Arkiv

Archive for the ‘Ngjarje të rëndësishme’ Category

Lufta e Çanakkalasë – 1915

28/07/2013 Lini një koment

Prof. Savash VELIU

 

LUFTA E ÇANAKKALASË – 1915

Savash Veliu

Savash Veliu

Me rëndësi është hidhërimi i madh i Vinston Çerçilit në frontin e luftës nga humbjet e shumta, me ç’rast do të thotë: “Muslimanët nuk janë njerëz, prandaj ata zhdukni”. Me urdhër të tij u përdorën edhe helmet kimike.

Pasi Sulltan Abdylhamidi refuzoi të shpërngulet nga Stambolli para aleancës shkatërruese, atëherë hiseja ra që Turqia të mbrohet nga Çanakkalaja. Në perandorinë otomane vinin gjeneralë të lartë gjermanë si vullnetar lufte. Armada e pestë tokësore osmane iu dha Gjeneralit gjerman për mbrojtjen e gjirit të Çanakkalasë. Kurse, gjermanët fshehurazi otomanëve, si gest të mirë, ua dhuroi një fregatë luftarake. Ishte ky një komplot gjerman ndaj Otomanëve, që gjithsesi t’i involvojë në luftë me Rusinë, për të dëbuar atë nga fronti i Evropës, që Gjermania lirshëm të merrte frymë nga trysnia e madhe në luftë.

Anija me ekuipazhin luftarak gjerman, hyri në port në shërbim të otomanëve, duke ngritur flamurin osman. Fregata merr rrotën drejt veriut dhe futet në Detin të Zi, duke iu afruar brigjeve të Krimes prej ku bombardoi tokat ruse. Kështu plani gjerman u krye me sukses. Rusia nuk vonoi dhe shpalli luftë Turqisë.

Turqia e raskapitur nga luftërat e mëparshme perandorake, me padëshirën e saj u fut në një luftë të pabarabart. Gjeneralët gjermanë udhëhiqnin ushtrinë otomane në Luftën e Çanakkalasë me një strategji tinëzake, duke e ndryshuar taktikën luftarake me tërheqjen e ushtrisë osmane prej skajeve të Geribollusë në brendi të gadishullit.

Me pretekst të zgjatjes së luftës mes Anzakëve, që gjermanët në frontin evropianë t’ua dobësojnë sulmet e Aleancës në favor të vet. Anzakët nga deti furishëm sulmuan otomanët duke shpejtuar në mposhtjen e tyre, që për ditëlindjen e Mbretëreshësës, 18 qershor, t’ia dhurojnë si peshqesh fitoren e madhe, por ndërkohë me sulme detare duhej të kalohej gjiri i Çanakkalas, për t’i dalur në ndihmë Rusisë me drithë, gjë e cila i mungonte në frontin luftarak. Por, fushata dështojë. Anzakëve u shkoi puna huq!

Tani “Aleanca” ndërroi taktikën luftarake duke ndërmarr invazionë tokësor. Tmerri luftarak filloi më 18 mars të vitit 1915, kur aleanca franko-britanike e ndihmuar nga Rusia, me tendenc për mposhtjen e qytetit perandorak – Stambollin, bashkë me Perandorinë Osmane. Ata gjatë invazionit përdorën dredhira të ndryshme, duke tubuar rekrutë muslimanë nga India, Pakistani etj, me pretekst se do ti luftoninë fashistët evropian. Gjatë sulmit të parë nga dy anët u dëgjua “Allah-Allah” dhe ezanet.
Rekrutët musliman të habitur u ngulfatën, duke kuptuar se ishin të manipuluar nga kolonistët e tyre. Lufta megjithatë filloi, drama e luftimeve zgjati plotë shtatë muaj e gjysmë (245 ditë) pa ndërprerë !!!

Tentimi i Anglezëve që të kalojnë gjirin e Çanakkalasë, ishte dalja në ndihmë Rusisë në luftën kundër Gjermanisë dhe Turqisë, duke pushtuar Perandorinë Osmane, e në veçanti Irakun dhe Iraninë me basenet e pasura të naftës. Rusia në atë kohë përgatite plane “Nihiliste (hiqin)”, me reformatorët mësimorë për t’i aplikuar tek muslimanët, si në vendet e perëndimit ashtu edhe në Rusi, duke u bazuar tek mendja, e jo librave të fesë dhe dijetarëve të Islamit. Me deshirën e Zotit, aleatët e Rusisë nuk i dolën në ndihmë dhe në vitin 1917, në rusinë Cariste shpërtheu Revolucioni Bolshevik. Në pushtet vjen Bollshevizmi, dhe programi Rus dështoi. Revolucioni Bolshevik u inicua nga Cionistët Çifut, duke ua dërguar valixhet prej Parisi përplot me para – Trockit dhe Leninit. Këta ishin Lider bolshevikë të organizuar dhe të paguar nga Llozha Masone e Parisit.

Lufta çdo ditë vinte dhe bëhej më e përgjakshme, distanca e cakut të zjarrit mes ushtrive arriti deri në 8 metra, plumbat qëllonin njëri-tjetrin. Me vetëdije të lartë ushtari osman pas çdo tre minute shkonte në vdekje, duke marrë pozicionet e shokëve të vrarë. Një anglez dhe australian, shokun e vrarë e varrosnin tre herë, sepse predhat e topave u’a nxirninë trupat e të vdekurve mbi sipërfaqe të tokës.

Në këtë luftë të përgjakshme, në ushtrinë osmane merrninë pjesë turk, shqiptarë, boshnjak, torbesh, rom, kurd dhe arab si një ummet të fesë islame dhe nuk vërehej që ushtari osman të mos falte namaz. Çaushi Mehmed, urdhëroi “prej sot pa abdest të mos luftohet, mbushja e topit të përcillet me ezanin Muhammedin, pas zjarrit të thuhet me zë të lartë tekbiri, dhe të lexohet pa ndal Kurani. Në luftën e përgjakshme do të vriten 560 mijë ushtarë. Në anën e osmanëve u vranë 253000 mijë ushtarë. Lufta gjoks më gjoks mposhti forcat aleate.

Analistët perëndimorë çmuanë lartë ushtarin osman për moralin dhe sjelljen e tij si luftëtar fer plej, sepse armikun e plagosur e ndihmonte dhe e shëronte në spital me mjekim dhe ushqim, kurse ata i bombardonin me qellim spitalet ushtarake osmane, duke vrarë me mijëra të plagosur! Lufta e Çanakkalas do të karakterizohet si: “Lufta e fundit e Xhentlemenëve”.

*Lufta e Çanakkalasë do t’i japë gjithë historisë së shekullit XX-të një dimension dhe kahje tjetër, duke e ndryshuar rrënjësisht karakterin e saj. Vlenë të theksohet se me largimin e Perandorisë Osmane nga Ballkani e gjetiu, gjithë bota do të fundoset në gjak !

Hyrja e aleatëve Franko-Anglez në Lindjen e Mesme u kry me anë të udhëheqsit Lanby. Luftërat e kryqëzatave pësuan humbje, por pas kësaj vijnë kryqëzatat e teta, në këtë luftë ajo ngadhënjeu. Gjenerali Britanik Lanby me atë rast do të thotë: “Sot përfunduan luftërat e kryqëzatave”.

Marrëveshje shumë më e mirë ka mundur të bëhet 10 vjet më parë

10/07/2013 Lini një koment

Nexhmedin SPAHIU

 

MARRËVESHJE SHUMË MË E MIRË KA MUNDUR TË BËHET 10 VJET MË PARË

Nexhmedin Spahiu

Nexhmedin Spahiu

Nënshkrimi i marrëveshjes mes Thaçit e Daçiqit shtron çështjen e zbatimit. Në çdo marrëveshje palët marrin e japin diçka. Problemi është se me këtë marrëveshje Kosova fitoi pak e Serbia shumë dhe për më tepër Serbia e fitoi menjeherë, ndërsa Kosova veresie.

Sido që të jetë kjo tashmë është e pakthyeshme dhe nuk ia vlen të vajtohet. Përpjekjet tona duhet të fokusohen në atë që të merret sa më parë ajo gjë pak që është veresie. Kjo nënkupton angazhim maksimal dhe punë në terren. Kjo kërkon angazhim edhe të Beogradit edhe të Brukselit por puna kryesore i mbetet Prishtinës.

Kjo punë që duhet të bëhet tani, shumë më lehtë e më mirë për Kosovën ka mundur të bëhet para 10 viteve, por nuk është bërë vetëm pse atëherë Thaçi nuk ishte në krye të vendit dhe i pengonte tjerët ta kryenin pa të.10 vite më parë ishte më e lehtë çfarëdo marrëveshje për shkakun se ende nuk ishte shpallur pavarësia e Kosovës dhe pushtetin në Serbi e kishin ata që sot animojnë pavarësinë e Kosovës.

