Arkiv

Archive for the ‘Europa dhe Islami’ Category

Arsyetimet pa bazë kundër mbulesës së kokës

19/09/2014 Lini një koment

Lietta TORNABUONI (Kritike italiane e artit pamor)

 

ARSYETIMET PA BAZË KUNDËR MBULESËS SË KOKËS

Woman hijab

Janë thuajse të gjitha arsyetime boshe me anë të të cilave, në Francë dhe tashmë edhe në Itali, dënohet e kërkohet të ndalohet veshja myslimane ‘burka’, shamia me të cilën shpesh mbulohet fytyra dhe qafa, duke lënë të dukshme vetëm pjesën e syve.

Presidenti francez Nicolas Sarkozy shprehet se burka cenon vlerat e traditat laike të Republikës franceze, çka të bën të vësh buzën në gaz; nëse do të ishte vërtet kështu, do të ishte po aq e nevojshme që të ndalohej mbulesa e kokës edhe për motrat(suorat) katolike… do të duhej të ndalohej rreptësisht edhe ‘qaforja’ që përdorin priftërinjtë katolikë? Më konkretisht, ministri italian shprehet se ligji ynë ndalon daljen me mbulesë në publik, ngaqë e bën të vështirë të dallosh pamjen e individit… Epo atëherë, çfarë do të ndodhë vallë me motoçiklistët italianë me kaskë mbrojtëse në kokë, nëse do të vihej në zbatim një ligj i tillë? Ç’mund të ndodhte me mafiozët po italianë që venë syze dielli të përmasave të mëdha, e që në çdo stinë mbulojnë apo fshehin gjysmën e fytyrës? Përjashto këtu faktin se një identifikim i tillë për një person të huaj, vetëm duke e parë në fytyrë, do të lehtësonte paksa punën e policisë.
Ndërkohë, zinxhiri i fakteve hipokrite shkon më tej: të ndalosh mbulesën e kokës për të lehtësuar integrimin e grave të huaja në jetën e përditshme italiane. Le të ndalemi pak këtu, integrimi nuk është një dukuri që kryhet me një të lëvizur të qepallave të syrit, me hedhjen në publik të një komunikate apo edhe me votimin e një projektligji. Cilido që ka qenë qoftë edhe një herë të vetme në “Italinë e vogël” të Nju Jorkut – apo që e ka parë nëpërmjet fotografive – e njeh situatën në majë të gishtave. Pas një shekulli e gjysmë të emigracionit masiv italian në Shtetet e Bashkuara të Amerikës, lagja “Little Italy” ngjan të jetë më pak e integruara në botë: atje zhvillohen aktivitete fetare, kafenetë ofrojnë kafe ekspres, dyqanet ushqimore janë fanatikë ndaj llojeve të makaronave tradicionale italiane, të djathit të bardhë e të butë karakteristik (mozzarella), të vajit të ullirit të shtypur edhe me këmbë. Askush atje larg nuk ndjehet i ofenduar, nuk përpiqet të ndalojë këtë lloj tradite apo t’i tregojë italiano-amerikanët me gisht, si të paintegrueshëm. Askush nuk përpiqet të bëjë zgjidhje me gjuhën e forcës. E njëjta gjë ndodh edhe me kinezët në “Chinatown” apo me rusët apo ukrainasit në “Little Odessa”.
Përtej pasionit për të ngulur këmbë si mushka ndaj problemeve të pabaza dhe llafeve pa bukë, duket qartë se në Evropë teka e kapriço të tilla po bëhen gjithnjë më ndjellakeqe, duke shfaqur në këtë mënyrë ndjenja të revanshit apo hakmarrjes ndaj emigrantëve pak të vlerësuar. Është shumë për të thënë se kemi të bëjmë me mllef, por mund të thuhet pa frikë se kjo urrejtje gati e verbër e shprehur ndaj emigrantëve të huaj, duhet të na bëjë të gjithëve të na skuqet faqja nga turpi.

Përktheu nga italishtja: Enkelejda Avxhiu
Marrë nga “LA STAMPA”

Muri i liberal-demokracisë

21/08/2014 Lini një koment

Abdullah REXHEPI

 

MURI I LIBERAL-DEMOKRACISË

Abdullah Rexhepi

Abdullah Rexhepi

Unë kisha menduar se muret ndërtohen vetëm prej kinezëve të lashtë për tu mbrojtur nga agresionet e huaja, prej komunizmit që ndau dy Gjermanitë dhe prej izraelitëve të armatosur për tu mbrojtur nga gurët e palestinezëve, por asnjëherë nuk më kishte shkuar mendja që edhe ideologjia liberal-demokrate mund të ndërtojë mure për të vënë kufij në mes ‘nesh’ dhe ‘të tjerëve’. Në 20 vjetorin e rrëzimit të murit të Berlinit, zviceranët ndërtuan një mur tjetër. Një mur ideologjik. Javën e kaluar, 57 % e qytetarëve zviceranë – të rrezikuar nga gjashtë minaret e myslimanëve – votuan për ndalimin e ndërtimit të minareve të xhamive. Dhe shkurtë thanë: “Nuk duam të dëgjojmë zërin e ezanit, por vetëm zërin e kumbanave të kishave”. Referendumin e inicio partia popullore zvicerane (SVP), karakteristikë e së cilës është frikësimi i zviceranëve nga islami dhe muslimanët. Disa nga parullat e kësaj partie janë: “Ata duan të na islamizojnë”, “Po na ndryshojnë identitetin” apo “Jemi në rrezik”. SVP edhe më herët kishte filluar një propagandë kundër mënyrës së therjes së kafshëve nga muslimanët, por për të mos shqetësuar hebrenjtë, ishte detyruar të tërhiqej shpejtë. Kjo parti gjithashtu kishte kërkuar që Tarik Ramadan, egjiptian me nënshtetësi zvicerane, t’iu merret nënshtetësia, për shkak se po mbronte ‘islamin radikal’.

Asnjëherë nuk kisha dashur t’i besoja teorisë së Samuel Huntingtonit për përleshjen e civilizimeve, por ajo që po ndodhë në disa shtete evropiane, për fat të keq po dëshmon teorinë e tij. Ndalimi i mbajtjes së shamisë nga gratë muslimane në objektet arsimore të Francës, publikimi i karikaturave në Danimarkë, sulmet e dhunshme ndaj muslimanëve në Angli dhe Gjermani flasin për një ‘kryqëzatë’ të re të botës perëndimore përballë islamit. Këto ofeza dëshmojnë shqetësimin dhe frikën e perëndimit liberal – demokrat nga bindjet dhe mendimet e të tjerëve.

Dikush mund të pyes se si do të vepronin muslimanët nëse do ta ndjenin të njëjtin rrezik, pra sikur në një vend musliman të ketë një rritje të numrit të ithtarëve të feve tjera dhe të rrezikohet struktura e popullsisë muslimane? Përgjigja ime do të ishte kjo: Kur flasim për muslimanët, duhet ndarë shumicën e muslimanëve në njërën anë, nga regjimet shtetërore dhe grupet radikale në anën tjetër. Askush nuk duhet ta mohojë se një pjesë e madhe e botës islame po përjeton një dekadencë dhe injorancë të thellë, e cila ka ngurtësuar mendimin e lirë në këtë shoqëri. Sot në Irak, Afganistan, Pakistan, Jemen, madje edhe në Palestinë (konflikti mes Hamasit dhe Fatahut) muslimanët por vrasin njëri tjetrin, po shkatërrojnë xhamitë dhe vendet e shenjta të njëri tjetrit dhe po urrehen në mes veti. Regjimet diktatoriale të muslimanëve dhe grupet fanatike deri më tani nuk kanë lejuar zhvillimin e mendimit dhe shprehjes së lirë në vendet islame. Për fat të keq, muslimanët kanë vrarë, prerë, varë, djegur, dhunuar dhe kanë internuar dijetarët dhe mendimtarët muslimanë që kanë shprehur mendime ndryshe nga shumica, dhe këtë e kanë bërë në emër të mbrojtjes së islamit burimor. Në kohën kur feja islame, siç shihet në Kur’an dhe hadithet e Profetit Muhammed, nuk pengon shprehjen e mendimit të lirë dhe mendimit ndryshe, madje hz. Muhammedi a.s. thotë: “Mosmarrëveshjet e dijetarëve janë mëshirë”. Prandaj mund të them se edhe në vendet islame gjendja nuk do të ndryshonte nga Zvicra. Por rastet dallojnë, për shkak se perëndimi ka një kohë shumë të gjatë që ka kaluar nga dekadenca dhe mendimet e zymta radikale, dhe në këto vende kanë ardhur e shkuar filozofë, mendimtarë dhe ideologji të mëdha, kurse muslimanët jo vetëm që nuk iu kanë përmbajtur mësimeve të fesë islame, por ata gjithashtu kanë mbetur prapa edhe në zhvillimin e mendimit të lirë. Edhe një gjë nuk duhet harruar se muslimanët edhe pse kanë qenë të pamëshirshëm ndaj njëri-tjetrit, por ata asnjëherë nuk kanë sulmuar ithtarët dhe objektet e shenjta të feve tjera. Kur viziton vendet më të njohura të civilizimit islam mund të hasësh në kisha dhe sinagoga, të cilët janë ruajtur nga muslimanët. Në Evropën e dy shekujve të kaluar, kur hebrenjtë masakroheshin nga evropianët, ata gjetën strehim në perandorinë osmane dhe për këtë ekzistojnë argumente e historike.

Atëherë pse Evropa po vepron në këtë mënyrë? Në këtë kontinent kanë vepruar ideologji, shkolla dhe lëvizje të shumta politike dhe filozofike dhe secila prej tyre kanë shprehur qëndrimet në lidhje me të drejtën dhe lirinë fetare. Në Evropë mbrohen të drejtat e kafshëve, homoseksualëve dhe të çdo grupi tjetër të çuditshëm. Por të drejtat e muslimanëve? Jo. Pse pretenduesit e ‘djepit të civilizimit njerëzor’ harrojnë çdo kriter dhe ligj të përcaktuar nga vet ata, kur bëhet fjalë për islamin dhe muslimanët? Pse gjithë kjo frikë dhe urrejtje? E para, për arsye se në trurin dhe shpirtin e evropianëve akoma nuk është fshirë urrejtja e kohës së kryqëzatave ndaj muslimanëve dhe ata mbrojnë të drejtat e njerëzve dhe lirinë fetare vetëm për vete, jo edhe për muslimanët. Dhe e dyta, në qarqet politike dhe mediatike të perëndimit sundon një ideologji e cila bënë investime të mëdha në krijimin e Islamofobisë në mesin e qytetarëve. Kjo ideologji plasohet nga bosë të mëdhenj të mediave, të cilët prioritet të politikës së tyre e kanë shkatërrimin e imazhit të fesë islame dhe pengimin e zgjerimit të kësaj feje në mesin e perëndimorëve jo muslimanë. Aktualisht perëndimorët janë duke vuajtur nga mungesa e ndjenjave shpirtërore dhe shumë prej tyre në kërkim të përmbushjes së këtyre ndjenjave gjejnë strehim në fenë islame. Revolucionet shkencore në Evropë me të drejtë iu kishin kundërvënë Kishës dhe interpretimit që i bëhej fesë së krishtere. Por gabimi ishte se mendimtarët evropianë, duke dashur të eliminojnë ideologjinë fetare të Kishës mesjetare, ata vënë në pikëpyetje fenë në përgjithësi. Në këtë mënyrë në Evropë pamë një zhvillim të madh të rrafshin intelektual dhe shkencor, por ngecje në aspektin shpirtëror. Prandaj shumë evropianë të dëshpëruar nga jeta materiale gjejnë strehim në fenë islame. Kjo nga askush nuk duhet të perceptohet si rrezik, madje aq më pak nga evropianët. Të gjithë duhet ta dinë se feja islame nuk është e Lindjes dhe e arabëve, ajo është e gjithë njerëzimit. Për njerëzit e lirë dhe për ata që ia duan të mirën njerëzimit nuk duhet të ekzistojë Lindja dhe Perëndimi, sepse edhe Lindja edhe Perëndimi janë të Zotit.

Zviceranët që votuan për ndalimin e minareve paskan harruar mësimet e Calvinit. Calvini jetoi në Gjenevë në shekullin 16. Gjeneva e atëhershme e Calvinit ishte bërë strehim e krishterëve protestantë që iknin nga dhuna dhe vrasjet e Vatikanit. Ata në fillim iu drejtoheshin Calvinit. Ai bënte përpjekje të mëdha që protestantët e ardhur t’i miqësonte dhe afronte me vendorët. Në një letër të Calvinit lexojmë: “Ne duhet të qajmë bashkë me ata që qajnë. Nëse jemi të krishterë, duhet të solidarizohemi me dhimbjet dhe lotët e fqinjëve, t’i ndihmojmë ata”. Këta zviceranë që votuan kundër minareve duhet të shkojnë në oborrin e Universitetit të Gjenevës dhe të lexojnë fjalën e Calvinit të gdhendur në gurë, ku thotë: “Të falësh mëkatet”.