Në vijim po e jap artikullin tim të botuar në “Koha Ditore”, “Fakti”, Shkup, dhe “Shekulli” Tiranë, më 07.11.2003

Domosdoja e bisedimeve shqiptaro-serbe në Mitrovicë

Paraqitja e bujshme e bisedimeve Prishtinë-Beograd në Vjenë përfundoi pothuajse me fiasko falë qasjes së gabuar të ndërkombëtarëve dhe mosgatishmërisë së klasës politike serbe e kosovare për t’u ballafaquar me sfidat e kohës.

Pra thënë shkurt, Vjena demonstroi në njërën anë paaftësinë e Beogradit për ta dominuar Kosovën, dhe paaftësinë kosovare për t’u prezentuar si shtet.
Kjo është vetëm forma, ndërsa substanca ka të bëjë me faktin se nga pala kosovare bartës të dialogut me Beogradin nuk mund të jenë vetëm ata që përfaqësojnë shumicën e qytetarëve të Kosovës (LDK-ja) por edhe ata që përfaqësojnë pjesën më dinamike të Kosovës (PDK-ja).

Këtë e kuptojnë të gjithë: edhe kosovarët edhe Beogradi edhe ndërkombëtarët. Ishte pikërisht pjesa e popullsisë që përfaqëson Thaçi e Rexhepi ajo që prishi ekulibrat ekzistues Beograd-Prishtinë më 1998-1999 dhe është ajo që mund t’i krijojë ekuilibrat e rinj. Pikërisht ky fakt ka bërë që kryeministri Rexhepi dhe kreu i PDK-së Thaçi nuk shkuan në Vjenë. Mosshkuarja ua ngriti atyre pazarin politik, por i demtoi interesat e Kosovës. Thjesht, ata e shfrytëzuan rastin ta akcentojnë faktin se pikërisht ata janë lojtarët kyçë të dialogut me Beogradin.

Natyrisht se kjo lojë nuk mund të vazhdojë pafundësisht, sepse interesi i dialogut Prishtinë – Beograd i takon më shumë Prishtinës sesa Beogradit, Brukselit apo Uashingtonit. Beogradi i ka rregulluar punët me Hungarinë, Rumuninë, Bullgarinë, Maqedoninë dhe së fundit edhe me Kroacinë e Malin e Zi. Gjysmën e Bosnjës e ka më Serbi se sa vetë Serbia dhe përmirësimi i marrëdhënieve me Brukselin e Uashingtonin është një proces që po përshpejtohet.
Në anën, tjetër klasa politike e Kosovës akoma nuk e ka kuptuar se Kosova nuk ka dalje në det. Katër vitet e pasluftës Kosova bëri jetën e foshnjës politike në duart amerikane. SHBA-të në ndërkohë kanë krijuar foshnje të reja (Afganistanin, Irakun) të cilat po i krijojnë kokëçarje ndoshta edhe të paparashikuara dhe nuk ia ka ngenë të merret me foshnjën xhuxhe katërvjeçare që quhet Kosovë. Kosova duhet tani të hecë vetë. Të çajë rrugët vetë. Krerët e institucioneve të Kosovës nuk duhet të presin dhurimin e kompetencave të plota për të vepruar, por duhet të veprojnë me ato mjete, me ato kompetenca dhe me ato forca që kanë.

Kryeministri Bajram Rexhepi ashtu siç nuk ka pritur rroba antiplumb, armë moderne dhe paisje të duhura medicinale për të shkuar në UÇK, por ka shkuar me ato mjete që ka disponuar, po ashtu duhet të çajë rrethimin e Kosovës, duke u takuar me homologët e tij të Maqedonisë dhe të Malit të Zi për të pasur një pozitë më të favorshme në bisedimet me kryeministrin serb.

Çfarë problemi ka të takohet ministri kosovar i arsimit me ministrin maqedonas të arsimit? Që të dy janë shqiptarë. Interesi reciprok ekziston. Kush mund t’i ndalojë ata që të nënshkruajnë marrëveshje për njohjen reciproke të diplomave? Shumë shqiptarë të Maqedonisë kanë probleme me njohjen e diplomave të fituara në Kosovë.

Pra Prishtina, ka nevojë për dialog me Beogradin më shumë se që Beogradi ka nevojë dialogu me Prishtinën.I vetmi interes i Beogradit për dialog me Prishtinën është shmangia e presionit ndërkombëtar. Prishtina duhet të jetë ajo që duhet të tregojë rëndësinë e dialogut edhe Beogradit edhe Brukselit e Uashingtonit dhe jo e kundërta. Dhe dialogu duhet të nisë aty ku është thelbi i problemit: Mitrovica.

Prishtina duhet të jetë ajo që dialogu të jetë shqiptaro-serb brenda Kosovës, kurse Beograd-Prishtinë kur është fjala në raportet me Serbinë. Është kundër interesit të Kosovës bisedimet Beograd-Prishtinë të quhen dhe të trajtohen si bisedime shqiptaro-serbe, gjë që nënkupton që serbët e Kosovës të rreshtohen në pjesën serbe të tavolinës. Bisedimet shqiptaro-serbe (të cilat duhet të zhvillohen brenda Kosovës) duhet t’iu paraprijnë bisedimeve Beograd-Prishtinë. Ç’është e vërteta, liderët lokalë shqiptarë të Mitrovicës vazhdimisht e kanë kërkuar këtë, por përkrahja nga Prishtina ka munguar dhe mungon akoma.

Është koha e fundit që Prishtina të ndërmarrë iniciativën në këtë drejtim për të imponuar një dialog shqiptaro-serb në Mitrovicë. Janë shumë çështje jetike për qytetarët e Mitrovicës dhe tërë Kosovës të cilat mund të zgjidheshin përmes këtij dialogu. Ekzistenca e universitetit serb të Mitrovicës është përkrahur publikisht në një formë apo një formë tjetër nga kryeministri Bajram Rexhepi. Ky ka qenë një rast i humbur për imponimin e dialogut.

Një rast për fillimin e dialogut është edhe çështja e rindërtimit të Xhamisë së Ibrit dhe ndërtimit të Kishës Ortodokse serbe në veri të Mitrovicës. Si, kur, pse e qysh? Kjo iniciativë dhe presioni mbi ndërkombëtarët duhet të rrjedh prej Prishtinës.

Burimi: http://www.zeri.info/artikulli/4681/marreveshje-shume-me-e-mire-ka-mundur-te-behet-10-vjet-me-pare

Me mrekulli ekonomike Erdogan shkruan historinë e Turqisë

03/07/2013 Lini një koment

Ajni SINANI

ME MREKULLI EKONOMIKE ERDOGAN SHKRUAN HISTORINË E TURQISË

“Ne e nisëm këtë udhë me qefinin në dorë dhe, me lejen e Allahut, ky karvan do ta vijojë rrugën ashtu siç e ka nisur. Ky popull i del për zot qeverisë së tij, ky popull cilado qoftë partia, prejardhja etnike dhe karakteri i tij, i del për zot qeverisë që ka. Ja pikërisht në këtë pikë ai i del për zot demokracisë, vullnetit kombëtar dhe të ardhmes së tij. Sot, ku po i bëjmë thirrje botës me këtë miting, unë iu falënderoj të gjithë një e nga një”. (Erdogan në mitingun e Ankarasë)

Ajni Sinani

Ajni Sinani

Erdogan ka arritur një mrekulli ekonomike në Turqi. Ai, gjatë udhëheqjes së tij prej një dekade, e ka transformuar Turqinë dhe ekonominë e saj, që ishte përlotë kriza dhe e zhytur në borxhe për dekada të tëra, në një vend me ekonominë dhe rritjen më të shpejtë në Evropë dhe botë. Turqia sot zë vendin e shtatëmbëdhjetë në rang botëror. Në një kohë kur shumica e vendeve të Bashkimit Evropian janë përfshirë nga falimentimi dhe recesioni ekonomik paralizues, ky udhëheqës musliman i ka trefishuar të ardhurat për frymë.

Kjo ka bërë që Erdogani të jetë politikani më popullor dhe lideri më i fuqishëm që nga koha kur Mustafa Qemali themeloi shtetit laik turk pas rënies së Hilafetit Islam Osman, nëntëdhjetë vjet më parë.
Politika e Erdoganit në Republikën e cila konsiderohet ndër më laiket në botë në planin e saj të jashtëm shihet nga të huajit si neo-osmane, kurse në planin e brendshëm si politikë që vë në pikëpyetje laicitetin e saj.
Lojërat në parkun Gezi
Forca të huaja të fshehura kanë qëndruar mbrapa protestave të Parkut Gezi në Taksim. Organizata të brendshme dhe institucione të jashtme, që vlerësojnë sipas standardeve të dyfishta, deshën që përmes grupe vandalësh të përhapnin kaos për të shkatërruar çdo gjë që kishte ndërtuar Erdogani në 10 vjet, për ta kthyer Turqinë me vite pas.
Por Erdogani dhe ata që qëndrojnë përkrah tij i kanë kuptuar komplotet dhe shpresojmë që me ndihmën e Allahut dhe zgjuarsinë e popullit do të kalohet ky kurth: “Ata bënin kurthe, por edhe Allahu ngrite kurthe (kundër tyre). Allahu është që i ngre më mirë kurthet”, (El Enfal: 30).
Duke reaguar ndaj disa mediave që bënë transmetime për t’i hedhur baltë Turqisë, Erdogani i është drejtuar mediave ndërkombëtare dhe fuqive të huaja të cilat kanë shtrembëruar ngjarjet, duke thënë:
“Imazhi, respekti dhe fuqia e Turqisë nuk mund të lëkunden me 3 lajme të gënjeshtërta. Këto media le të shkojnë në republikat e bananeve dhe le të bëjnë atje operacione me lajme të gënjeshtërta, sepse operacione të tilla nuk pinë ujë në vendin tim. Ata nuk mund të bëjnë ndërhyrje të tilla këtu”.
Disa komentatorë politikë janë shprehur kundër ‘tiranisë’ së Erdoganit gjatë këtyre njëmbëdhjetë vjetëve dhe kjo, sipas tyre, na qenka një kohë e gjatë për brezin e ri i cili dëshiron president çdo katër orë! Të rinjtë dhe njerëzit, thonë këta analistë destruktivë, janë të lodhur nga imazhet e Erdoganit, prandaj ata duan ndryshime! Kur njeriu dëgjon kësisoj analizash mendon se ato vijnë nga komentues të dehur nga alkooli, pije të cilën Erdogani e ka ndaluar në afërsi të universiteteve pas orës 10:00 të natës, ndalesë e cila mbase nuk vlen edhe për ta.
Disa analistë të mbrapshtë janë përpjekur që Erdoganin ta përshkruajnë madje si Hosni Mubaraku dhe kishin paralajmëruar një minutë heshtje për të mbajtur zi për jetën e tij politike të ‘tiranisë’, por nuk kanë përmendur edhe atë të ‘korrupsionit’!
Por, njerëzit në Turqi i kanë kuptuar lojërat e rrezikshme dhe, me këmbëngulësinë dhe vendosmërinë e tyre, karvani i nisur nga Erdogani do të vazhdojë përpara drejt një të nesërme edhe më të ndritshme për Turqinë.
Gjatë gjithë këtyre ditëve, rrugët e qyteteve të mëdha të Turqisë janë vërshuar nga një lumë i pafund njerëzish që dalin në përkrahje të Erdoganit kundër krokodilëve dhe demonëve që kërkonin të rrëzonin qeverinë në Sheshin Taksim për shkak të 13 pemëve.  Qëllimi i këtyre krokodilëve dhe gjarpërinjve ishte për të goditur Erdoganin politikisht, në emër të gjoja mbrojtjes së mjedisit. Prandaj është e qartë se parku ishte vetëm një shkas.
Sot kemi një shtim të vetëdijes së populli turk dhe ai do ta prishë këtë lojë të madhe i cili është i paluhatshëm për t’i ruajtur këto të arritura të mëdha, që të mos shkaktohet konfuzion dhe të mos joshen ata që duan ta pengojnë përparimin e paparë të Turqisë nga zilia që fshehin mercenarët e brendshëm, lobet e përfitimeve dhe interesave nga kamata dhe armiqtë e jashtëm.
Një nga arritjet më të rëndësishme të AKP-së janë përpjekjet e vazhdueshme dhe serioze për sjelljen e ligjeve që eliminojnë korrupsionin dhe çoroditjen morale dhe sociale në Turqi. Këto ligje lidhen me doktrinën e drejtë që beson populli turk dhe përputhen me natyrën e shëndoshë dhe moralin, duke parandaluar korrupsionin dhe duke luftuar gradualisht dukuritë shkatërruese për shoqërinë. Qeveria ka sjellë, brenda agjendës së saj konservatore, disa ligje dhe rregullore që lidhen me abortin, shitjen dhe përdorimin e alkoolit, madje edhe ato që lidhen me makijazhin dhe veshjen e stjuardesave.
Partia për Drejtësi dhe Zhvillim (AKP-ja), që është në pushtet dhe që i ka rrënjët e saj në Islam – thotë se ligji është duke kërkuar që ta mbrojë shoqërinë, dhe të rinjtë në veçanti, nga efektet e dëmshme të alkoolit. Ndërkaq, kundërshtarët e akuzojnë AKP–në se gradualisht po imponon një agjendë islamike.
Projekte gjigante
Në mesin e këtyre projekteve janë: ura, kanali detar, një xhami e madhe, aeroporti i tretë në Stamboll, centrale nukleare dhe Projekti Marmara.
Ura
Ura me gjerësi prej 59 metrash, që është planifikuar të përurohet në vitin 2015, do të jetë ura e varur më e gjerë në botë. Kostoja e kësaj ure, mbi të cilën do të kalojë edhe një linjë hekurudhore, do të jetë rreth 2.5 miliardë euro. Nëpër të do të kalojnë tetë korsi për qarkullim rrugor dhe dy hekurudha.
Aeroporti
Pas përfundimit, aeroporti do të ketë një kapacitet prej 150 milionë pasagjerësh në vit dhe do të jetë njëri prej aeroporteve më të mëdha në botë. Kostoja e përgjithshme e investimit është 10 miliardë euro. Kur të mbarojnë të gjitha fazat e projektit, ai do të jetë me 165 ura për hyrje të pasagjerëve në aeroplanë, katër terminale, tre blloqe teknike, tetë kulla kontrolli dhe gjashtë pista.
Kanali detar
Gjatë qershorit, Turqia do të fillojë ndërtimin e një kanali detar, që do të lidhë Detin e Zi dhe Detin Marmara. Qëllimi i këtij projekti është që të zvogëlohet komunikacioni i stërngarkuar detar në Ngushticën e Bosforit. Me ndërtimin e këtij kanali pjesa evropiane e Stambollit do të shndërrohet në një ishull të madh. Nëpër kanalin e ri, që do të jetë me gjatësi prej 45 kilometrash, parashikohet të vitalizohet i tërë qarkullimi prej rreth 50 000 anijesh transporti dhe tankera, që tani kalojnë në këtë ngushticë. Në të ardhmen, thonë qeveritarët turq, Bosforin do ta shfrytëzojmë vetëm për aktivitete sociale dhe kulturore.
Centrale nukleare me vlerë prej dhjetëra miliardë dollarësh. Centralin nuklear në Akkuyu të Mersinit do ta ndërtojë Rusia. Kurse centralin bërthamor në Sinop do ta ndërtojë Japonia.
Projekti Marmara
Qeveria turke, në bashkëpunim me kompani japoneze, po punon për projektin Marmara, tunel që do të lidhë dy pjesët e Stambollit, duke kaluar poshtë Ngushticës së Bosforit.
Erdogan është këmbëngulës për këto projekte, që janë ‘të rënda’ prej dhjetëra miliarda dollarësh amerikanë,  me të cilat ai do ta shndërrojë vendin e tij në një fuqi të madhe botërore.
Prandaj nuk duhet të lejohet që disa vandalë, marksistë, anarkistë, satanistë, plaçkitës, konsumues të alkoolit, drogës, homoseksualë, laikë të tërbuar dhe njerëz të tjerë të korruptuar, ta dëmtojnë Turqinë.
Ndërkaq pakica opozitare, që nuk po arrin të fitojë me vota, duhet ta respektojë mendimin e shumicës dërrmuese të popullit turk, të heqë dorë nga shkatërrimi i pronës shoqërore e private dhe të mos bjerë pré e konspiracioneve të jashtme, të cilat e shohin me zili zhvillim e Turqisë dhe pozicionimin e saj në favor të çështjeve të muslimanëve kudo në botë.
Vendet perëndimore, që kundërshtojnë anëtarësimin e Turqisë në Bashkimin Evropian pavarësisht reformave të bëra, pa marrë parasysh përgjigjen ndaj kushteve të anëtarësimit, nuk mund të harrojnë se ushtria osmane mbërriti deri në Vjenë, në zemër të Evropës për ta pushtuar.
Gabimi më i madh i Erdoganit, në sytë e aleatëve të tij perëndimorë, ishte reagimi e tij ndaj arrogancës dhe bllokadës së padrejtë izraelite ndaj Rripit të Gazës, një gabim që nuk është shlyer dhe harruar. Kjo që po ndodh në Turqi është një kosto që Turqia po paguan për qëndrimet dhe pozicionimet e drejta ndaj Palestinës, Somalisë, Sirisë, Irakut dhe çështjeve të tjera të drejta dhe humanitare.