Unë nuk e di se pse kosovarët që jetojnë në Zvicër nuk i japin leksione për demokraci zviceranëve. Kosovarët, zviceranëve duhet t’i thonë: “Në qendër të kryeqytetit të Kosovës, Prishtinë, ku 98 % e qytetarëve janë muslimanë, ndërtohet një kishë gjigante, e cila në të ardhmen do të jetë simbol i kryeqytetit. Në vendin tonë kemi ndërrim kolektiv të fesë, ka patur raste që përnjëherë 40 familje nga muslimanë janë konvertuar në katolikë. Atje veprojnë dhjetëra organizata të krishtere propagandojnë fenë e tyre. Funksionarët e shtetit tonë jo vetëm që nuk janë të shqetësuar nga gjëra të këtilla, por ata mendojnë se janë duke ia bërë shërbimin më të madh liberal-demokracisë. Krerët e shtetit tonë janë aq diplomat dhe politikanë të shkathët, sa që me Kishën dhe Shën Terezën kanë arritur të mashtrojnë perëndimin e krishterë. Mësoni ore mësoni. Largohuni nga errësira e mesjetës”.

Kategori: Europa dhe Islami Etiketa: ,

Evropa dhe Islami: përvojat e përbashkëta dhe e ardhmja

11/02/2014 Lini një koment

Dilver HUSEIN

 

EVROPA DHE ISLAMI: PËRVOJAT E PËRBASHKËTA DHE E ARDHMJA

24063_798Historia e përbashkët e Islamit dhe Evropës nuk është vetëm një tablo shkatërrimi dhe errësire.
Islami nuk është i ri në Evropë.1 Viti 711 era jonë2 citohet shpesh si koha, kur myslimanët hynë në Spanjë nga Afrika e Veriut; megjithatë pika e parë e kontaktit zyrtar ndoshta ishte kur Muhamedi (paqja dhe mëshira e Allahut qofshin me të) dërgoi lajmëtarin Dihja ibn Khalifa3 tek Herakliu4 në vitin 628 (era jonë).5 Disa vite më vonë në vitin 652 të erës sonë, Muavijeh ibn Ebu Sufjan6 dërgoi trupat në Siçili.7 Që nga kjo kohë myslimanët kanë bashkëvepruar me Evropën në forma të ndryshme. Në të vërtetë do të ishte e drejtë të themi, se Islami ka qenë një fenomen evropian për një pjesë të madhe të historisë së tij – qytetërimi mysliman ka ekzistuar për pothuajse 800 vjet në Spanjë dhe mbi 250 vjet në Sicili. Bashkë me këtë vendosje të Komuniteteve Myslimane Evropiane, ka pasur gjithashtu dhe pika të tjera takimi – prania e shkurtër në Francën jugore, konfliktet në Austri dhe sigurisht kryqëzatat.
Bota e ka parë Evropën të arrijë në pjesë të tjera të botës gjatë kolonializmit dhe pas kësaj u bë shpërngulja e myslimanëve në Evropë, për të gjetur punë dhe një jetë më të mirë. Që Islami dhe Evropa të mësojnë të jetojnë së bashku, duhet të theksojmë se historia e përbashkët e Islamit dhe Evropën nuk është vetëm një tablo shkatërrimi dhe errësire, por përmban raste të panumërta të shkëmbimit të njohurive, zhvillimit reciprok dhe partneritetit. Tani dijetarët evropianë jetojnë në një klimë, ku janë gati ta pranojnë ndikimin e madh të qytetërimit mysliman në formimin e Evropës; kontributin e Ibn Haldunit8 në sociologji dhe histori, të Razit9 dhe Ibn Sinas10 në mjekësi dhe Khuwarizmit 11 në matematikë.
Përdorimi i zakonshëm i fjalëve si alkooli, alkimia dhe algjebra vijnë nga arabishtja. Udhëtimet e gjata të evropianëve drejt qendrave të dijes në Kordovë, Toledo dhe Granadë në Spanjën myslimane dëshmojnë kontributin e myslimanëve në formimin e Evropës. Urtësia e grekëve të lashtë u ruajt dhe u shënua nga arabët, si shkrimet e Aristotelit, Euklidit, Galenit, Arkimedit dhe të tjerëve, të cilat u përkthyen në arabisht dhe më vonë në latinisht.12 Faktikisht, arabishtja mund të konsiderohet si një prej gjuhëve klasike të Evropës.13
Montgomery Watt është shprehur: “Si rrjedhim kultura superiore e arabëve hapi gradualisht rrugën e saj drejt Evropës perëndimore, me anë të lidhjeve tregtare dhe pranisë politike në Spanjë dhe Sicili. Edhe pse Evropa perëndimore kishte lidhje me Perandorinë Bizantine, ajo transportonte më shumë nga arabët se sa nga bizantinët. Kur njeriu informohet për shkallën e gjerë të eksperimentimeve arabe, mendimit dhe shkrimit arab, ai e kupton se pa arabët, shkenca dhe filozofia evropiane nuk do të ishin zhvilluar në atë kohë që u zhvilluan”.14

Evropa sot

Islami nuk njihet zyrtarisht nga Evropa.
Sot, në fillim të mijëvjeçarit të ri është më e rëndësishme se kurrë më parë, t’i kujtojmë vetes tonë partneritetin pozitiv historik mes Islamit dhe Evropës. Sot në Evropën perëndimore jetojnë 10 milionë myslimanë. Vitet 1990` treguan një rritje dramatike të numrit të myslimanëve, që u bënë “të dukshëm”. Organizatat myslimane po përhapen shumë shpejt. Gjithashtu ka edhe një rritje të madhe të numrit të xhamive. Është interesante të vërejmë, se ka një rrjedhje të qëndrueshme të atyre, që po pranojnë Islamin. Islami është bërë një çështje e debatit të nxehtë: Cila do të jetë e ardhmja e këtyre myslimanëve në Evropë? A janë ata në kolonën e pestë (mbrojtës dhe ndihmues të armiqve të vendit ku jetojnë)? A janë ata një burim fundamentalizmi në një Evropë tolerante? A përbëjnë ata një kërcënim, që duhet të pengohet dhe të asimilohet, para se ta rrezikojnë stabilitetin e Evropës? Fatmirësisht jo të gjitha pjesët e Evropës mundohen nga pyetje të tilla.
Megjithatë është e vërtetë, se mbizotëron një shkallë e lartë mosbesimi në lidhje me Tjetrin, nga ana e disa myslimanëve dhe nga ana e disa elementëve të caktuar brenda Evropës. Franços Leotard, në postin e ministrit të Mbrojtjes, deklaroi: “Fundamentalizmi islamik është sot po aq i rrezikshëm sa ka qenë nazizmi”.15 Edhe pse pjesa më e madhe e teorive të Huntingtonit janë hedhur poshtë, vazhdojnë të kenë ndjekësit e tyre të përkushtuar. Në gjithë Evropën duket se Islamofobia po rritet.16 Në një nivel më të përgjithshëm, ish kryetari i Partisë Konservatore të Mbretërisë së Bashkuar Lord Tebbit, pikëpamjet e të cilit për kriketin njihen17, deklaroi: “Nuk mund të kesh një ngarkesë të tërë të kulturave të ndryshme në një shoqëri; mund të kesh një kulturë për një shoqëri…Multikulturalizmi është një forcë ndarëse”.18
Edhe pse këto mendime mund të mos jenë gjithmonë të rrymës kryesore, ato kanë ndikimet e tyre të rëndësishme mbi komunitetet e pakicës. Këto mund të krijojnë mendësinë e një kohe të vështirë tek ata, që i ruajnë akoma kujtimet e trashëguara të kolonializmit. Duke përjashtuar disa shtete, Islami nuk njihet zyrtarisht nga Evropa. Pa dyshim Islami është këtu, d.m.th është realiteti, por njohja zyrtare ka ndikimin e vet në botëkuptim, konsolidim, status e kështu me radhë. Evropa perëndimore ka zhvilluar modele të ndryshme për ta trajtuar Islamin. Austria, Spanja dhe Belgjika e kanë njohur Islamin zyrtarisht. Suedia është e gatshme të financojë disa aktivitete për myslimanët, me kusht që ata të përfaqësohen nga organizata të një përmase të caktuar minimale. Në Francë asnjë komunitet fetar nuk njihet zyrtarisht. Themelimi i Laicite (laicizmit) në vitin 1905 e ndalon shprehjen e fesë në jetën publike. Në bazë të kësaj u zhvilluan incidentet për shaminë. Megjithatë është e rëndësishme të theksojmë, se presidenti francez varroset tradicionalisht në Notre Damë dhe kësula e hebrenjve tolerohet. Gjermania akoma nuk e pranon, se është një vend emigracioni; prandaj emigrantët njihen si gastarbeiter, ose punëtorë të ftuar edhe pas tre brezash. Britania edhe pse nuk e njeh ligjërisht komunitetin mysliman, ka strehuar dhe ka pranuar larminë e pakicave të saj.

Imazhet e Islamit

Gjatë bashkëveprimit të gjatë mes Evropës dhe Islamit janë krijuar shumë imazhe negative për Islamit. Disa prej tyre janë motivuar politikisht dhe disa të tjera kanë ndodhur për shkak të ndryshimeve fetare. Në epokën mesjetare njerëzit mendonin, se myslimanët ishin idhujtarë, të cilët adhuronin Muhamedin (paqja dhe mëshira e Allahut qofshin mbi të), ose se Muhamedi ishte magjistar ose në raste të tjera, djalli Mahound ose antikrishti. Islami përshkruhej si fe e gënjeshtërt, si një tjetërsim i qëllimshëm i të vërtetës. Për më tepër Islami përshkruhej si fe e dhunës, që u përhap me shpatë. Myslimanët mendohej se ishin njerëz, të cilët ishin të dhënë pas dëshirave fizike dhe vetëkënaqjes; imoraliteti dhe homoseksualizmi dukej se justifikoheshin nga besimi. Shumë prej këtyre mendimeve u trilluan, për të krijuar një aleancë me botën e krishterë për të luftuar në Kryqëzatat, për të treguar se Tjetri po jetonte në errësirë, duke justifikuar kështu nevojën për t’iu ndërruar fenë apo për t’i luftuar.19 Është me interes të theksojmë, se disa prej këtyre imazheve ekzistojnë edhe sot, si dhe ka imazhe të tjera të reja.

A përbën Islami kërcënim?

Le të mendojmë për një çast për gjendjen e Islamit në botën bashkëkohore. Myslimanët jetojnë në dy gjendje të përgjithshme: e para si pakicat në perëndim, në Kinë etj. dhe e dyta në vendet ku shumica është myslimane. Po të marrim rastin e parë, do të duhej një shtrirje e gjerë e imagjinatës për t’i përshkruar këto pakica si kërcënim për Evropën ose perëndimin. Këto komunitete janë të frikësuara nga mjedisi ku jetojnë. Është e mundur, që vlerat kulturore dhe fetare, normat etike të të shpërngulurve të shkatërrohen në brezin e dytë apo të tretë. Këto komunitete po mundohet të mbrohen dhe nuk përbëjnë ndonjë kërcënim ndaj rendit të shpallur në vendin ku ata jetojnë.
Duke parë botën myslimane, politikat e pushtetit janë shumë të ndryshme. Ka 56 shtete myslimane, por shumicave e myslimanëve kanë rezerva të mëdha për sa i përket “islamizmit” të këtyre shteteve. Pjesa më e madhe e këtyre shteteve janë në kategorinë e vendeve në zhvillim ose quhen Bota e Tretë; ata janë mbytur në borxhe ndaj Fondit Monetar Ndërkombëtar, Bankës Botërore dhe vendeve të zhvilluara. Përsa i përket teknologjisë, ata po mundohen të arrijnë botën perëndimore. Ndikimi i medias perëndimore dhe procesi i globalizimit dominojnë mbi ta. Disa vende kanë minerale dhe burime të naftës, por marrëdhëniet mbizotëruese politike janë të tilla, që zakonisht është shumë e vështirë t’i përdorësh në ndonjë mënyrë kundër interesave perëndimore. Lufta e Gjirit Persik e dëshmon këtë. Ne mund ta konsiderojmë këtë situatë nga një perspektivë tjetër dhe të shohim, se shteti i Izraelit ekziston mes shteteve myslimane, asnjëra prej tyre nuk e pëlqen praninë e tij atje, por asnjëra prej shteteve nuk është aq e fuqishme dhe e pavarur për ta ndryshuar gjendjen. Ngjarjet që ndodhën në Bosnje, duket se kanë pasur një ndikim të thellë emocional tek myslimanët në të gjithë botën, por komuniteti mysliman ndërkombëtar nuk ishte i aftë të kishte një ndikim serioz politik. Në fakt ndihma e vetme që mund të ofronte, ishte mbledhja e parave për organizatat bamirëse. Atëherë si mund të përbëjë kërcënim një komunitet i tillë ndërkombëtar ndaj fuqisë së vendosur të perëndimit?