Mevludi, poema më e recituar në botë

20/06/2013 Lini një koment

MEVLUDI, POEMA MË E RECITUAR NË BOTË

mevludi-sherifCila mendoni se është poema më e recituar në botë? A ka ndonjë poemë që recitohet përpara një audience të madhe pothuajse çdo ditë?

Një kryevepër e letërsisë Turke shkruar në 1409, Mevludi është një poemë e gjatë e cila është përgjigjja e saktë e pyetjes së mësipërme. Bashkë me të qenit një poemë e gjallë që reflekton dashurinë e popullit për Profetin (a.s.), kjo vepër 800 vargëshe është kthyer në një lutje me vlerë. Kjo është aq e vërtetë, saqë mund të themi se pothuajse në të gjitha vaktet e faljeve mund të bëhemi dëshmitarë të mbajtjes së një ceremonie Mevludi dhe dëgjojmë recitimin e kësaj poeme plot ndjenja dashurie për Profetin (a.s.). Është një praktikë e zakonshme e njerëzve të mbajnë Mevlud në raste lindjesh, diplomimesh, vdekjesh, përvjetorësh dhe shumë të tjera. Në këtë kontekst, Mevludi ka një vlerë që nuk mund të krahasohet kurrë me asnjë poemë tjetër në botë. Greku Homer, francezët La Fonten, Bodelar apo Rimbaud, anglezët Shekspir dhe Milton, gjermani Gëte, rusi Pushkin, apo Edgar Alen Po ose Emily Dikinson i amerikanëve; asnjë nga veprat e këtyre poetëve nuk është recituar kaq shumë sa ajo e Sulejman Çelebiut. Imagjinoni sikur veprat e këtyre poetëve të mëdhenj të recitoheshin rregullisht dhe të dëgjoheshin nga grupe të mëdha njerëzish në kohë të caktuara të ditës; kjo është ajo çka në mënyrë të natyrshme ndodh me Mevludin e Sulejman Çelebiut.

Duke filluar që nga shekulli X janë shkruar me qindra poema në gjuhë të ndryshme dedikuar kujtimit të bekuar të Profetit (a.s.), mesazhit dhe mrekullive të tij. Fakti që të gjitha këto poema patën të njëjtat tema çuan drejt një stili. Padyshim Mevludi i Sulejman Çelebiut fillimisht vjen në këtë perspektivë. Ky punim influencoi në vepra të ndryshme të të njëjtit lloj në arabisht dhe në gjuhë të tjera, gjithashtu ekziston edhe një përkthim i drejtpërdrejtë në arabisht.

Ekzistojnë përkthime të mevludeve në shumë gjuhë, si p.sh., në arabisht, persisht, boshnjakisht, shqip etj.

Mevludet e para në gjuhën shqipe gjejnë fill me Mevludin e parë të Hasan Zyko Kamberit e vazhdojnë deri në ditët tona. Mevludet e para në gjuhën shqipe kanë qenë të shkruara me alfabetin turko-arab e më vonë në alfabetin shqip. Këto mevlude kanë qenë përkthime, përshtatje dhe origjinale, dhe kanë përfshirë të gjitha zonat e Shqipërisë, trojet shqiptare dhe diasporën. Në gjuhën shqipe sot mund të numërojmë më shumë se njëzet Mevlude të botuara në kohë të ndryshme.

Mevludet në gjuhën shqipe kanë pasur përhapjen e tyre në zona të ndryshme, disa prej tyre janë ribotuar disa herë dhe kanë patur një shtrirje më të gjerë.

Nga Mevludet më të njohura të autorëve shqiptarë mund të veçojmë Mevludet e Hafiz Ali Ulqinakut, Hafiz Ali Korçës, Farudin Osmanit, Hafiz Zemblakut dhe Tahir Popovës.

Mevludi është një vepër e cila i prezantoi botës poemën më të recituar në botë, është e rëndësishme sepse pasqyron në mënyrë objektive ndjenjat fetare të shoqërisë. Shpresojmë që vepra të tilla të rrënjosura në kulturën e popullit do të ndihmojnë ata që duan të dinë rreth Islamit, të kuptojnë botën e brendshme të myslimanëve, dashurinë që ata ushqejnë për Profetin dhe lidhjet shpirtërorë midis tyre dhe atij në mënyrë korrekte.

Disa vargje nga vepra:

Në emër të Allahut, Mëshiruesit, Mëshirëbërësit!

Për nder të Muhamedit mos kurse rahmetin

Na dhuro neve o Zot bukurinë e xhenetit.

Sado faje të kemi, shpresën nuk e presim

Zot i madh prej Teje shumë mëshirë presim.

Madhështia Jote na jep shumë shpresë

Mëshira që ke, nuk na lë pa pjesë.

Nëse na i fal gabimet tregona bukurinë

Nëse na përzë, prapë tek Ti ne vijmë.

Me zemër të djegur Allah të thërresim

Me Allah në gojë Zot! edhe kur të vdesim!

(nga Mevludi i H. Ali Korçës)

Referencat

Mevludet në gjuhën shqipe, Faik Luli-Islam Dizdari, Sh.B. Camaj-Pipa, Shkodër 2002

Burimi: http://www.dritaislame.al/mevludi-sherif-poema-me-e-recituar-ne-bote/

Rexhep Qosja dhe Ismail Kadare

29/05/2013 Lini një koment

Ajni SINANI

REXHEP QOSJA DHE ISMAIL KADARE

Ajni Sinani

Ajni Sinani

Shkrimi “Identiteti evropian i shqiptarëve”, nga Ismail Kadare, vlerëson Rexhep Qosja me çka pajtohemi edhe ne “është i mbështetur në premisa të gabuara në përpjekje për të dëshmuar, në njërën anë kundërshtitë kulturore midis Evropës e Lindjes muslimane, kurse, në anën tjetër, sipërinë e identitetit evropian ndaj identiteteve të tjera, para së gjithash, ndaj identitetit musliman!”

Kohëve të fundit nuk janë të rralla rastet kur Kadare vlerësohet për ide raciste. Dhe sigurisht se edhe shkrimet e tij ndaj Islamit dhe muslimanëve kanë përmbajtje raciste.

Gjykimet e padrejta të Ismail Kadaresë në adresë të Islamit, për njohësit e veprës së tij, nuk janë edhe gjithaq befasuese. Ato mund të shihen edhe si reflektim dhe interpretim i një raporti acarues politik dhe fetar të kohës së sotme.
Është evidente se ekziston një klimë dyshimi ndërmjet SHBA-së dhe shumë vendeve muslimane, veçanërisht pas pushtimit të Afganistanit dhe të Irakut. Disponimi  antiamerikan sa vjen e rritet në shumë vende muslimane. E njëjta gjë është duke ndodhur edhe me disponimin kundërmusliman në vende të ndryshme perëndimore.
Jo rrallë analistët muslimanë fjalët e Bushit pas 11 shtatorit dhe gjithë mobilizimin e tij ndaj disa vendeve muslimane në luftë kundër terrorizmit, i përshkruajnë si një kryqëzatë moderne.
Nuk ishin të rastësishme as karikaturat blasfemuese ndaj Muhammedit a.s. Kjo madje vlerësohet se ishte bërë për të matur impulsin e botës muslimane.
Çdo ditë mund të lexojmë se si muslimanët dhe xhamitë e tyre në perëndim shkaktojnë dhe ngjallin dyshim si tek qarqet shtetërore njashtu edhe tek popullata civile.
Disa madje profetizojnë epokën e konflikteve dhe luftërave ndërmjet civilizimeve e veçanërisht ndërmjet Krishterizmit dhe Islamit.
Propaganda e shfrenuar dhe e pandershme ndaj Islamit ka arritur apologjenë e saj.
Teologë të shumtë protestantë, katolikë dhe ortodoksë në mënyrë neveritëse dhe shumë të ultë shpifin duke shkruar dhe propaganduar gjithfarë të pavërtetash kundër Islamit. Me qindra e qindra milionë dollarë jepen për një propagandë të tillë antiislame.
Se popët, priftërinjtë dhe pastorët, gënjeshtrat e tyre ndaj Islamit mund t’i vlerësojnë si “shërbim ndaj fesë dhe Zotit” kjo është e kuptueshme.
Por nuk është gjithaq e kuptueshme se përse Kadare merr rolin e një telalli kundër identitetit musliman të shqiptarëve?!
Janë të paktë ata që kanë marrë guximin për t’iu kundërvënë ideve dhe përfytyrimeve  shpërfytyruese të Kadaresë ndaj Islamit. Është për çdo lëvdatë veprimi i Rexhep Qoses i cili pa hamendje, është ngritur kundër tij.
Me punën e tij për të hedhur poshtë idetë dhe përfytyrimet e gabuara të Kadaresë zotëri Qosja ka fituar simpatinë e gjithë dashamirësve të së Vërtetës Hyjnore.
Po të krahasonim pozicionimin e Qosjes mbase do të ishte deri diku i ngjashëm me qëndrimin e Ebu Talibit, xhaxhait të Muhammedit a.s.
Ndërkaq, Ismail Kadare me qëndrimet e tij ndaj Islamit na duket se është më afër poetit arab të injorancës Velid bin El Mugire. Velidi kur kishte dëgjuar Kur’anin i magjepsur kishte deklaruar se ai nuk është fjalë njeriu. Por interesi ia kërkonte që megjithatë të pozicionohej dhe të ishte kundër Islamit. Velid bin El Mugire edhe sot e kësaj dite përmendet si një njeri që pati rastin të jetë në anën e së Vërtetës Hyjnore, por që vdiq si një idhujtar injorant dhe kundërshtar i Islamit. Me sa kuptohet edhe Kadare preferon që në të  ardhmen, meqë dëshiron të përmbyllë jetën e tij ashtu sikurse edhe Velid bin El Mugire, të përmendet si një kundërshtar injorant ndaj Islamit.
Kurse zotëri Qosja, është pro Islamit sikurse thotë jo sepse e ka emrin musliman Rexhep. Jo, pse shkon në xhami, e as që fal pesë vaktet e ditës! Jo. As nuk shkon në xhami për t’u lutur, dhe as nuk fal asnjë vakt të ditës. E bëni këtë sikurse thotë për hir të perëndive të tij: të Vërtetës dhe të Drejtës. Edhe Ebu Talibi, as nuk kishte shkuar në xhami dhe as që kishte falur ndonjë vakt, madje as që arriti të pranonte Islamin. Megjithatë ai deri në çastet e fundit e mbrojti Muhammedin a.s. Ne do të donim që Rexhep Qosja megjithatë të bënte edhe një hap tutje dhe të ndiqte shembullin e Omerit r.a. i cili jo vetëm që u bë një luftëtar i denjë dhe i përkushtuar i Islamit deri në çastet e fundit të jetës së tij, por edhe vdiq si musliman i devotshëm.

Interesimi i vëllezërve Frashëri për Çamërinë ka qenë i jashtëzakonshëm

22/05/2013 Lini një koment

Dr. Laurant BICA

 

INTERESIMI I VËLLEZËRVE FRASHËRI PËR ÇAMËRINË KA QENË I JASHTËZAKONSHËM

Vëllezërit Frashëri

Vëllezërit Frashëri

Naim Frashëri kaloi mbi 15 vjet në Çamëri

Naim Frashëri bashkë me rilindësit e tjerë kur nxori revistën “Drita”, “Dituria” më 1884 në Stamboll në gjuhën shqipe, një nga shkrimet e para të tij do të ishte për Epirin – Çamërinë. Kjo, veç të tjerash, fliste për atë se ai, sikurse vëllezërit e tjerë të tij, i vinte një rëndësi të veçantë Çështjes së Çamërisë. Për këtë problem madhor të kombit tonë, se si ishte ai në optikën e Frashërllinjve të mëdhenj veç e veç dhe të gjithëve bashkë, po ashtu dhe dy rilindësve të tjerë, bijë të saj, si Hasan Tahsini dhe Abedin Dino do të flasim në këtë bisedë. Ndërkohë s’mund të anashkalojmë Ismail Qemalin, rilindas dhe ky, shok e mik i tyre, artizani dhe simboli më pas i Pavarësisë kombëtare. Njëkohësisht do t’i shohim në raportet që kanë me njëri tjetrin. Pra janë pesë shtylla mbi të cilat ngrihet sythi i parë i trajtimit tonë. Frashërllinjtë, Çamëria, Hasan Tahsini, Abedin Dino e Ismail Qemali.

Ju në një kumtesë për vëllezërit Frashëri dhe Çamëria e shtruat këtë lidhje në katër plane. Cilat janë ato?

Plani i parë është ai kronologjik dhe përfshin periudhën e Lidhjes Shqiptare të Prizrenit, periudhën e pavarësisë, të pasluftës së parë botërore, të pasluftës së dytë botërore, të pas 1990, duke ardhur deri në ditët tona. Nuk është thjesht problemi i luftës për pavarësi apo i shpalljes së saj, po është dhe problemi akoma më i vështirë i ruajtjes së saj, i mbrojtjes së saj, i ripohimit të saj dhe i konsolidimit dhe forcimit të saj deri në ditët tona. Kjo bile ka qenë shqetësimi i vazhdueshëm i rilindasëve tanë, i pasardhësve të tyre, me breza deri në momentet aktuale. Në këtë 100 vjetësh të rrugëtimit të shtetit shqiptar, Pavarësia e Shqipërisë dhe pavarësimi i trojeve etnike jashtë Shqipërisë, kanë qenë problemet kardinale që kanë preokupuar, kanë dashur apo s’kanë dashur, çdo qeveri të çdo kohe që ka qenë në krye të shtetit të brishtë shqiptar. Një plan tjetër apo këndvështrim në lidhje me temën në fjalë është problemi i paraardhësve dhe pasardhësve të rilindësve që përmendëm më lart, i cili flet në të mirë apo është plotësim i figurës së Frashërllinjve, të Hasan Tahsinit, Abedin Dinos e Ismail Qemalit e të ndonjë rilindësi tjetër që është në themelet e Rilindjes sonë kombëtare.

Natyrisht problemi do të ishte i mangët në shqyrtimin e tij në qoftë se nuk do ta shihnim në një plan tjetër në të tre aspektet përkatëse: para krijimit të Lidhjes Shqiptare të Prizrenit, gjatë ekzistencës së saj dhe pas shtypjes së saj. Dhe së fundi një plan që do ta kompletonte shtjellimin tonë do të ishte ai që do ta shihte në të tre momentet e tij: Para shpalljes së Pavarësisë, gjatë ekzistencës së shkurtër të shtetit të ri shqiptar me në krye Ismail Qemalin dhe pas shpalljes së saj, pra ngritjes së flamurit në Vlorë e në dekadat që e pasuan. Në epiqendër të këtij trajtimi mbeten rilindësit tanë të Frashërit dhe bashkëluftëtarët e tyre si: Hoxhë Tahsini, Abedin Dino dhe Ismail Qemali. Natyrisht shtjellimi i detajuar do të kalonte caqet e një bisede si kjo, ndofta mund të shkruhej dhe një libër, sepse interesimi i Vëllezërve Frashëri për Çamërinë ka qenë i jashtëzakonshëm, i vazhdueshëm, jetik për ta e çështjen kombëtare. Dhe jo thjesht vetëm për ta, por ai u përcoll si një amanet i patjetërsueshëm dhe i përhershëm tek bijtë e nipërit, stërnipërit e krejt pasardhësit e tyre deri në ditët tona.

Po le t’i marrim gjërat me radhë. Cili ka qenë interesimi dhe ndihmesa e poetit tonë dhe veprimtarit tonë kombëtar Naim Frashëri për Çamërinë?

Naimi kaloi mbi 15 vjet në Çamëri si student në Janinë, si drejtor i doganës në Sarandë, nja dy vjet për klimë në fshatrat e Çamërisë, dhe disa vjet në kryeqendrën e vilajetit tonë të jugut, në Janinë. Çamët dhe Çamëria kishin hyrë thellë në shpirtin e Naimit, ishin pikë e dobët e tij. Naimi e dinte me themel nëndialektin e Çamërisë. Tek “Bagëti e Bujqësia” kur i drejtohet dallëndyshës “Eni vjen prej Çamërie” “me milëra fjalë e me gluhë perëndie” ai vetëm sa ngreh siparin. Për gati dy dekada ai i ra kryq e tërthor Çamërisë dhe ky është nëndialekti që dëshmon, më shumë se çdo gjë tjetër, lashtësinë e gjuhës shqipe e sa kishte hyrë thellë tek Naimi.

Për llogari të albanologut francez Ogyst Dozon, Naimi do të mbledhë fjalë të urta përfshi dhe proverba çame. Naimi do të punonte sheshit e me dëshirë të zjarrtë nga Janina, kryeqendra e Vilajetit të Jugut në dobi të kauzës shqiptare, të pavarësisë shqiptare, na bëjnë me dije konsujt e huaj të akredituar aty. Naimi do të ketë si mësues në Stamboll bashkë me të vëllanë Samiun, çamin Hoxha Tahsin, rilindësin tonë të njohur. Në Stamboll ai do të ishte në kontakt edhe me mikun tjetër të Frashërllinjve dhe të Hasan Tahsinit e Abedin Dinos, Ismail Qemal vlonjatin.

Po Sami Frashëri?