Myslimanët sot në Evropë

Myslimanët në Evropë kanë kaluar të paktën tre valë të mëdha të vetëdijes.
Komuniteti mysliman, që është një komunitet i ri (në Mbretërinë e Bashkuar 75% e komunitetit mysliman është nën 35 vjeç20, ka problemet e veta. Një numër i madh i të rinjve përballen me një krizë identiteti, të ndarë mes kulturës së prindërve të tyre dhe asaj të mjedisit. Në këtë kontekst duhet të vendoset rigjallërimi islam. Myslimanët në Evropë kanë kaluar të paktën tre valë të mëdha të vetëdijes.
Së pari, në fund të viteve 1970` revolucioni iranian pati një ndikim të madh në botën myslimane, madje dhe tek myslimanët që jetonin në Evropë, pavarësisht nga qëndrimi i tyre kundrejt Revolucionit Iranian; kjo ishte një shenjë se Islami po ngrihej.
Së dyti, “Satanic Verses” të Selman Rushdi në vitin 1989 i bëri shumë myslimanë në Shtetet e Bashkuara, veçanërisht të rinjtë të meditonin për veten e tyre dhe rolin e tyre në shoqëri, e cila dukej se e nënvlerësonte besimin dhe të drejtat e tyre. Çështja e hixhabit ose e mbulesës pati një ndikim të ngjashëm në vendet e tjera evropiane.
Së treti, lufta e Gjirit Persik, Bosnja dhe ngjarjet e tjera të fundit politike kanë ngjallur një lëvizje të madhe brenda komunitetit mysliman. Kur Iraku iu kundërvu Iranit, shihej si e arsyeshme që Sadam Huseini të armatosej; por kur ai pushtoi Kuvajtin, ai duhej ndaluar. Megjithatë serbët u lejuan t’i vrasin boshnjakët. Zgjedhjet legjitime në Algjeri u anuluan në emër të mbrojtjes së demokracisë, ndërsa ushtria turke ndërhyri me arrogancë në procesin demokratik dhe u lejua t’i mbajë peng politikanët e vendit. Kur Shtetet e Bashkuara mbrojtën afganët kundër Rusisë, ata u quajtën luftëtarë të lirisë; por kur palestinezët luftojnë për pavarësi, ata quhen terroristë. Imazhi i Islamit është akoma imazh i dhunës dhe terrorit, që burojnë nga xhihadi edhe pse ndoshta të gjitha aktet e xhihadit këta 100 vitet e fundit kanë qenë beteja mbrojtjeje për liri dhe vetëvendosje. Kur shpërthen një bombë në Kajro, duket shumë e arsyeshme që një gazetar në Bradford të ndalojë një të ri mysliman në rrugë dhe ta pyesë për mendimin e tij ose të saj lidhur me këtë çështje, por asnjë nuk mendon të pyesë një kopt në Egjipt për konfliktin në Irlandën e Veriut.
Si rregull, kjo ka krijuar zhgënjim dhe ka kontribuar për një ndjenjë fyerjeje dhe refuzimi. Disa elemente të rilindjes islame kanë prekur këto tendenca të refuzimit dhe zemërimit dhe kanë dhënë një rrugëdalje, duke dënuar zhurmshëm perëndimin dhe të gjitha gjërat, që janë perëndimore. Megjithatë rilindja islame nuk është një reagim negativ; por është kryesisht një udhëtim i zbulimit të vetvetes dhe në fakt një numri në rritje të rinjsh, u mundëson të zbulojnë një alternativë tjetër nga kultura prindërore – një kulturë islamo-evropiane. Kjo ndodh nga një proces i shpërndarjes së bagazhit kulturor të Islamit aziatik ose arab, për t’u kthyer tek parimet bazë dhe themelore dhe për t’i zbatuar ato në një kontekst evropian. Ky proces mund të jetë vetëm i shëndetshëm për Evropën, sepse krijon njerëz, të cilët kanë besim tek identiteti i tyre: ata janë myslimanë evropianë. Ata duan të kontribuojnë për të ardhmen e tij, për të ndërtuar një Evropë më të mirë për veten dhe për fëmijët e tyre. Khurshid Ahmed ka thënë: “Do të ishte tragjedi, po të bëheshim të burgosur të së kaluarës”.21
Ashtu si myslimanët deklarojnë, se Islami nuk është monolit, ata duhet të kuptojnë, se as Evropa nuk është monolite. Ka shumë njerëz në Evropë, të cilët janë të përgatitur t’i shikojnë objektivisht në mos me dhembshuri problemet, me të cilat përballen myslimanët. Për më tepër është e rëndësishme të theksojmë, se përpjekjet e lëvizjeve islame nuk janë kundër perëndimit apo Evropës; ato janë një proces i komunitetit dhe vetëzhvillimit ashtu siç ka thënë Hasan Turabi: “Perëndimi nuk është preokupimi ynë. Ne jemi të interesuar për rigjenerimin konstruktiv të shoqërive tonë, duke vënë në lëvizje shpirtrat dhe mendjet tona, jo duke luftuar “Shejtanët e mëdhenj”. Duke përjashtuar rastin kur një linjë veprimi drejtohet kundër Islamit, perëndimi nuk është armik për ne”.22
Kontakti me Evropën u ka mundësuar myslimanëve të mësojnë shumë: në fakt ndërsa krenohemi se evropianët kanë mësuar nga krijimtaria Andalusiane, duhet të tregojmë mirënjohje për myslimanët. që studiojnë tani në universitetin e Oksfordit, Kembrixhit dhe të Londrës. Shumë prej lëvizjeve të besimtarëve në ringjallje kanë përvetësuar ide23, metoda madje dhe struktura nga modelet evropiane. Takimet me Evropën moderne i kanë nxitur myslimanët. të angazhohen në debate të brendshme për çështje të ndryshme si për demokracinë, pluralizmin, rolin dhe statusin e gruas, konceptet e darul-harb etj. Faktikisht gjithë botëkuptimi i myslimanëve po pëson ndryshime. Në vitin 1992, gjatë një seminari fikhu në Francë për temën “Myslimanët në Perëndim”, një grup dijetarësh myslimanë diskutuan disa prej këtyre ideve. Njëri prej kundërshtimeve që ata ngritën për konceptet e darul-harb dhe darul-Islam ishte se një karakteristikë kryesore e darul-Islam është siguria, por si mund ta quajmë botën myslimane darul-Islam, kur ka kaq shumë diktaturë dhe persekutim ndaj dijetarëve dhe aktivistëve myslimanë? Në mënyrë të ngjashme si mund ta quajmë perëndimin darul-harb, kur këta myslimanë shpesh duhet të largohen nga vendet e tyre dhe të kërkojnë azil politik në perëndim?24

E ardhmja

Rruga për të mësuar ta pranojmë njëri-tjetrin dhe si rrjedhim të jemi të aftë të jetojmë me njëri-tjetrin mund të mos jetë e lehtë; në të vërtetë ky është një proces delikat, por nuk ka alternativë tjetër. Do të duhet kohë, sepse imazhet negative janë krijuar përgjatë shekujve dhe nuk do të zëvendësohen brenda natës. Faktikisht, në mënyrë që Evropa dhe Islami ta kuptojnë njëri-tjetrin, duhet ta kuptojnë veten e tyre më mirë25, sepse nocionet e unit dhe të tjetrit shfaqin një ndikim reciprok.
Unë mendoj se përgjegjësia më e madhe gjendet në duart e shumicës, komunitetit mikpritës, Evropës. Pakicat mund të trajtohen në dy mënyra të ndryshme:
1- Larmia kulturore mund të përshtatet, madje dhe të festohet, gjë që do ta bënte pakicën të ndihej e mirëpritur dhe e gatshme të angazhohet në shoqëri; ose
2- Larmia mund të druhet dhe të eliminohet me anë të dëbimit, shtypjes ose asimilimit të detyruar.
E para është rruga drejt pluralizmit dhe duket se është mënyra më e arsyeshme. Çdo përpjekje për të eliminuar identitetin mysliman, do të shkaktojë vetëm më shumë probleme. Për ta kuptuar këtë, mund të shikojmë ndryshimet mes myslimanëve në Francë dhe në Mbretërinë e Bashkuar, për të parë ndikimin e modeleve të ndryshme që praktikohen. Historia franceze dhe algjeriane vazhdon të jetë një pengesë e madhe, por Laicite francez dhe nocionet e uniteti kulturor vendosin një përgjegjësi të madhe mbi komunitetin mysliman. Ideja është, të shmangen getot dhe zonat e përjashtimit, megjithatë rezultati është një komunitet, që ndihet vazhdimisht i kërcënuar dhe i paduruar, për aq sa është në përgjithësi i paaftë për të menduar për veten si francez.
Sot myslimanët mund të përfaqësojnë një kulturë të ndryshme, por duhet të kujtojmë, se kulturat janë rezultat i proceseve eklektike; kulturat nuk janë asnjëherë të pandryshueshme. A nuk ka qenë krishterimi dikur një fenomen lindor? Por me kalimin e kohës u ngulit në shoqërinë perëndimore. Përzierja e erëzave, qebapi, pica dhe burgerat (hamburgeri, sanduiçi) tani janë elemente të vendosura të kulturës britanike, prapëseprapë ato fillimisht nuk ishin britanike.
Shoqëritë myslimane kanë qenë tradicionalisht pluraliste.26 Teologjia myslimane i kujton njerëzimit, se larmia është një faktor pozitiv dhe natyral në jetë, ku njerëzit mund të bashkohen për të mësuar për njëri-tjetrin.
“O ju njerëz, vërtet Ne ju krijuam juve prej një mashkulli dhe një femre, ju bëmë popuj e fise që të njiheni ndërmjet vete, e s’ka dyshim se te Allahu më i ndershmi ndër ju është ai që më tepër është ruajtur (nga të këqijat). (El-Huxhurat 49:13)
“Sikur të donte All-llahu, do t’ju bënte një popull (në fe e sheriat). (El-Maideh 5:48)
Pluralizmi krijon një rrugë për të ardhmen e Evropës që të jetë e fortë, e qëndrueshme dhe paqësore. Myslimanët duhet të bashkohen me njerëzit e tjerë, pavarësisht nga besimi dhe të punojnë së bashku për të mirën e përbashkët, ashtu si Muhamedi (paqja dhe mëshira e Allahut qofshin mbi të) hyri në hilf al-fudul.27 Alternativa për në pluralizëm do të ishte përshpejtimi dhe përgatitja për një lloj përplasjeje qytetërimesh ose eliminimi i njëra-tjetrës dhe kjo do të ishte një goditje e tmerrshme për Evropën dhe Islamin. Do të ishte shumë e trishtueshme, nëse mundësitë do të humbeshin.

Referencat

[1] Në këtë diskutim me Evropë nënkuptoj Evropën perëndimore, sepse prania e Islamit në Evropën lindore dhe perëndimore është e ndryshme.
[2] Watt, W. M. and Chachia, P. A History of Islamic Spain, Edinburgh University Press, 1977, faqe 5.
[3] Dihja bin Khalifa (vd. 670 era jonë), ishte shok i profeti (a.s), i cili shkonte nëpër misione diplomatike.
[4] Herakliu (575-641 era jonë) ishte perandori bizantin nga viti 610 deri sa vdiq.
[5] Ibn Hisham, The Life of Muhammad, e përkthyer nga Guillaume, Oxford University Press, 1987, faqe 653-654.
[6] Muavijeh ibn Ebu Sufjan ishte kalifi i pestë (660-680 era jonë), pas Ali ibn ebi Talib, dhe i pari prej kalifëve emevitë.
[7] Ahmad, A. A History of Islamic Sicily, Edinburgh University Press, 1975, p. 2.
[8] Vali El-Din `Abdur-Rahman ibn Muhamed, ose siç njihej Ibn Haldun, ishte historian, sociolog dhe filozof (1332-82 era jonë).
[9] Ebu Bekr Muhamed ibn Zekerija El-Razi, i cili njihet në perëndim si Rhazes, ishte mjek, alkimist dhe filozof (854-925 era jonë).
[10] Ebu `Ali El-Husejn ibn `Abdullah ibn Sina, i cili njihet në perëndim si Avicenna, ishte filozof (980-1037 era jonë).
[11] Ebu Xhafer Muhamed ibn Musa El-Khuëarizmi, nismëtari i algjebrës ishte matemacien, astronom dhe gjeograf (rreth viteve 800-847 era jonë).
[12] Wallbank, T. W. and Taylor, A. M. et al, Civilisation Past & Present, HarperCollins, 1987, faqe. 169-172.
[13] Nielsen, J. S. “Islam and Europe”, material i prezantuar në Fondacionin Islamik, Leicestershire, Mbretëri e Bashkuar, tetor 1997.
[14] Watt, W. M. The Influence of Islam on Medieval Europe, Edinburgh University Press, 1972, faqe. 29-43.
[15] Agence France Press, 15 gusht, 1994.
[16] Islamofobia: A Challenge for Us All, The Runnymede Trust, 1997.
[17] Eksperimenti i tij me kriketin që njihet dhe si “eksperimenti i Tebbit” ishte kur ai sugjeroi, se njerëzit nga pakicat etnike në Britani nuk duhet të konsiderohen me të vërtetë britanike, derisa të mbështesin skuadrën angleze të kriketit kundër skuadrës së vendit të lindjes së tyre ose të lindjes së gjyshërve të tyre.
[18] The Independent, 8 tetor, 1997.
[19] Watt, W. M. The Influence of Islam on Medieval Europe, vepër e cituar, faqe. 72-84.
[20] Church, J. (ed), Social Trends, Vol 27, HMSO, Londër, 1997, p. 31.
[21] Ahmad, K. “Islam and the Ëest: Confrontation or Cooperation,” The Muslim World, Vol. 85, No. 1-2, 1995, faqe 80.
[22] Hasan Turabi, “The Islamic Awakening’s Second Wave,” New Perspectives Quarterly, No. 9, 1992, faqe 55.
[23] Nielsen, J. S. “Islam and Europe”, vepër e cituar
[24] Muslims in the West : seminar për fikhun në Francë, korrik 1992. i përmbledhur dhe i përkthyer nga Dr. Sejid Darsh.
[25] Ballard, R. “Islam and the Construction of Europe”, faqe 15-50, in Muslims in the Margin, Shadid, w. and Koningsveld, P. (eds), Pharos, 1996.
[26] Taylor, J. B. Thinking About Islam, Lutterworth Educational Press, 1971, faqe 43.
[27] Lings, M. Muhammad : His Life Based on the Earliest Sources, Unëin, 1988, faqe 31-32. Hilf al-fudul ishte një pakt, ku ishte përfshirë Muhamedi (a.s), në një kohë të hershme, për drejtësi dhe për të drejtat e njeriut.

Pse fajësohet Islami?

24/01/2014 Lini një koment

Dr. M. A. QAZI

 

PSE FAJËSOHET ISLAMI?

Bus Miami

Islami është një fe e paqes, e pranuar dhe e praktikuar nga më shumë se 1.25 miliardë njerëz në të gjithë botën. Islami është feja me rritjen më të shpejtë në botë, dhe nëse do të ishte ashtu siç pohojnë disa kritikë, pse njerëzit nga të gjitha anët e botës vazhdojnë ta përqafojnë Islamin?

 

Ku është shpata tani?

 

Në Islam, një njeri ka të drejtë që të mbrojë veten e tij, familjen e tij, vendin e tij ose fqinjin (fqinjët) e tij, gjë e cila vërtetohet në qëndresën që po bëhet nga populli i Afganistanit, Bosnjës, Çeçenisë, Irakut, Kashmirit dhe Palestinës, ndaj sulmeve kundër tokave të tyre nga të ashtuquajturit çlirimtarë, të cilët në të vërtetë janë pushtues.

Kur’ani i Shenjtë tregon qartë se nëse shpëtohet jeta e një njeriu është njësoj sikur të shpëtohet i tërë njerëzimi, dhe nëse vritet një njeri është njësoj sikur të vritet i tërë njerëzimi.

Ajo çfarë po ndodh në vendet e nënshtruara islame është një reagim natyral ndaj okupimit, bombardimeve, vrasjeve dhe terrorizimit të civilëve të pafajshëm (fëmijëve, të moshuarve dhe grave), përdhunimeve, përveç grabitjes së pasurive, veprave antike dhe pasurive kombëtare, por mbi të gjitha shkatërrimit të pronave të tyre nga pushtuesit.

 

Terrori shkakton terror!

 

Ne i sigurojmë ata të cilët e godasin Islamin se nëse nuk do të kishte pushtime në këtë botë nga pushtuesit e huaj, atëherë nuk do të kishte rezistencë – të ashtuquajtur terror.

Ne dëshirojmë që ata të cilët e kritikojnë Islamin të shpjegojnë veprimet në vazhdim të cilat janë kryer nga të krishterët ndaj çifutëve, të krishterëve të tjerë dhe muslimanëve, gjatë gjithë historisë:

- Me qindra e mijëra burra, gra e fëmijë muslimanë janë vrarë nga kryqtarët, të cilët ishin të krishterë.

- Inkuizicioni i çifutëve dhe muslimanëve të Spanjës nga mbretëresha Isabela, një e krishterë.

- Miliona njerëz të vrarë nga të krishterët europianë dhe amerikanë gjatë dy luftërave botërore dhe luftërave civile.

- Mizoritë të cilat janë kryer ndaj miliona çifutëve dhe të krishterëve nga Adolf Hitler, i deklaruar si i krishterë.

- Qindra mijëra të krishterë të vrarë çdo vit nga të krishterët irlandezë, duke përfshirë britanikët dhe IRA, katolikët dhe protestantët, gjatë disa shekujve të kaluar. Përse ata nuk janë fajësuar si “terroristë të krishterë, ose terroristë katolikë, ose terroristë protestantë?”

Të dy këto grupe besojnë te Jezus Krishti, i cili u tha atyre që të kthejnë faqen tjetër, dhe të dy grupet besojnë në të njëjtin Zot, i cili këshillon që “Ju nuk duhet të vrisni.”

- Timothy McVeigh, i cili e bombardoi Ndërtesën Federale Murrah në qytetin e Oklahomës, në Shtetet e Bashkuara të Amerikës, ishte katolik. A janë terroristë të gjithë të krishterët?

Për më shumë se 60 vjet, sionistët janë përfshirë në mënyrë aktive në gjenocidin e një kombi të tërë, duke vrarë një numër të madh muslimanësh në territoret e pushtuara të Palestinës sipas të dhënave ditore me mitraloza, raketa nga helikopterët, me tanke, dhe bomba nga avionët F16, nën mbikëqyrjen e vendeve perëndimore, të ashtuquajtur mbrojtës të të drejtave të njeriut. Si mund ta shpjegoni këtë?

Vetëm duke i etiketuar luftëtarët e lirisë si terroristë dhe duke lëshuar një tjetër holokaust ndaj palestinezëve të varfër si hakmarrje nuk do të zhduken krimet ose faji i Hitlerit! Ku janë drejtësia, barazia, liria, dhe mbi të gjitha të drejtat e njeriut ndaj palestinezëve, të vdekur ose të gjallë, të përhapur nga këta përkrahës të të drejtave të njeriut?

Në fund por jo më e vogël për nga rëndësia, si i shpjegoni bombardimet, vrasjet, linçimet, masakrimet dhe përdhunimet e indianëve autoktonë të Amerikës dhe robërve të zinj (afro-amerikanëve) të kryera nga të ashtuquajturit të krishterë në Shtetet e Bashkuara gjatë historisë së 200 viteve të kaluara?

 

Si është puna me ata?

 

A munden këta të cilët janë të mbushur me urrejtje ndaj Islamit që ta fajësojnë krishterimin për veprimet e lartpërmendura çnjerëzore të kryera nga të krishterët në pjesë të ndryshme të botës që nga fillimi i tij?

Nëse jo, atëherë pse ata e fajësojnë Islamin për atë e cila është një reagim natyral ndaj pushtimit të vendeve islame nga pushtuesit e huaj?

Më e rëndësishme është se këta popuj duhet të dinë se të tri fetë e mëdha që rrjedhin nga Ibrahimi (Abrahami – fetë Abrahamike) – Judaizmi, Krishterimi dhe Islami – kanë një bazë të përbashkët, që është Një Zot i Plotfuqishëm.

“Të gjithë burrat dhe gratë janë krijuar në mënyrë të barabartë, dhe ne të gjithë jemi një popull para Zotit të Plotfuqishëm,” është një thënie e qartë sipas Kur’anit të Shenjtë dhe është sqaruar shumë mirë në Kushtetutën e Shteteve të Bashkuara, një nga mbrojtësit e të drejtave të njeriut.

Së fundi, por shumë me rëndësi, si vëllezër në njerëzim, ne i këshillojmë ata Islamofobë të mbushur me paragjykime që të jetojnë dhe të mësojnë historinë e Islamit dhe muslimanëve, para se ata të guxojnë të shkruajnë letërsi, artikuj dhe lajme të pakëndshme, duke përdorur jashtë kontekstit ajete nga Kur’ani i Shenjtë dhe thënie të shtrembëruara nga thëniet e vërteta të Profetit tonë Muhammed (paqja dhe bekimet e Allahut qofshin mbi të), të mbushura plot me urrejtje dhe hakmarrje të rrënjosur kundër Islamit dhe muslimanëve.

Ne duhet të kënaqemi duke i ofruar dikujt kopje falas të Kur’anit të Shenjtë dhe literaturës islame në anglisht ose në ndonjë gjuhë tjetër, të cilat do t’i ndihmojnë ata që të kuptojnë të vërtetën rreth Islamit dhe muslimanëve dhe të çlirohen nga e gjithë urrejtja e sistemeve të tyre, me vullnetin e Zotit.

Lutemi që Zoti i Plotfuqishëm t’ju tregojë dritën të gjithë atyre, të cilët besojnë në një njerëzim, si fëmijët e Ademit dhe Havasë (Adamit dhe Evës), si vëllezër dhe motra, pa marrë parasysh se në çfarë besojnë ata. Amin!

 

“Perëndimi e fitoi botën jo nga epërsia e ideve, vlerave apo fesë të vet por për shkak të epërsisë së tij në zbatimin e dhunës së organizuar. Perëndimorët e harrojnë shpesh këtë fakt, ndërsa jo-perëndimorët asnjëherë.”

- Samuel P. Huntington (autori i librit Përplasja e Qytetërimeve)

 

Përktheu nga anglishtja: Ermal BEGA

 

/Orientalizmi Shqiptar/

 

Burimi: http://www.sahilonline.org/english/news.php?cid=14&nid=8812

Përkthimet në gjuhën latine të kryeveprave shkencore arabe në shekullin XII

25/04/2013 Lini një koment

PËRKTHIMET NË GJUHËN LATINE TË KRYEVEPRAVE SHKENCORE ARABE NË SHEKULLIN XII

latin-books

Përkthimet në gjuhën latine të shekullit XII u nxitën nga kërkimet e mëdha për mësimin e të rejave nga ana e studiuesve evropianë në Evropën e krishterë atë kohë. Kërkimet e tyre i çuan ata në zonat e Evropës Jugore, sidomos në Spanjë dhe Siçilinë qendrore, e cila nuk kishte shumë që kishte hyrë nën sundimin e krishterë, pas ripushtimit të tyre në fund të shekullit XI. Këto hapësira kanë qenë nën rregullin mysliman për një kohë të konsiderueshme dhe ende ekzistonte një popullsi e konsiderueshme arabishtfolëse, mbi të cilët do të mbështetnin kërkimet e tyre.

Kombinimi i njohurive myslimane të akumuluara, një numër i konsiderueshëm i dijetarëve arabisht-folës dhe sunduesit e rinj të krishterë i bënë këto zona intelektualisht tërheqëse, si dhe të depërtueshme kulturalisht dhe politikisht për skolaristët latinë. Një histori tipike është ajo e Gerardit të Kremones ( c. 1114-1187), i cili thuhet se ka bërë rrugë për në Toledo edhe pas ripushtimit të saj nga të krishterët në 1085, sepse ai arriti të njohë çdo pjesë të filozofisë sipas studimit latin, por për shkak të dashurisë së tij për Almagest-in, të cilën ai nuk e gjeti në radhët e latinëve, shkoi në Toledo, ku pa një bollëk librash në gjuhën arabe në lidhje me çdo subjekt, ndërsa varfëria që kishte përjetuar në mesin e latinëve në lidhje me këto subjekte, bëri që nga dëshira për të përkthyer, ai të mësonte gjuhën arabe.

Ndryshe nga interesi i treguar gjatë Rilindjes për literaturën dhe historinë e antikitetit klasik, përkthyesit e shekullit XII kërkonin të reja shkencore, filozofike dhe në një masë më të vogël, tekste fetare. Shqetësimi i fundit u reflektua në një interes të rinovuar me përkthimet e etërve të kishës greke në latinisht, një shqetësim me përkthimin e mësimeve çifute nga hebraishtja dhe një interesim për Kuranin dhe tekstet e tjera fetare islame. Përveç kësaj edhe ca nga letërsia arabe u përkthye në gjuhën latine. Përkthyesit në Itali Pak para shpërthimit të përkthimeve në shekullin XII, Konstandin afrikani, një i krishterë nga Kartagjena, që kishte studiuar mjekësi në Egjipt dhe në fund u bë murg në manastirin e Monte Cassino në Itali, përktheu punimet mjekësore nga arabishtja.

Përkthimet e Konstandinit përfshinin enciklopedinë mjekësore të Ali ibn Abas al-Mexhusit, libri i plotë i artit të mjekësisë (Liber pantegni), antike të Hipokratit dhe Galenit, përshtatur nga mjekët arabë, dhe Isagoge ad Tegni Galeni nga Hunejn ibn Ishak (Johannitius) dhe nipi i tij Hubajsh ibn Hasan. Veprat e tjera mjekësore që ai përktheu përfshijnë edhe Liber febribus të Isak Israeli ben Solomon, Liber de dietis universalibus et particularibus dhe Liber de urinis; veprën mbi psikologjinë të Ishak ibn Imran el-Makale fil-Malihukiya si De melancolia; veprat e Ibn el-Xhezer De Gradibus, Viaticum, Liber de stomacho, De elephantiasi, De coitu dhe De oblivione. Siçilia ka qenë pjesë e Perandorisë Bizantine deri në 878, ishte nën kontrollin mysliman në vitet 878-1060 dhe u vu nën kontrollin Norman mes viteve 1060 dhe 1090. Si pasojë Mbretëria Normane e Siçilisë mbante një burokraci që fliste tri gjuhë, duke e bërë atë një vend ideal për përkthime. Siçilia ruajti marrëdhënie edhe me Lindjen greke, e cila lejonte shkëmbimin e ideve dhe të dorëshkrime. Edhe pse në përgjithësi siçilianët përkthyen direkt nga greqishtja, kur tekstet greke nuk ishin në dispozicion, ata i përkthenin nga arabishtja.