Sami Frashëri vëllai i Naimit do të kalonte 6-7 vjet në Janinë dhe në kohën kur ndodhi agresioni për marrjen e Çamërisë me zbarkimin e fshatin Lëkurës të Sarandës në fillim të 1978 Samiu u ndodh në krah të Abedin Dinos dhe bashkë me Hoxha Tahsinin e të tjerë i bënë ballë ndërhyrjes greke. Sami Frashëri përreth një vit qe sekretar i Komisionit të rekrutimit pranë Abedin Dinos. Është po ky Sami që në enciklopedinë e vet 6 vëllimshe flet gjerë e gjatë për çamët e Çamërinë, për Thesprotinë e lashtë, për Epirin, për Suljotët, për Vilajetin e Janinës, duke na dhënë një informacion të begatë për vendet e personalitetet e trevës tonë më jugore.

Në zërin për Shqiptarët në enciklopedi, ai përmend dy dijetarë, një çam, Hoxha Tahsinin dhe një kosovar, Ali Efendi Jakova si më përfaqësuesit e shqiptarëve. Ta nuhaste tragjedinë që do të ndodhte më vonë…krahinave? Të jetë kjo thjesht një rastësi? Zatën kurbani i krahinave shqiptare kish filluar që në të gjallët e tyre: sanxhaku i Nishit si pjesë e vilajetit të Kosovës dhe sanxhaku i Thesalisë, bashkë me qytetin e Artës, u morën me dhunë e me diplomaci nga fqinjët grabitqarë të veriut e jugut. Samiu me Naimin qenë nxënës të Hoxha Tahsinit dhe miq të ngushtë me Abedin Dinon dhe Ismail Qemalin. Faktet që i provojnë këto janë të panumërta dhe njeriu s’di ç’do verë më parë në një kumtesë si kjo.

Abdyl Frashëri

Abdyl Frashëri, vëllai i madh mbodhi farën e atdhetarizmit, të lirisë gjithandej në trojet shqiptare. Ai shkoi në kabinetet e Evropës për të mbrojtur çështjen shqiptare, sidomos të Epirit, bashkë me Mehmet Ali Vrionin, e duke pasur mbështetje të fortë birin e Çamërisë, Abedin Pashë Dinon. Në udhëtimet e tij në Evropë për të mbrojtur Çamërinë, ai shkriu 7 barrë flori, kurse kryetari i Lidhjes Shqiptare për Jugun e Shqipërisë, Abedin Dino, shiti 2000 hektarë tokë dhe parët e nxjerra i përdori për nevojat e Lidhjes Shqiptare të Prizrenit. Rilindësit tanë dikur prishën pasurinë për të bërë Shqipërinë, shtetin shqiptar të pavarur dhe s’pyetën për çifligjet e tyre, kurse sot, me ndonjë që e gjeti Shqipërinë të hazërtë nga gjaku i derdhur e sakrificat e panumërta të bëra, po na ndodh e kundërta, për të mbushur xhepat e tyre. Abdyli ishte ai që me ndihmën e Abedin Dinos firmosi letrat e përfaqësimit në Çamëri dhe në krye të një delegacioni prej levendesh, të dalë nga kuvendi i Dibrës, u ngarkua për t’i paraqitur sulltanit kërkesën për një autonomi territoriale administrative të Shqipërisë.

Nuk ka memorandum, sidomos në Jug, në mbrojtje të Çamërisë, që të mos jetë në krye firma e Abdyl Frashërit. Ishte po ky Abdyl që bashkë me Abedin Dinon ju kundërvunë në Mbledhjen e Prevezës të 1879, bënë të dështojnë grekët me pretendimet e tyre shoviniste për të grabitur Çamërinë. Në saje të tij, të Abedin Dinos, të Hasan Tahsinit Çamëria dhe Janina edhe për 35 vjet të tjera arritën të ishin në duart e shqiptarëve. Meritat e Abdylit për Çështjen Çame janë të pakontestueshme. Abdyli ka qenë në bashkëpunim të ngushtë me Hoxha Tahsinin jo vetëm më 1878 në Komitetin e Stambollit, por edhe në përpjekjet për krijimin e Shqipërisë Diturake të Stambollit. Ndërsa me Ismail Qemalin ka qenë në bashkëpunim në vitet 1876-1877 kur ishte deputet në parlamentin osman, në komitetin e Stambollit e në një varg veprimtarish të Lidhjes Shqiptare të Prizrenit.

Po të flasim për patriotët çamë Hasan Tahsinin e Abedin Dinon, për lidhjet e tyre me Frashërllinjtë?

Ndërsa po të flasim për Hasan Tahsinin e Abedin Dinon, për lidhjet e tyre me Frashërllinjtë dhe Ismail Qemalin do të duhej të mbusheshin libra të tërë për çka kanë bërë për Çamërinë. Ata vetë ishin bijë të Çamërisë. Hasan Tahsini i ra kryq e tërthor qyteteve e fshatrave të Çamërisë e të Shqipërisë. Ai ka qenë mik i peshkopit ortodoks nga Paramithia Anthim Cacos, i cili në vitet e Lidhjes Shqiptare të Prizrenit përktheu në shqip sikurse Martin Luteri Ungjillin, Biblen. Qëllimi atdhetar pse u bë pikërisht në vitet e stuhishme të Lidhje Shqiptare duket sheshit. Interesant, të dy edhe klerikë të feve të ndryshme por edhe dijetarë e diturakë të mëdhenj. Për ta Shqipëria ishte mbi të gjitha! Kori rilindës në Stamboll kish në krye në këtë kohë një Hasan Tahsin, Frashërllinjtë, një Abedin Dino, një Ismail Qemal, një Pashko Vasë e shumë e shumë të tjerë. Po, këta ishin maja e Rilindjes, por po të përdorim shprehjen e Mit’hat Frashërit, njerëz të mëdhenj, udhëheqës dhe shembull, që lanë gjurmët dhe vazhdën mbi karakterin dhe fatin e vendit, që u bënë mëndja dhe shpirti i kombit.

Po kush ishin këta rilindës të shquar që influencuan dhe frymëzuan kombin drejt pavarësisë kombëtare, drejt shtetit të pavarur shqiptar? Cilët janë paraardhësit dhe pasardhësit e tyre?

Duke i parë në këtë suazë do të kuptojmë më mirë vendin që zënë në Rilindje dhe rolin që luajtën në të. Frashërllinjtë ishin bijtë e Halit Frashërit, i cili së bashku me Iliaz Pashë Dibrën në krye të forcave vullnetare shqiptare, luftuan për mbrojtjen e Çamërisë dhe Thesalisë për t’i bërë ballë invazionit të bandave të andartëve grekë, të armatosur, të organizuar në territorin e Greqisë dhe që u futën fshehurazi në Epir e Thesali nën komandën e gjeneralit grek Grivas në vitin 1854. Hasan Tahsini ishte i biri i Osman Efendi Hoxhës, i cili shërbeu në të dy pashallëqet shqiptare të Bushatllinjve dhe të Ali Pashë Tepelenës dhe si atdhetar u përpoq për afrimin e tyre. Ai ishte dijetar, mësues, jurist dhe një intelektual nga më të shquarit e kohës me standarde shumë të larta.

Abedin Dino ishte djali i Ahmet Dinos, një nga figurat më eminente atdhetare në Çamëri që mori pjesë në kryengritjet kundër Tanzimatit, u internua në Anadoll, në Konja, ku edhe vdiq. I ati i Ismail Qemal Vlorës, Mahmud Vlora, siç del edhe nga Kujtimet e tij, ishte një nga njerëzit më të kulturuar të kohës, jo thjesht në Shqipëri, por më tej, iluminist me pikëpamje liberale për kohën, me miq të shumtë të shquar të familjeve fisnike brenda e jashtë Perandorisë Osmane, në Evropë. Ishte pinjoll i një familjeje fisnike të Vlorës, që i kish rrënjët disa shekullore. Ndonjë burim i nxjerr si vazhdues të Arianitëve të kohës së Skënderbeut. Gjyshi i Ismail Qemalit, me të njëjtin emër, Ismail Bej Vlora, u vra në Janinë dhe ishte një nga atdhetarët më në zë të kohës sikurse dhe i ati. Dardha nën dardhë bie! Le të vazhdojmë më tej. Linja është e njëjtë dhe tepër e kjartë. Patriotizmi nuk vdes kurrë tek këto familje të rrënjës. Po le të ndjekim pasardhësit e tyre, sepse me përjashtim të Ismail Qemalit, të gjithë të tjerët nuk arritën të shohin ditën e bukur të Pavarësisë të Shqipërisë, të cilën e ëndërruan tërë jetën, u përpoqën për të, u bënë terror për të dhe me të në mendje e në zemër mbyllën sytë!