Admirali Eugene nga Siçilia, përktheu veprën Optika të Ptolemeut në latinisht, duke u bazuar në njohuritë e tij në tri gjuhë. Përkthimet e Pistoja përfshinin veprat e Galenit dhe Hunejn ibn Ishak. Gerard de Sabloneta përktheu Kanuni i mjekësi i Avicenës dhe Al Mansor të Raziut. Fibonaçi prezantoi sistemin e parë të plotë numëror evropian nga burime indo-arabe në Liber Abaci e tij. Vepra Aphorismi nga Misavejh (Mesue) u përkthye nga një përkthyes anonim në Itali në fund të shekullit XI ose në fillim të shekullit XII. James e Venedikut, i cili ndoshta kaloi disa vite në Konstandinopojë, përktheu Analytics posterior Aristotelit nga greqishtja në latinisht, në mesin e shekullit të 12-të, [15] duke e bërë kështu korpusit të plotë aristoteliane logjike, Organon, në dispozicion në latinisht për herë të parë. Në Padovën e shekullit XIII, Bonacosa përktheu punimet mjekësore të Averroes, Kitab Kulliyyat si Colliget, ndërsa Xhohni nga Kapua përktheu Kitab el-Tajsir të Ibn Zuhr (Avenzoar) si Theisir.

Në Sicilin e shekullit të XIII, Ferexh ben Salem përktheu ‘el-Havi të Rhazes si Continens si Tacuinum sanitatis me autor Ibn Butlan. Gjithashtu në Italinë e shekullit XIII, Simoni nga Gjenova dhe Abraham Tortuensis përkthyen ‘Al-Tasrif të Abulcasis si Liber servitoris, Alcoati Congregatio sive Liber de oculis, dhe Liber de simplicibus medicinis nga një pseudo-Serapion. Përkthyesit në kufirin spanjoll Të paktën që në fund të shekullit X, dijetarët evropianë udhëtuan për në Spanjë për të studiuar. Më i njohuri ndër ta ishte Gerberti prej Aurillac (më vonë Papa Silvester II), i cili studioi matematikë në rajonin rreth Barcelonës. Përkthimet, megjithatë, nuk kanë filluar në Spanjë deri në vitin 1085, kur Toledo u rimuar nga të krishterët.

Përkthyesit në fillim në Spanjë u përqendruan kryesisht në veprat shkencore, sidomos matematikë dhe astronomi, duke përfshirë Kuranin dhe tekste të tjera islamike në një fushë të dytë interesi. Koleksionet spanjolle përfshinin më shumë vepra shkencore të shkruara në arabisht, prandaj përkthyesit kanë punuar pothuajse ekskluzivisht nga arabishtja, dhe jo nga tekstet greke, shpeshherë në bashkëpunim me një folës vendas së gjuhës arabe.

Një nga projektet më të rëndësishme të përkthimit u sponsorizua nga Peter I Nderuari, abati i Cluny. Në 1142 ai u bëri thirrje Robertit të Kettonit dhe Hermanit nga Carinthia, Piterit të Poitiers dhe një myslimani të njohur vetëm si “Muhamedi” për të prodhuar përkthimin e parë latin të Kuranit (Lex Mahumet pseudoprophete). Përkthimet janë prodhuar në të gjithë Spanjën dhe Provence. Plato nga Tivoli punoi në Katalonia, Herman nga Carinthia në Spanjën veriore dhe gjithë Pyrenees në Languedoc, Hugh nga Santalla në Aragon, Roberti nga Ketton në Navarre dhe Roberti nga Chester në Segovia.

Qendra më e rëndësishme e përkthimit ishte biblioteka e madhe e Katedrales së Toledos. Plato nga Tivoli përktheu në latinisht punimet astronomike dhe trigonometrike të Batanit, De Motu stellarum, Liber embadorum të Abraham bar Hiyya, Spherica të Teodosit nga Bithynia dhe Matja e një rrethi nga Arkimedi. Përkthimet e Robertit nga Chester në latinisht përfshijnë Algebra dhe tabelave astronomike (gjithashtu përmbajnë tabelat trigonometrike) të Havarizmit. Përkthimet e Abrahamit nga Tortosa përfshijnë De Simplicibus të Ibn Sarabi (Serapion Junior) dhe al-Tasrif të Abulcasis si Liber Servitoris. Përveç literaturës filozofike dhe shkencore, shkrimtari hebre Petrus Alphonsi përktheu një koleksion me 33 tregime nga letërsia arabe në latinisht. Disa nga tregimet që ai mori, ishin nga Panchatantra dhe Netët Arabe, të tilla si historia e “Sinbad Detarit”. Shkolla e përkthyesve në Toledo Me një popullsi të madhe të të krishterëve që flisnin arabisht (Mozarabs) Toledo kishte qenë një qendër e rëndësishme e arsimimit që në fund të shekullit X, kur dijetarët evropianë udhëtonin për në Spanjë për të studiuar fusha që nuk ishin në dispozicion në pjesën tjetër të Evropës .

Ndër përkthyesit e parë në Toledo, ishte Avendauth (që disa e kanë identifikuar me Ibrahimin ibn Daud), i cili përktheu enciklopedinë e Avicenës, Kitab al-Shifa (Libri i Shërimit), në bashkëpunim me Domingo Gundisalvo, Archdeacon prej Cuellar. Megjithatë, përpjekjet për përkthimin e duhur nuk ishin të organizuara deri në momentin që Toledo u rimor nga forcat e krishtera, në 1085. Raymond nga Toledo, filloi përpjekjet e para në bibliotekën e Katedrales së Toledos, ku udhëhoqi një ekip përkthyesish që ishin mozarabë të Toledos, dijetarë çifutë, mësues medreseje dhe murgj nga urdhri i Cluny. Ata punuan në përkthimin e shumë veprave nga arabishtja në gjuhën kastiliane, nga gjuha kastiliane në latinisht apo direkt nga arabishtja në latinisht apo greqisht, duke vënë gjithashtu në dispozicion tekste të rëndësishme të filozofëve nga arabishtja dhe hebraishtja, të cilat kryepeshkopi i konsideronte të rëndësishme për të kuptuar Aristotelin. Si rezultat i aktiviteteve të tyre, katedralja u bë një qendër përkthimesh e njohur si Escuela de Traductores de Toledo (Shkolla e Përkthyesve në Toledo), e cila ishte në një shkallë që nuk kishte të krahasuar në historinë e kulturës perëndimore. Përkthyesi më i frytshëm i Toledos në atë kohë ishte Gerardi i Kremones, që përktheu 87 libra. Në fund të shekullit XII dhe fillim të shekullit XIII, Marku nga Toledo përktheu Kuranin dhe vepra të ndryshme mjekësore. Ai gjithashtu, përktheu punimin mjekësor të Hunejn ibn Ishak Liber isagogarum.

Nën sundimin e mbretit Alfonso X i Kastiles, rëndësia e Toledos si një qendër përkthimi u rrit edhe më shumë. Duke insistuar që prodhimi i përkthimit duhej të ishte “llanos de entender” (“Lehtë për tu kuptuar”), ata arritën të krijonin një audiencë shumë më të gjerë, si në Spanjë, ashtu edhe në vendet e tjera evropiane, aq sa shumë studiues nga vende si Italia, Gjermania, Anglia apo Hollanda, të cilët kishin shkuar në Toledo për të përkthyer tekste mjekësore, fetare, klasike dhe filozofike, morën me vete njohuritë e fituara në vendet e tyre. Të tjerët përzgjidheshin dhe punësoheshin me paga shumë të larta nga mbreti në shumë vende të Spanjës, si Sevilje, Kordova apo vende të huaja si Gascony apo Paris. Michael Skot (c. 1175-1232) përktheu në 1217 veprat e Betrugit (Alpetragius), të famshmën Mbi mocionet e qiejve, dhe komentet me ndikim të Averroes në lidhje me veprat shkencore të Aristotelit.

Mohimi i holokaustit minon Islamin

29/03/2013 Lini një koment

Shejh Hamza Jusuf HANSON

 

MOHIMI I HOLOKAUSTIT MINON ISLAMIN*

(Marrë nga revista “Tikkun”, 2007)

Hamza Jusuf Hanson

Hamza Jusuf Hanson

Epistemologjia është një degë e filozofisë që studion natyrën dhe bazën e dijes. Nga i dimë ne gjërat? Ajo po ashtu studion edhe vërtetësinë e të “vërtetës”. Nga e njohim ne ndryshimin mes besimit, dijes, opinionit, faktit, realitetit dhe fantazisë? Filozofi grek, Carneades, besonte se njohja e realitetit, e asaj se çfarë është e vërtetë apo jo, është e pamundur, se asgjë nuk mund të njihet me siguri. Filozofia e tij është njohur si skepticizëm, megjithatë nuk e hedh poshtë besimin. Carneades mendonte se besimi për çdo lloj gjëje duhej t’i nënshtrohej një shqyrtimi të kujdesshëm dhe pastaj, duke përdorur një shkallë probabiliteti, duhet të pranojmë ose hedhim poshtë mundësinë e të qenit të vërtetë apo e rreme. Por për këtë nuk duhet të ngremë pretendime absolute. Një tjetër skeptik grek, Cratylus, ishte edhe më radikal në trajtimin e tij dhe besonte se asgjë nuk mund të dihej dhe se asnjë deklarim nuk mund të çonte në ndonjë gjë të vërtetë apo me kuptim. Në fund ai hoqi dorë krejtësisht nga e folura.

Shumica prej nesh nuk janë as skeptikë të moderuar, as ekstremë. Ne besojmë atë që na kanë mësuar mësuesit. Ndonëse disa prej nesh kanë mësuar më vonë gjatë jetës se pak skepticizëm nevojitet, përsëri kemi mbijetuar me qëndrimin tonë ndaj realitetit pa u prekur shumë. Jetojmë në një botë ku faktet janë kuptimplota dhe opinionet mund të vlerësohen, të paktën deri në atë masë sa të na duket bindëse apo jobindëse. Kur bëhet fjalë për fenë, ata prej nesh që janë rritur me tradita shpesh hedhin poshtë vlerësime të tilla dhe thjesht besojnë në atë që kanë mësuar. Për shumë njerëz fetarë, skepticizmi është mallkim, punë e djallit. Sidoqoftë, traditat tona abrahamike, si Judaizmi, Krishterimi dhe Islami kanë qenë përherë seriozisht të interesuar në epistemologji, pasi secili nga këto besime ka pretendime të së vërtetës që kanë nevojë për thelb apo “besueshmëri”.

Islami, me ardhjen e tij, ka zhvilluar një metodologji të sofistikuar për vlerësimin e pretendimeve për të vërtetën. Një nga arritjet më të mëdha të traditës skolastike islame është “ilm ar-rixhaal”, shkenca e rrëfimtarëve. Kjo është studimi i raporteve të ngjarjeve në jetën e Profetit, sidomos në thëniet dhe veprat e tij. Formuluesit kanë vendosur një sërë kriteresh të ngurta për të vlerësuar pretendimet për të vërtetën të atyre që sigurojnë se e kanë parë apo dëgjuar Profetin të bëjë këtë apo atë. Raportet janë grupuar në dy kategori: ahad, apo raportet vetmitare në të cilat një ose pak persona pretendojnë se kanë parë apo dëgjuar diçka, dhe mutauatir, apo raporte të shumëfishta aq sa të përjashtojë sajesën. Raportet vetmitare duhet të plotësojnë shumë kritere para se të pranohen si deklarime të patundura që megjithatë përmbajnë një probabilitet të caktuar gabimi, në varësi të masës në të cilën kriteret janë plotësuar. Nga ana tjetër, raportet e shumëfishta të sigurta të marra nga aq burime sa të përjashtohet fabrikimi, quhen fakte të pakundërshtueshme.

Kur’ani, libri i shekullit të shtatë i treguar nga Muhamedi, konsiderohet si mutauatir dhe kështu në mënyrë epistemologjike i pamohueshëm. Nëse dikush e beson se vjen nga Zoti apo jo, kjo është tjetër çështje, por Kur’ani është në të njëjtën formë si Kur’ani që Profeti i ka mësuar shokëve të tij më shumë se 1400 vjet më parë; numra të pamasa të çdo brezi muslimanësh kanë transmetuar të njëjtin recitim, duke e bërë të pagabueshëm në historinë dhe saktësinë e tij. Dijetarët e Islamit e kanë pranuar raportin e shumëfishtë nga muslimanët dhe njerëzit e besimeve të tjera. Mbi këtë bazë epistemologjike qëndron besimi islam. Çështjet e besimit quhen të vlefshme vetëm nëse janë të mbështetura nga traditat me transmetim të shumëfishtë që mund të të çojnë deri tek Profeti. Ndonëse jurisprudenca islame është e mbështetur mbi faktet vetmitare (ndryshimet në opinion mes shkollave të ndryshme) Kur’ani dhe besimi islam janë të dyja të themeluara mbi rrëfimet e shumëfishta që arrijnë një status të pamohueshëm. Dijetarët e hershëm islamë do të konsideronin pa dyshim se pjesa më e madhe e njohjes sonë të historisë ka arritur një status të tillë. Për shembull, ka konsensus mes historianëve se normanët e pushtuan Anglinë në vitin 1066; shumë raporte të këtij momenti ekzistojnë dhe janë transmetuar përmes burimeve të shumëfishta. Në rastin e çdo burimi origjinal të vetmuar, skepticizmi i shëndetshëm është i garantuar. Kur Lee Harvey Osvald u pretendua se ishte vrasësi, kjo çoi në një fushë të tërë të studimeve konspirative mes amatorëve të vrasjes së Kenedit. A veproi ai vetëm apo jo? Ky aspekt i ngjarjes është i debatueshëm. Por a u vra John F. Kennedy në 22 nëntor 1963 në një autokolonë në Dealey Plaza në Dallas? Ka shumë raporte nga shumë burime për të mundur të mohosh realitetin.

Shumë nga ajo që dimë për botën dhe që e pranojmë si të vërtetë vjen nga transmetime të shumëfishta. Le të themi që unë pretendoj se Australia nuk ekziston dhe është vetëm një krijesë e imagjinatës tonë, që e ka fillesën tek një hartograf tekanjoz i Mesjetës që vendosi se një oqean i tillë i pamasë ka nevojë për një masiv toke. Dhe kur të përballem me njerëz që pretendojnë se janë nga Australia dhe mund ta provojnë, unë i hedh poshtë ata si pjesë e një konspiracioni hartografësh që dëshirojnë të ruajnë mitin e paraardhësve të tyre. Me mua do të qeshnin, apo do të injorohesha, apo të etiketohesha “i çmendur”. Ndërsa ky shembull duket absurd, shumë njerëz aktualisht besojnë në gjëra po aq të trasha dhe të panatyrshme.

Mohimi i Holokaustit është një shembull i tillë. Si dikush që ka lexuar literaturë të mohimit të Holokaustit, me pamje të riprodhuara varfër dhe pretendime për orkestrimin e këtyre skenave në bashkëpunim me qeverinë e SHBA, unë mund të dëshmoj mashtrimin tragjik të njerëzve që e shohin këtë literaturë si një të vërtetë historike. Për t’u kthyer tek vrasja e Kenedit, nëse dikush lexon versionin e Mark Lane se një element mashtrues brenda CIA-s ka vrarë Kenedin, “faktet” duken si të pakundërshtueshme. Por nëse dikush lexon një tjetër version se Mafia e ka vrarë Kenedin për shkak të dështimit të tij për t’i rikthyer Kubën lordëve të kumarit të Amerikës Italiane, “faktet” duken po ashtu të pakundërshtueshme. Së fundmi, kur dikush lexon versionin sipas të cilit Mosadi e ka vrarë Kenedin pasi ai donte të kryente inspektimet nukleare në Izrael, përsëri “faktet” do të duken bindëse. Çdonjëri nga këto versione paraqitet me siguri të plotë nga “kërkuesit”. Në fund, realiteti manipulohet për të plotësuar nevojat e mitologjikëve.

Në të vërtetë të gjithë ne kemi të drejtë të kemi opinionet tona, por jo të ndërtojmë faktet. Dhe ata që paraqesin versione alternative të “realitetit” tentojnë të hedhin poshtë çdo gjë që nuk i shkon për shtat teorisë së tyre dhe interpretojnë dhe zgjedhin sipas dëshirës çdo gjë – fakte, aluzione apo “koincidenca” – që i ndihmon.

Në rastin e Holokaustit, faktet janë të qarta dhe të transmetuara nga burime të shumëfishta. Dhjetëra mijëra çifutë dhe individë të tjerë që kanë mbijetuar nga tmerret e gjermanëve nazistë janë gjallë dhe tregojnë. Nazistët u nxorën para gjyqit, prova u paraqitën në gjykim, dhe ata u dënuan. U gjetën varre masive dhe u zbuluan dhomat e gazit, që dukej qartë që nuk ishin dhoma dezinfektimi siç pretendohet nga disa. Furrat ekzistojnë dhe nuk mund të mbulohen si një rrugë efektive për të parandaluar shpërthimin e kolerës apo djegien e viktimave të urisë. Unë personalisht kam takuar shumë të mbijetuar të Holokaustit dhe fëmijët e tyre. Kam parë tatuazhe. Kam dëgjuar dëshmi të jetuara të ngjarjeve të tmerrshme. Shifrat e sakta dhe detajet e këtyre ngjarjeve mund të jenë fusha legjitime për kërkime dhe hetime nga historianët, por të vësh në dyshim nëse këto ngjarje kanë ndodhur, kjo minon bazat epistemologjike të dijes sonë kolektive. Muslimanët, mbi të gjithë, duhet të jenë të ndërgjegjshëm për këtë ndërsa feja e tyre predikohet në të njëjtat premisa epistemologjike si edhe ngjarjet kryesore të historisë, siç është edhe Holokausti. Të mohosh këto do të thotë të minosh Islamin si një ngjarje historike. Që një “konferencë” që shqyrton historikun e Holokaustit të mbahet në një vend musliman, të pritet nga një kryetar shteti musliman, është në mënyrë të veçantë tragjike dhe në vlerësimin tim, minon historikun e besimit të popullit të atij shteti.

Në kontradiktat tona të trashëguara si njerëz dhe në mënyrë që të vlerësojmë dhimbjen tonë, ne mohojmë dhimbjen e të tjerëve. Por duke njohur dhimbjen e të tjerëve ne arrijmë të jemi plotësisht njerëz. Një miku im i ngushtë, profesor i fesë në një vend musliman për shumë vjet, më tha kohët e fundit se gruaja e tij, një mësuese anglishteje në atë vend, kishte dashur të përdorte librin e Ana Frankut, Ditari i një Vajze të Re, si tekst për nxënësit e saj muslimanë. Por administratorët e shkollës e kishin mohuar në mënyrë të përsëritur kërkesën e saj pasi e quanin si një tekst të papërshtatshëm për muslimanët e rinj. Është për të ardhur keq që bataku aktual politik në Lindjen e Mesme ka çuar në këtë refuzim të patolerueshëm për t’u përballur me vuajtjen kolektive të një populli. Mbase duke njohur atë të kaluar të pamasë të vuajtjeve të çifutëve, në të cilën Holokausti është vetëm kapitulli më i urryer, muslimanët mund të ndihmojnë më shumë komunitetin hebre të kuptojë dhimbjen aktuale të muslimanëve në Palestinë, Irak dhe vende të tjera. Duke njohur të tjerët, ne i nxisim ata që të na njohin ne. Vëllezërve hebrenj do t’u vinte shumë për ndihmë të njihnin faktet historike të përvojave çifute në botën islame, që shpesh janë të përzemërta dhe njerëzore dhe shumë më ndryshe nga përvoja e tyre europiane. Në ngritjen tonë morale të përbashkët do të rritemi së bashku.

 

/Orientalizmi Shqiptar/

 

Përktheu nga gjuha angleze: Andi BIDOLLARI


* Për botimin e këtij artikulli është marrë leje nga revista “Tikkun”.

Urrejtje fetare dhe racore e tejskajshme mbi bazën e një falsifikimi të paskrupullt të historisë së qytetërimeve

03/02/2013 Lini një koment

Prof. Gazmend SHPUZA (historian)

 

URREJTJE FETARE DHE RACORE E TEJSKAJSHME MBI BAZËN E NJË FALSIFIKIMI TË PASKRUPULLT TË HISTORISË SË QYTETËRIMEVE

Gazmend Shpuza

Gazmend Shpuza

Duke krahasuar krerët e sotëm të koalicionit antiterrorist botëror me udhëheqësit e kryqëzatave të mesjetës më duket se nuk i bëhet nder as Bushit dhe as Blerit dhe as ndonjë tjetri dhe kompromentohet jo pa qëllim misioni i tyre. Përpjekjet për t’i veshur kësaj lufte një qëllim fetar, për t’i imponuar një karakter të tillë, ndjekin, vlen të ritheksohet, një synim të mbrapshtë. Dhe këto orvatje vijnë nga një person që pretendon të jetë ateist. Në të vërtetë rezulton se kemi të bëjmë me një njeri, me një femër, e cila nuk i len asgjë mangut një besimtari fanatik të tërbuar të kohëve të hershme të Evropës mesjetare, të cilat mendohen të kapërcyera prej shekujsh dhe jo më sot në mijëvjeçarin e ri që posa ka filluar.

Për të përligjur deri në fund domosdoshmërinë e shndërrimit të luftës kundër terrorizmit në një kryqëzatë të re Falaçit i duhet që të vejë në lëvizje të gjithë potencialin e saj “intelektual”, i cili siç del nga argumentet që ajo sjell përfaqëson, me dashjen e saj, një bagazh të varfër, mjeran dhe të degjeneruar deri në banalitet.

Autorja shtron pyetjen e pavend e të formuluar keqas: “Ç’kuptim ka të mbrojmë kulturën e tyre, ose të ashtuquajturën kulturë të tyre, kur ata e përçmojnë tonën?” Në qoftë se ajo me “ata” ka parasysh vetëm e vetëm terroristët, besoj se i është bërë e qartë tashmë që “ata” nuk e nënvleftësojnë fare kulturën “tonë”, sidomos epërsinë teknologjike të Perëndimit. Porse me “ata” ajo nuk ka parasysh terroristët por, siç del qartë, të gjithë popujt muslimanë. Muslimanët nuk e përbuzin qytetërimin e sotëm edhe për faktin se ata kanë dhënë ndihmesën e tyre tejet të çmueshme në zhvillimin e tij dhe kanë kontribuar ndjeshëm që ai të lulëzonte deri në atë shkallë ku ai ka arritur sot. Le të kujtojmë që edhe kultura e tyre, në qoftë se do të kemi parasysh kulturën në kuptimin e mirëfilltë të kësaj fjale, është pa dyshim pjesë përbërëse e kulturës botërore. Kultura si një e tërë, për vetë karakterin e saj unik, nuk mund të ndahet në kulturë “e jona” dhe kulturë “e atyre”, pavarësisht nga nivelet kulturore në të cilët ndodhet sot për sot njëri apo tjetri popull, njëra apo tjetra zonë e rruzullit tokësor. Kultura e sotme e të gjithëve nuk mund të ndahet nga kultura e kaluar po e përbashkët. Për këtë është e bindur edhe vetë Falaçi, e cila i drejtohet kësaj të kaluare në mënyrën e vet, në mënyrë të sakatosur.

Duke këmbëngulur në qëndrimet e saj nihiliste të qëllimshme Falaçi shtron sërishmi pyetjen: po mbrapa kulturës së tyre çfarë ka? Dhe jep një përgjigje sa të pasaktë e të pabazë po aq intolerante: “Bah!” kërko e kërko, unë gjej vetëm Muhamedin më Kur’anin e tij…” Nën këtë këndvështrim, pak të thuhet, shumë të ngushtë sektar ajo sheh, të marrim si shembull, dhe zhvillimin e shkencës mjekësore.

Unë jam ende gjallë, hëpërhë, falë shkencës sonë, jo asaj të Muhamedit, njofton në vijim të argumenteve për tezën e saj të parapëlqyer, autorja Falaçi. Siç shihet, vlerësimin e mjekësisë së sotme e bën duhe qëndruar, siç pretendon, kinse, në pozita ateiste, duke mos ia njohur hapur këto merita Krishtit, por shkencës “sonë”, d.m.th. të krishterë. Ndërkaq, shkencën “tjetër” mjekësore kërkon ta denigrojë duke e personalizuar Muhamedin, duke rënë, siç bën gjatë gjithë trajtesës së saj, në pozita teiste. Porse nuk ka pse të harrojmë që në bazat e mjekësisë moderne qëndrojnë arritjet e dijetarëve islamë të afro para një mijë vjetëve si Razes, Zahravi dhe sidomos të Avicesës që jetuan në shekujt 9-11. Traktatet e tyre shërbyen si literaturë bazë për një kohë të gjatë në universitetet evropiane. Prandaj sot, sado fetarë ose ateistë që të jemi apo të tregohemi, nuk mund të bëjmë fjalë për një shkencë mjekësore të përlavdëruar të Krishtit e një tjetër të konsideruar mjerane të Muhamedit.

Në përgjigje të pyetjes se çfarë ka pas kulturës së “atyre” Falaçi vijon të japë përgjigje standarde, fare të thjeshtëzuara. Ajo shton se gjen dhe “Averroen me shkrimet studimore, Komentarët mbi Aristotelin etj. Arafati gjen edhe numrat dhe arithmetikën. Gjyshërit e Arafatit nuk shpikën numrat e matematikën. Shpikën, vijon të nënvizojë autorja në fjalë, shkrimin e numrave që i përdorim dhe ne “jobesimtarët”.

Duke lënë më një anë vlerësimin përbuzës që Falaçi ka për Muhamedin me Kur’anin e tij nuk mund të mos pranojmë që thjeshtimi deri në këtë shkallë i arritjeve të qytetërimit islam dhe të ndihmesës që popujt muslimanë dhanë në zhvillimin e qytetërimit modern nuk duhet të vijë nga padija e autores. Të bindur se ajo duhet t’i ketë kryer disa klasë shkollë nuk mund të mos i kujtohej patjetër se atje në bangat e saj ajo ka bërë një lëndë, të cilën sa na kumtojnë gazetarë që kërkojnë ta mbrojnë, e paska shumë për zemër (!), pavarësisht se sa ka qenë në gjendje ta përvetësojë, quhej me një fjalë arabe algjebër çka nuk është thjeshtë çështje emërtimi. Emri i saj është trashëguar nga libri “Kitab al Xhebr val-Mukaballa” (Libër mbi veprimet rindërtim dhe thjeshtim) i matematikanit dhe astronomit tëë shquar arab Muhamed ibn Musa al-Horezmi, autor i shumë veprave të tjera matematike dhe astronomike i fillimit të shek. IX. Le të kujtojmë që Tabelat astronomike dhe trigonometrike të al-Horezmit, me vlerat e sinusit dhe të tangentes, u përkthyen më vonë në gjuhën latine. Edhe vetë shprehja “algoritëm” nuk është gjë tjetër veçse një latinizim i emrit të autorit në fjalë al-Horezm, i trashëguar përmes përkthimit latinisht të veprës së tij “Mbi numrin indian”, përkthim i realizuar afro tre shekuj më vonë, shek. XII, me titullin “Algoritmi de numero indorum”.