Djali i Abdyl Frashërit, Mit’hati, mori pjesë në ngritjen e flamurit në Vlorë dhe ishte firmëtar i aktit të Pavarësisë. Dhëndri i Naimit, që kish marrë për grua bijën e tij të adoptuar, Asije Frashëri, Murat Toptani, ishte në Kuvendin e Vlorës në krah të Ismail Qemalit bashkë me kushëririn e vet të parë Abdi Toptanin. I ati i Muratit, Seit Toptani, ishte mik për kokë dhe si vëlla i vëllezërve Frashëri në kohën e Lidhjes Shqiptare të Prizrenit. Mit’hati ishte njëkohësisht dhe djalë i adoptuar i Sami Frashërit. Pra në një mënyrë ose tjetër të tre Frashërllinjtë e Mëdhenj ishin në festën e madhe të Pavarësisë, të përfaqësuar denjësisht në Vlorë 100 vjet përpara. Ç’të flas për Dinejtë, Dinot e Çamërisë, të Prevezës? Rasih Dino, i biri i Abedinit, qe krahu i djathtë i Ismail Qemalit në Londër, në mbrojtje të pavarësisë së tërësisë tokësore të Shqipërisë.

Dy, tre memorandume të shkruara prej tij në mbrojtje të viseve shqiptare janë dëshmia më e mirë e patriotizmit të tij të kulluar dhe e fjalës së zjarrtë dhe penës së tij të mprehtë! Zëri i tij gjëmoi me forcë në Londër në mbrojtje të kufijve të Shqipërisë etnike. Hasan Tahsini nuk pati fëmijë, por pati nipër të mbarë që ecën në gjurmët e tij dhe lanë gjurmë atdhetarie deri në Pavarësi e pas saj, madje deri në ditët tona. Bilal Hoxha, Usni Hoxha janë dy nipër me emër të madh patriotik. Ky i dyti përmendet edhe si udhëheqës i një kryengritjeje të bërë në Filat të Çamërisë në fillim të viteve 1900. Një nip tjetër i tij, i diplomuar në Stamboll në shkollën Mylkije për jurisprudencë, i përmendur si prokuror i shkëlqyer në Gjirokastër, Ismail Mudea, djali i motrës së Hoxha Tahsinit, mori pjesë si delegat i Gjirokastrës në Kuvendin e madh të Vlorës më 1912. Burimet e kohës e përmendin si intelektual të rrallë dhe shqiptar të klakët.

Pra tërë rilindësit e sipërpërmendur, përfshi Vëllezërit Frashëri, ishin në pavarësi, shpirtrat e tyre ishin n’atë sallë, ku u firmua akti solemn i shpalljes së Shqipërisë së mosvarme, 100 vjet më parë. Duart e tyre ndonëse dridheshin, ishin të shkrira me dorën e plakut Vlonjat, shokut, mikut, vëllait të tyre, rilindësit Ismail Qemali, ishin aty me duart e bijve dhe nipërve të tyre. Ndonëse s’qenë fizikisht, ata ishin firmëtarët e vërtetë të pavarësisë. Të gjithë ata, me në krye Naimin, u shkrinë si qiriri, për atë pavarësi të bekuar!

Por s’ishte e thënë që shqiptarët ta gëzonin pavarësinë e tyre?

Luftërat ballkanike, lufta e parë botërore, lufta greko-turke, lufta e dytë botërore e ngjarje të tjera që erdhën më pas nuk i lanë shqiptarët asnjë minutë rehat. U desh që ajo pavarësi e fituar me lumenj gjaku e me përpjekje mbinjerëzore me pushkë e me penë, të ruhej, të mbrohej e të ripohohej përsëri e përsëri gjatë një shekulli po në të njëjtën mënyrë. Haraç të madh gjaku ka paguar populli ynë për të siguruar pavarësinë e cunguar të Shqipërisë këto 100 vjet. Mbi gjysma e territoreve shqiptare u bë kurban në favor të fqinjëve të pangopur shovinistë. Kosova e Çamëria dhe Kosova Lindore mbetën nën zgjedhën e huaj këto 100 vjet dhe ende një pjesë e tyre e vuajnë këtë robërim.

Ç’u bë me Çamërinë pas shpalljes së Pavarësisë?

Ç’u bë me Çamërinë pas shpalljes së pavarësisë kjo dihet. Por ajo që dihet dhe nuk dihet mirë, është se Frashërllinjtë, dinastia Dino me dy degët e saj të Prevezës e të Paramithisë, pasardhësit e profesor doktor Hasan Tahsinit dhe të plakut të Vlorës nuk e ulen flamurin e shqiptarizmit dhe ashtu me zjarr siç mbrojtën tërë Shqipërinë, mbrojtën edhe Çamërinë, ngritën zërin në kupë të qiellit për të drejtat e nëpërkëmbura të saj nën robërinë e grekut. Çamëria, krahina më jugore shqiptare, bashkë me kryeqendrën e saj tradicionale, Janinën, ka qenë e lidhur ngushtë me Labërinë. Kanë qenë në shekuj bashkë që nga lashtësia, si ata binjakët siamezë. Kur teshtinte njeri, teshtinte edhe tjetri. I kanë dalë zot bashkërisht në stuhitë e kohërave njëra tjetrës e mbarë vatanit. Kur kish nevojë Çamëria, turrej Labëria në mbrojtje të saj e anasjelltas. Poeti popullor ka kënduar:

Gegë e Toskë, labë e çame
Gjithë djemtë e Shqipërisë!

Ndërsa nga koha e Ali Pashë Tepelenës na vjen si jehonë e thellë kjo strofë:

Dy mijë gegë e tre mijë toskë
Luftuan me Ali Pashanë
Ata vunë kryet poshtë
Me kordhë në dorë u vranë!

Më duhet të sqaroj se ata gegë kanë qenë mirditorët në shërbim me rrogë të pashait tepelenas, kurse tre mijë toskët, kanë qenë lebërit, çamët dhe suljotët që bënë dhe qëndresën e fundit të Luanit të Janinës dhe u vranë si burrat me armë në dorë.

Ç’bëri Ismail Qemali në 1912 për ngritjen e minishtetit shqiptar?

Tërë vëmendja e tij u përqendrua tek Vilajeti i Janinës, te Janina e Çamëria. Rezistencën çame e labe e organizoi për aq sa mundi dora e Plakut të Vlorës. Ai bëri të pamundurën dhe çamët e lebërit luftuan si burrat e ranë në fushën e nderit në betejat e “Pesë puseve” dhe të Bezhanit etj.. Heroizmi e rezistenca e tyre s’kanë të përshkruar. Mjafton të lexosh në arkivin e Institutit të Kulturës Popullore, atë të Antropologjisë dhe do të gjesh thesare në lidhje me luftën e bërë për të mos rënë Janina në duart e grekut. Plaku i Vlorës bëri të pamundurën siç e bëri edhe popullata e Çamërisë, Janinës e Labërisë. Janina ra më së fundi, ndofta me tradhti, por epopeja çamo-labe dhe e plakut të Vlorës hyri e mbeti në histori. E thërriste gjaku i të parëve, gjaku i shqiptarit, geni, instinkti i mbrojtjes së Çamërisë i ngulitur në shekuj në Labëri, aq më tepër tek fisnikët si Ismail Qemali. Përpjekjet e Ismail Qemalit s’pushuan asnjëherë, por as edhe të Dinove. Rasih Dino me familjen u zhvendos në Zvicër, siç u zhvendos dhe Mih’tat Frashëri. Frashërllinjtë, Dinot, Vlorajt s’lanë gur mbi gur edhe në Konferencën e Versajës për të shpëtuar Shqipërinë e Çamërinë. Siç tregon në kujtimet e veta Abedin Dino (i Riu), piktori, “shtabin” e vetë të luftës pasardhësit e rilindësve e ngritën në Zvicër.

Familja e Dinove shihte që Rasihu me vajzën e madhe Lejlanë që e kish si sekretare, përkthyese, ndihmëse, ‘zhdukej” me muaj të tërë në Paris, pa ditur se ç’bëhej. Familja s’merrte vesh gjë. Dihej që punohej për Shqipërinë e Çamërinë e vetëm kaq. Më tej asgjë s’pipëtinte. Mitati do të shkruante nga Gjeneva me dhjetëra artikuj studimorë për çështjen e Shqipërisë e të Çamërisë e të Kosovës në frëngjisht, për të sensibilizuar opinionin botëror e ndikuar mbi konferencën e Versajës në Paris. Të nxitur, përkrahur e mbështetur financiarisht nga Partia Politike Kombëtare që e krijuan kryesisht çamët e Amerikës do të gjejmë në Paris delegacionin e kryesuar nga Ismail Qemali e Parashqevi Qirjazi. Një Frashërlli tjetër në krye të Qeverisë së Durrësit, kushëri i parë i rilindësve tanë Abdyl, Naim e Sami, Turhan Pasha Përmeti do të kryesonte dërgatën që vinte nga Shqipëria për të mbrojtur çështjen shqiptare, kufijtë e Shqipërisë. Në krye të partisë çame ishin figura të tilla si: Beqo Izet Kushi dhe Asaf Ajdonati, pasardhës të Hoxha Tahsinit në mos në gjak, kishte dhe të tillë në role e mendime.

Pra të katër Frashërllinjtë, Dinot, Vlorajt dhe pasardhësit e Hoxhë Tahsinit ishin dhe atje ku u shfaq rreziku më i madh për shqiptarët e Çamërinë, në Versajë. Më 1924, pas nënshkrimit të Traktatit të Lozanës, si pasojë e të cilit u shkëmbyen popullatat greko – turke, 30 000 çamë dhe 35 000 shqiptarë nga Maqedonia (Kostur Follorinë) u degdisen në stepat e Anadollit. Prapë Frashërllinjtë dhe Dinot do të ngrinin zërin. Mih’tat Frashëri, si ambasador i yni në Greqi dhe Ali Dino, djali i madh i Rasih Dinos, si deputet i Prevezës, Epirit, do të ngrinte zërin në parlamentin grek për Çështjen e Çamëve dhe të Çamërisë.

Në lidhje me Dinot kanë funksionuar në mbrojtje të Çamërisë të dy degët si e Prevezës ashtu dhe ajo e Paramithisë…

Nga dera e Dinove të Prevezës kanë dalë 4 vëllezër, Abedini e Veseli e dy të tjerë që pothuajse s’përmenden. Padër Zef Pëllumbi na bën me dije se ata të katër në vitet e Lidhjes së Prizrenit kanë vepruar në sinkron. Një rinte në Prevezë, një në Stamboll, një ish në lëvizje ku e donte koha, një në një kryeqytet të Evropës Perëndimore si Parisi etj., ku vendosej fati i shqiptarëve. Në Shoqërinë e Stambollit morën pjesë dhe firmuan edhe i vëllai i Abedin Dinos, Vejsel Dino, dega e Prevezës dhe Ibrahim Dino etj., i degës së Paramithisë. Nuk ka studime, por kontributi i tyre është i vazhdueshëm, i pandërprerë. Në luftën e dytë botërore funksionuan të dy degët. Dinot e Paramithisë, Masar e Nuri Dino, vepruan për ruajtjen e popullatës myslimane të Çamërisë e për kthimin e saj si krahinë në gjirin e shtetit tonë.

Pavarësisht etiketimeve, në themelet e tyre ishte e mbeti patriotizmi shqiptar, shqiptarizma. Është interesant se në këtë kohë dy familje të mëdha, pasardhësit e Frashërllinjve dhe Dinot e Prevezës që jetonin në Stamboll, do të internoheshin në Anadoll, në Adana. Askush s’e mori vesh arsyen, por nipi i Sami Frashërit, Emin Ereni tregon se, “qysh nga ajo kohë m’u ngjall krenaria për rrënjët e mija shqiptare dhe për gjyshin tim, Sami Frashëri dhe vëllezërit e tij zulm mëdhenj si Abdyli e Naimi që bënë aq shumë për vendin e tyre, Shqipërinë. Dukej sikur një dorë e padukshme ishte në unison në goditjen e familjeve të mëdha fisnike të rrënjës të kombit shqiptar, brenda e jashtë Shqipërisë. Komunistët në Shqipëri, me goditjen që u bënë pjesëtarëve të familjeve të mëdha që bënë aq shumë për Shqipërinë e Çamërinë pas luftës së dytë botërore, indirekt u bënë përkrahës të armiqve të Çamërisë.

Kam parasysh edhe Frashërllinjtë në Shqipëri, pasardhësit e Mehmet Frashërit, vëllait më të vogël të Frashërllinjve, që u ndoqën e u persekutuan. Nga Vlorajt, Qamil Vlorën, më të voglin e familjes së Ismail Qemalit, por ndoshta më të zotin midis fëmijëve të tij, intelektual i rrallë kalibri, që zotëronte 12 gjuhë, dhe që ka qenë krahu i djathtë i Ismail Qemalit para shpalljes së pavarësisë së Shqipërisë, gjatë saj e pas saj sa qe gjallë i ati. Më pas ai vazhdoi i paepur në rrugën e tij kombëtare, pa e njollosur kurrë emrin e familjes së tij të madhe. Përfundoi në vetmi, në Strugë të Maqedonisë, ku edhe vdiq. Mitat Frashëri dhe kushëriri i tij, Mehdi Frashëri, në vitet e turbullta të Luftës së Dytë Botërore bënë sa mundën e si mundën për të ruajtur shtetin shqiptar, që të mos zhdukej nën trysnin e pushtuesve e të kohës noprane.

Pas luftës Mitati organizoi Lidhjen Kosovare e Lidhjen Çame në Amerikë. Ideali i tij ishte e mbeti deri sa vdiq – Shqipëria etnike. Pas luftës, nga vitet 60 deri në vitet 80 të shekullit të 20të, një pinjoll, stërnip i Hoxha Tahsinit, Bilal Xhaferin, e shohim të mbrojë çështjen e Çamërisë që nga Amerika e të krijojë një revistë “Krahu i Shqiponjës’. Pra të katër familjet e mëdha me gjithë zigzaget e kohërave, kanë një fill të kuq – mbrojtjen e Çamërisë. Patriotizmi nuk u zbeh kurrë prej tyre. Si në Shqipëri e në emigracion, pavarësisht nga ndjekjet, etiketimet, ata mbeten ashtu siç kishin qenë në shekuj, patriotë të mëdhenj, besnikë ndaj kombit shqiptar në ditë të mira e të këqija. Asnjëherë s’e ulën flamurin e kombit nga duart Frashërllinjtë, të cilët po i nderojmë në këtë tubim atdhetar e që bashkë me Çamërinë përbëjnë një binom të pandarë. Sa më shumë kalon koha, aq më tepër shkëlqen puna, vepra e veprimtaria e tyre në favor të shqiptarëve etnikë çamë e të Çamërisë. Le të jetë dhe kjo kumtesë një homazh për veprën e tyre të pamort edhe ndaj Çamërisë!

Bisedoi: Albert ZHOLI

Tradhtia e intelektualëve

20/05/2013 Lini një koment

Dr. Edward SAID

 

TRADHTIA E INTELEKTUALËVE*

Edward Said

Dr. Edward Said

Asnjë nuk mund të dyshojë se ajo që ka ndodhur në Kosovë si pasojë e brutalitetit të Sllobodan Millosheviçit dhe përgjigjes së NATO-s e ka përkeqësuar situatën në krahasim me kohën para bombardimeve. Çmimi në vuajtjen njerëzore në të dyja anët ka qenë tmerrues, dhe kur është fjala për tragjedinë e refugjatëve ose për shkatërrimin e Jugosllavisë, nuk ka asnjë llogaritje të thjeshtë ose përgjigje për të paktën një gjeneratë ose me tepër. Siç mund të dëshmojë çdo refugjat dhe çdo njeri i mbetur pa pronë, nuk ekziston një kthim në shtëpi pa komplikime dhe as nuk ka dëmshpërblim (të ndryshëm nga hakmarrja e hapur, që ndonjëherë të jep një kënaqësi të gënjeshtërt) të krahasuar me humbjen e shtëpisë, shoqërisë ose mjedisit rrethues. Përmes një kombinimi, proporcionet e sakta të të cilit nuk do t’i dimë kurrë, pavarësisht nga propaganda e NATO-s dhe e Serbisë, Kosova ka shlyer përgjithmonë shpresat e një bashkëjetese të afërt në mes të komuniteteve të ndryshme. Një numër raportuesish të sinqertë aty këtu kanë pranuar se pikërisht ajo që ndodhi si formë e spastrimit etnik të shqiptarëve nga serbët mbetet ende e panjohur, që nga bombardimet e NATO-s në Kosovë, luftimet e Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës dhe brutaliteti ekzistues i veprimeve individuale ose kolektive nga ana e Serbisë që ndodhën të gjitha njëkohësisht. Përpjekja për të përcaktuar fajin dhe përgjegjësinë në një kaos të tillë me përjashtim të fitimit të pikëve vetë-justifikuese në debat, është shumë e vështirë për të mos thënë e pamundur.

Por nuk ka dyshim në shtimin e bombardimit të paligjshëm dhe arratisjen e shpejtë të njerëzve nga Kosova. Pretendimi i trupave të larta ushtarake të NATO-s, të kryesuar nga Bill Klinton dhe Toni Blair se numri i refugjatëve do të zvogëlohej si rezultat i bombardimit e varfëron haptas imagjinatën. Asnjë drejtues në kuptimin e plotë të fjalës nuk e ka