Veprat e Horezmit, siç dihet dhe pranohet në rrethet shkencore dhe universitare, kanë luajtur rol të rëndësishëm në historinë e matematikës, si një nga burimet kryesore me anën e të cilave Evropa Perëndimore ka njohur, qoftë dhe me mjaft vonesë, sistemin indian të numërimit dhe algjebrën indiane. Pra, del qartë se al-Horezmi, siç e dëshmon dhe titulli i veprës së tij, dhe dijetarët e tjerë islamë nuk e kanë mohuar ndihmesën e padiskutueshme të matematikës orientale, përkatësisht indiane, në zhvillimin e shkencave moderne përgjithësisht, siç vepron Falaçi me kontributin e studiuesve islamë në fushën e matematikës moderne.

Qenë autorët arabë ata të cilët në veprat e tyre e veçuan algjebrën dhe trigonometrinë si disiplina matematike më vete. Qenë pikërisht ata të cilët i pasuruan zbatimet e trigonometrisë në gjeometri dhe në astronomi.

Edhe nga një shfletim i shpejtë i librit të profesor Qazim Turdiut “Matematika në shekuj”, menjëherë të bie në sy fakti që arritjet e dijetarëve islamë në fushën e matematikës u përvetësuan me disa shekuj vonesë nga dijetarët e Evropës Perëndimore.

Përdorimi i thyesave dhjetore i njohur shekuj më parë nga arabët, në Evropë ndeshet vetëm në fund të shekullit XVI – fillimi i shekullit XVII te matematikani holandez Simon Stevin (1548-1620). Po ashtu, arritjet e dijetarit tjetër arab Nazaredin (1201-1274) u shfrytëzuan katër shekuj më vonë, më 1663, nga Xhon Valisi. Vepra “Tabelat planetare tolediane” e astronomit të shquar Al-Zarkali (shek. XI), nga Kordova, qendra e mirënjohur e kulturës islame, arriti të ndikojë shumë në zhvillimin e trigonometrisë në Evropë në kohën e Rilindjes mjaft vonë, pasi u përkthye dhe ajo në gjuhën latine.

Se sa i ulët ka qenë deri vonë niveli i dijeve në Evropë në krahasim me arritjet e matematikës në Lindjen muslimane, mund të gjykohet nga fakti që shekuj me radhë, autoriteti më i lartë shkencor ka qenë Severin Boeci me librin e tij “Institucioni i aritmetikës”. Ky, siç vlerësohet, përgjithësisht, ishte një përkthim i keq i autorit antik, Nikomahut, i cili përmbante pjesërisht teorinë e numrave pitagorianë. Deri në shek. XVI në shumë universitete të Evropës për të fituar titullin magjistër në matematikë kërkohej që kandidati të dinte gjashtë libra të “Elementeve” të Euklidit.

Pra, deri në mesjetën e vonë matematika evropiane kishte ngelur në nivelin e matematikës së sotme antike. Vetëm në shek. XIII bie në sy matematikani italian Leonard Fibonaçi (Leonardi nga Piza), i cili u përgatit si matematicien në Afrikë, në qytetin e Algjerit. Në formimin e tij ka ndikuar algjebristi Abu Kamil (fundi i shek. IX – fillimi i shek. X), i cili ka vijuar në Egjipt punën e Al Horezmit të famshëm. Historianët e zhvillimit të matematikës në shekuj vërejnë se gjatë periudhës nga Fibonaçi deri te Rilindja në matematikën evropiane nuk bëhet asnjë zbulim i ri i rëndësishëm dhe asnjë transformim rrënjësor në sistemin e dijeve të kohës.

Për të mos u zgjatur më tej mund të kujtojmë me këtë rast se edhe shkrimi i numrave të cilin, sipas shprehjes së Falaçit, e kanë shpikur gjyshërit e Arafatit, sado të thjeshtëzuar ta marrim këtë problem, sepse ata nuk kanë shpikur vetëm shkrimin e tyre, nuk ka luajtur rol aq të vogël në zhvillimin e shkencave sa duket apo sa paraqitet. Mjafton të sjellim ndër mend se ç’rol luan në arithmetikën dhe algjebrën e thjeshtë pa bërë fjalë për matematikën e lartë vetëm paraqitja shkrimore arabisht e shifrave dhe pozicioni i shifrës zero në shkrimin e numrave në krahasim me shifrat romake që përdoreshin në Evropë deri vonë. Me ndihmën e kësaj shkence matematikore, të themi, modeste të dijetarëve islamë, megjithëse e përbuzur keqas nga ana e Falaçit, shifra një në sistemin arab të numërimit me ndihmën e shifrës zero merr vlera të shumta deri në pafundësi. Le të mos bëjmë fjalë për mundësitë që hapi shkrimi arab i shifrave në përllogaritjet e ndërlikuara matematikore. Prandaj, ne “jobesimtarët” e përdorim këtë lloj shkrimi të shifrave dhe askujt prej nesh edhe sot e kësaj dite nuk i ka shkuar ndër mend t’i zëvendësojë ato me një sistem tjetër simbolesh deri sa zhvillimi i shkencës dhe teknikës të mos diktojë një nevojë të tillë. Edhe nëse do të ndodhë kjo gjë askush nuk mund ta mohojë dhe as ta thjeshtëzojë ndihmesën që ato dhanë deri më sot në zhvillimin e shkencave, kulturës, teknikës dhe të shkollës që nga më e ulta e deri në nivelet më të larta.

Por, siç del qartë, Falaçi nuk e ka hallin thjesht te numrat dhe paraqitja e tyre.

Autorja deklaron jo pa të drejtë në shkrimin e saj të titulluar për së mbrapshti “Mllef dhe krenari”, se “mbrapa qytetërimit tonë është Homeri, është Sokrati, është Platoni, është Aristoteli, është Fidia dreq o punë!” Porse le të mos harrojmë sërishmi se kontakti i evropianëve me botën antike është sendërtuar në Spanjë dhe në atdheun e Falaçit dhe pikërisht në Sicili përmes qytetërimit islam, me ndihmën e kulturës arabe dhe të vetë arabëve.

Pra harrohet, jo pa qëllim se mbrapa qytetërimit tonë qëndron, duam apo nuk duam ne, edhe qytetërimi islam. Është ky qytetërim i cili i përcolli Evropës madje në një shkallë shumë më të lartë arritjet e qytetërimit helenik dhe i hapi atij rrugën e zhvillimit të mëtejshëm. Pa Averroen dhe Komentarët a do të kishim njohur vallë sot Aristotelin pas atij sulmi sa të vrullshëm po aq edhe të mbrapshtë që kishte ndërmarrë Evropa mesjetare e quajtur kristiane kundër kulturës pagane të Aristotelit, megjithë qëndresën stoike disa shekullore të shkollave filozofike të Athinës?!

Falaçi, me gjithë ateizmin që pretendon se e karakterizon, të krishterëve, të cilët “dëfreheshin duke parë se si digjenin heretikët”, ua njeh nga ana tjetër, me shumë shpirtgjerësi ndihmesën që kanë dhënë në Historinë e Mendimit. Porse kemi bindjen se të krishterët që dëfreheshin duke parë se si digjeshin heretikët dhe ca më pak ata që i çonin këta heretikë në zjarr të kenë dhënë ndonjë kontribut në Historinë e mendimit botëror dhe ca më pak në zhvillimin e mendimit humanist, përkundrazi. Prandaj shpirtmadhësia e Falaçit ndaj tyre është e tepërt. Ndërsa të bijve të Allahut, shumicës së tyre që nuk kanë asnjë përgjegjësi për krimet që kryhen sot kinse në emër të Allahut nuk u njeh asnjë meritë. Fjala gjithsesi nuk është për djegien e “heretikëve” në turrat e druve.

Sistemi i dyfishtë i vlerësimit të meritave apo dhe i gjynaheve te Falaçi nuk njeh masë e bile as kufi. Prandaj është krejtësisht e palejueshme që “bijve të Allahut” të mos u njihen disa merita për ndihmesën që kanë dhënë në historinë e Mendimit.

Le të sjellim disa shembuj. Universitetet e para në historinë e njerëzimit janë krijuar në botën arabe: në Fes të Marokut në vitin 859 dhe në Kajro më 972. Universiteti i parë në Evropë është krijuar po nga arabët në Kordovë rreth viteve 961-976. Pra këto universitete qenë themeluar tre shekuj para atyre të Salernos në mbretërinë e Napolit, të Parisit dhe të Oksfordit. Italia e Jugut, siç dihet, njohu një zhvillim të veçantë nën arabët dhe qyteti i Palermos një lulëzim të dukshëm. Ky qytet së bashku me Toledon shërbyen si qendrat kryesore në të cilat u bë përkthimi i veprave të filozofëve grekë dhe arabë në gjuhën latine nga arabishtja, duke i dhënë hovin që dihet tashmë zhvillimit të shkencës dhe kulturës në Perëndim, duke i hapur rrugën Rilindjes evropiane.

Përkthimet dhe komentimet e autorëve antikë në gjuhën arabe kanë qenë i vetmi burim i njohurive mbi sukseset e shkencës dhe të kulturës antike dhe kanë shërbyer si bazë e krijimtarisë shkencore të dijetarëve evropianë të kohës së Rilindjes dhe më pas.

Janë shkencëtarët islamë, El Battani dhe El Biruni, që kontestuan Ptolemeun dhe i paraprinë Kopernikut, të anatemuar nga segmente të Evropës mesjetare, që të hidhte poshtë sistemin gjeocentrik dhe i hapën rrugën konfirmimit të sistemit heliocentrik. Bekoni dhe Kepleri u mbështetën te Optika e Al-Hazenit. Papa Silvestri II ka studiuar në Universitetin musliman të Kordovës, kësaj qendre të shkëlqyer të kulturës islame në Evropën e kohës. Shembuj të tillë ka plot.

Falaçi krenohet, me të drejtë, me muzikën perëndimore me tingujt që lëshojnë këmbanat por le t’i kujtojmë që janë muslimanët ata të cilët e kanë përdorur për herë të parë çelësin e solit dhe notat me pesë fusha (pentagramin). Nuk qenë pa rëndësi dhe studimet e Farabiut mbi natyrën e zërit në veprën e ti “Traktatet e muzikës”. Nuk po zgjatemi më shumë rreth rolit që luajtën në jetën ekonomike dhe kulturore të Evropës mesjetare përsosja nga ana e arabëve e prodhimit të letrës, e litografisë, e busullës e të tjera e të tjera.

Pa tjetër që te lexuesi i thjeshtë lind pyetja përse Falaçi e ul veten kaq poshtë, pse e bën veten kaq të paditur sa t’i përmbledhë arritjet e qytetërimit islam vetëm te, siç shprehet ajo me përbuzje, “Muhamedi dhe Kur’ani i tij”. Kjo pyetje përgjigjen e vet e gjen te synimi që ndjek autorja. Është e qartë se në funksion të qëllimit jo fisnik që i ka vënë vetes ajo arrin deri atje sa nuk i bëhet vonë për injorancën që demonstron.

Po kështu, parapëlqimet për një letërsi apo për një tjetër, për një autor apo për një tjetër nuk besoj se mund të shërbejnë si kriter, siç përpiqet t’i përdorë Falaçi, për vlerësimin dhe shvlerësimin e qytetërimeve dhe ca më pak të besimeve fetare.

Autorja në fjalë deklaron se pëlqen me shumë Dante Alighierin sesa Omar Khajamin. Kjo është një zgjedhje vetiake plotësisht e kuptueshme dhe e pranueshme për çdo lexues. Por ama le të kujtojmë, gjithsesi, se një anglez sqimtar si Fitcxheraldi u dashurua pas Omar Khajamit dhe e bëri atë të flasë anglisht, e bëri pronë të qytetërimit të sotëm. Edhe një klerik i lartë i krishterë shqiptar si Fan S. Noli, i cili jetoi kryesisht në Shtetet e Bashkuara të Amerikës sikurse Falaçi sot, u dashurua pikërisht po pas këtij poeti iranian dhe e bëri atë të flasë shqip. Dhe që të dy këta khajamianë e kanë njohur pa dyshim Danten dhe besohet se pa injoruar vlerat e tij kanë parapëlqyer pa asnjë paragjykim Omarin dhe e kanë bërë atë objekt të mjeshtërisë së tyre të përkthimit. Për hatër të Omar Khajamit Noli ynë i madh dhe jo vetëm i yni i hyri mësimit të persishtes për t’i shijuar rubairat e tij në burim dhe për t’iu rikthyer përkthimit të tyre nga origjinali. Dhe që të dy, si Fitcxheraldi, qoftë, protestant apo katolik, si Fan Noli, edhe pse ortodoks, ashtu sikurse Falaçi katolike kanë qenë të mbushur, sikurse pretendon ajo për veten e vet, me kulturë të krishterë, edhe pse jo thjesht katolike, gjithsesi jo muslimane. Madje ata kanë qenë edhe të krishterë të mirë dhe jo ateistë sikurse ateistë sikurse deklarohet autorja në fjalë. Megjithatë, që të dy nuk kanë ndjerë kurrëfarë kompleksi përballë artit dhe humanizmit të Khajamit musliman.

Por le t’i kujtojmë Falaçit, se Khajami nuk ka qenë vetëm poeti i madh. Ky musliman si shkencëtar dha kontributin e vet në studimin e thelluar të bazave të gjeometrisë apo si astronomi më i madh i botës, siç e konsideron dhe Noli, që nga shekulli XI e deri në shekullin XVI. Saktësimet që ai i ka bërë kalendarit diellor vlerësohen lart dhe nga specialistët e sotshëm. Kalendari i tij ishte më i përsosur, se sa kalendari Gregorian. I pari ndryshon një ditë në pesë mijë vjet, ndërsa i dyti një ditë në 3300 vjet. Pra, Khajami me saktësimet e tij shkencore astronomike, mund të thuhet, i ka përgjysmuar pasaktësitë e kalendarit Gregorian.

Me gjithë laicizmin dhe me gjithë ateizmin, që shpall, Falaçi është, “aq e mbushur me kulturë katolike” sa për të, në fund të fundit, është i papëlqyeshëm jo vetëm Khajami, por ajo nuk i honeps dot as xhamitë dhe as sinagogat madje dhe as kishat protestane. Kjo është çështje gustoje dhe jo kriter qytetërimesh. Një gusto si kjo nuk justifikon dot kryqëzatën që kërkon të nisë Falaçi. Çka është dhe më keq ajo kërkon t’ia imponojë botës së sotme një kryqëzatë të re.

Ndryshe nga sa mendon dhe propagandon Falaçi ish-presidenti i Gjermanisë Roman Herzog theksonte më 1996 se “përpara gjashtë apo shtatëqind vjetësh, ekzistoi një iluminizëm islamik i madh, që Perëndimit i ruajti një pjesë të konsiderueshme të dijes antike e ai vetë u gjet i konfrontuar nga një të menduar perëndimor, të cilin duhet ta ketë ndier si mjaft fundamentalist dhe intolerant”.

Nuk mund të mos bashkohesh me shqetësimin që demonstron kjo autore për ekzistencën e poligamisë në ndonjë vend musliman, për mbulimin e grave në disa të tjerë, për moslejimin që ato të dalin në fotografi, të shkojnë te doktori, të shkojnë në shkollë, të angazhohen në punë dhe në veprimtari shoqërore. Porse të gjitha këto unë nuk e di pse i vishen Kur’anit. Shkaqet e këtyre dukurive besoj se duhen kërkuar, në radhë të parë, në gjendjen ekonomike-shoqërore e kulturore dhe trashëgiminë kolonialiste. Kemi të bëjmë me interpretime të cilat siç na dëshmojnë dhe pamjet televizive kohëve të fundit, qoftë dhe nga një vend si Afganistani, po kapërcehen.

Porse shqetësimi i Falaçit nuk shkon përtej konstatimeve të mësipërme. Madje, në një kohë kur presim që këto pohime të çojnë në kërkim të rrugëve të mundshme për emancipimin e grave në vendet e Lindjes bëhen thirrje që këto gra të braktisen në fatin e tyre përderisa ato e paskan pranuar vetë këtë gjendje, përderisa pranojnë siç shprehet autorja, “të marrin për burrë një shkërdhatë (të më falin lexuesit dhe sidomos lexueset, sepse jam i detyruar të përdor fjalorin pornologjik të autores, i cili është i vështirë të perifrazohet dhe për meritë të përkthimit. Këtë përcjellje autentike të kësaj pornologjie do të jem i detyruar ta përdor dhe në ndonjë rast tjetër më poshtë) që do katër gra”. Sipas saj, të arsyetosh me këtë kontigjent njerëzish është jashtë mendsh; t’i trajtosh me zemërgjerësi ose shpirtmadhësi qenka vrasje (?!).

Pas gjithë kësaj urrejtjeje kundër një pjesë të njerëzimit, kundër grave nga ana e një gruaje, kinse të emancipuar, natyrshëm lind pyetja: “Ku vajti shqetësimi i Orianës për fatin e qytetërimit bashkëkohor? Në të vërtetë, shqetësimi për të ardhmen e qytetërimit tonë është dhe duhet të jetë i pandarë nga thelbi human i tij, çka mungon dukshëm te autorja e artikullit “Mllef e krenari”.

Në këtë kuadër autorja Falaçi vijon të mos përdorë të njëjtën njësi matëse për vlerësimin e dukurive pozitive apo negative, kulturore dhe shoqërore qofshin, si në Perëndim ashtu edhe në Lindje.

Ndryshe nga vlerësimi negativ që ka, për mendimin tim me të drejtë, ndaj marrëdhënieve martesore poligame në Lindje, ndër epërsitë e qytetërimit perëndimor përballë atij islam Falaçi rreshton dhe faktin që perëndimorët në plazh ose në pishinë dalin lakuriq ose gati lakuriq, dhe bëjnë seks kur, ku dhe me kë “t’ju dojë qejfi”. Siç shihet, nuk bëhet më fjalë për martesa monogame apo dhe poligame. Në përqasje me këtë promiskuitet të pakufi, të ngjashëm me atë që ushtrohej në fillimet e shoqërisë njerëzore, në komunën primitive, të cilit i nënshtrohen sot, dashur pa dashur, gratë perëndimore, kinse, të qytetëruara, poligamia e muslimanëve vetëm me katër gra nuk na del edhe kaq shumë e shëmtuar, pra dhe e kritikueshme. Një pozitë e tillë e gruas në Perëndim nuk na duket gjithashtu kaq e lakmueshme sa të mund të pranohet dhe të ngrihet lart nga një grua me të vërtetë e qytetëruar. Nga një gjendje e tillë mund të jetë e kënaqur veçse ndonjë grua, e ambjentuar me këtë pozitë mjerane (pa përjashtuar burrat, e interesuar për një pozitë të tillë të poshtëruar të femrës moderne), e gatshme dhe e kënaqur për të shijuar këtë liri seksuale dhe këtë promiskuitet pa kufi. Epiteti që Falaçi përdor për burrat muslimanë që marrin nga katër gra është tepër i varfër për karakterizimin e burrave dhe grave të “qytetëruara” në Perëndim, të cilëve kjo autore u bën thirrje që të ngrihen në mbrojtje të këtyre soj lirive, pra dhe të lirisë seksuale, që paskan siguruar nga “qytetërimi” i tyre (?!).

Jo rastësisht kjo autore që në vitet ’70 është karakterizuar, siç thuhet nga “shoqkat e së majtës”, si shkrimtare që mendon me atë që ka poshtë”, si autore “që në vend të trurit ka atë sendin”. Duke ia veshur këto karakterizime vetëm kritikeve të majta, nuk besohet se u bëhet ndonjë nder i madh admiruesve të saj që i përkasin krahut të djathtë.

Urrejtja fetare e autores arrin deri në racizëm pa dallim feje. Në krye të musafirëve të padëshirueshëm “që me aq zell i përkushtohen drogës dhe prostitucionit, me sa duket të pandalura prej Kur’anit” të ardhur në Itali nga Azia dhe Afrika ajo vendos shqiptarët. Ajo harron që Shqipëria bie në Ballkan, të quajtur ndryshe Evropë Jug-Lindore. Ajo besoj se duhet ta dijë që një pjesë e mirë e tyre janë muslimanë. Nuk e di a e ka marrë vesh, gjithashtu, që shumë prej refugjatëve muslimanë nga Shqipëria janë konvertuar sidomos në Greqi, me dashje apo pa dashje, kryesisht për arsye ekonomike dhe jo për shkak të bindjeve të tyre fetare në të krishterë, duke ndërruar jo vetëm besimin por dhe kombësinë. Kemi të bëjmë me një dukuri sa anti-demokratike po aq dhe anti-qytetëruese, antievropiane, që s’ka të bëjë me asnjë besim fetar, e cila nuk ndryshon fare nga rrugët e përdorura nga osmanët pesë shekuj më parë për islamizimin e shqiptarëve. Dhe për këto dukuri kjo autore, që e mban veten për kampione të lirive dhe të drejtave të njeriut, nuk shqetësohet fare.

Besoj se të gjithë lexuesit e kanë të qartë se identiteti ynë kulturor evropian dhe vlerat e qytetërimit bashkëkohor, nuk kërcënohen nga trashëgimia e qytetërimeve të kaluara apo nga qytetërimet e sotme jashtëevropiane.

Ndryshe nga sa pretendohet, siç del qartë, më tepër se sa të shfryjë mllefin për fuqitë e zeza të sotshme të antiqytetërimit ky shkrim shpalos urrejtje ndaj një pjese të qytetërimit botëror dhe bartësve të tij. Në vend që të jetë një himn për atdheun e demokracisë, Amerikën, aty kemi përpjekje këmbëngulëse për kompromentimin dhe përdhosjen e luftës së saj në mbrojtje të qytetërimit të vërtetë kundër terrorizmit. Në mënyrë të tërthortë në këtë rrugë kërkohet të kompromentohet dhe lufta që Shtetet e Bashkuara të Amerikës bënë kundër Millosheviçit “të krishterë” në mbrojtje të kosovarëve kryesisht muslimanë.

Me urrejtje, me injorancë dhe aq më pak me pornologji dhe me propagandimin e lirisë seksuale as nuk luftohet terrorizmi, as nuk mund të merret në mbrojtje qytetërimi modern. Me një “mbrojtje” të këtillë synohet të kompromentohet keqas lufta që SHBA po zhvillojnë kundër terrorizmit, kërkohet, sidomos, të njolloset dhe më keqas qytetërimi bashkëkohor, qytetërimi ynë. Nuk bëhet thirrje për luftë për mbrojtjen e qytetërimit të sotshëm por për t’i mohuar, për t’i hequr atij një nga shkallaret më të rëndësishme pa të cilën ai nuk do të arrinte dot këtu ku është sot. Mbi të gjitha, kërkohet të zhvishet qytetërimi modern nga shpirti i tij human, pa të cilin nuk ka ekzistuar dhe mbijetuar asnjë qytetërim. Pa thelbin e tij njerëzor qytetërimi ynë i sotëm gjithçka mund të jetë vetëm qytetërim jo. Pikërisht ky shpirt i mungon “shqetësimit” të Falaçit për fatet e qytetërimit të sotëm. Prandaj mund të thuhet pa dyshim se ajo dhe ata që e propagandojnë dhe e mbështesin këtë fushatë të ethshme antimuslimane, të dënuar nga udhëheqësit e botës demokratike euroatlantike, nuk i përkasin më qytetërimit tonë. Për të maskuar më mirë qëndrimin antihuman që mban në shkrim Falaçi i bën të ditur lexuesit se ka marrë pjesë në luftën e rezistencës antinaziste krahas gjithë familjes qysh katërmbëdhjetë vjeçe. Deklaron se është kundër Italisë qejfleshë dhe kopileshë, kundër Italisë musolineske, kundër fashistëve fashistë dhe antifashistë. Pavarësisht nga deklaratat, duket qartë se antifashizmi i saj ka shterruar plotësisht dhe është shndërruar në një fashizëm modern, i cili nuk arrin të fshehë në vetvete një urrejtje racore dhe fetare të paimagjinueshme para të cilit antisemitizmi hitlerian del mjaft i zbehtë. Është pak të thuhet se autorja përjeton një krizë të thellë intelektuale dhe shpirtërore të cilën kërkon t’ua përçojë dhe të tjerëve.

Me këtë predispozicione projektuesja e kryqëzatës së re rreshtohet përkrah atyre forcave që për disa vjet rresht, duke përdorur dhe parrulla fetare kinse antifondamentaliste, e futën gadishullin ballkanik në luftë dhe në gjakderdhje.

Së fundi. Përse midis sa e sa intelektualëve të shquar të sotëm në botë që janë shprehur lidhur me aktin e 11 shtatorit u gjet pikërisht shkrimi i Oriana Falaçit për t’u përkthyer në gjuhën shqipe?

Për më tepër, përse këtij shkrimi të Oriana Falaçit iu bë kaq shumë jehonë në shtypin tonë megjithëse pranohet se ajo nuk është treguar shumë (?!) e mirë me shqiptarët? Pse nuk jepen të plota kundërshtimet e shumta dhe të ashpra në të cilët shkrimi i Falaçit ka ndeshur në vetë shtypin italian? Pse vijojnë orvatjet mjerane për ta justifikuar deri në fund këtë urrejtje patologjike ndaj një pjese jo të vogël të njerëzimit dhe qytetërimit të tij qoftë, aktualisht, edhe inferior? Përse vijojnë gjithashtu orvatjet për të na shpalosur kapacitetin e saj intelektual?! Të gjitha këto pyetje besohet se i kanë brenda tyre dhe përgjigjet.

Orvatjeve falaçiane për nxitjen e një kryqëzate të re janë të huaja për dialogun intelektual që karakterizon mendjet e shëndosha dhe të arsyeshme kudo në botë.

 

/Orientalizmi Shqiptar/

Ndiqe

Merreni çdo postim të ri drejt e te email-et tuaja.

Bashkojuni 68 ndjekësve të tjerë

Këtë e pëlqejnë %d bloguesa: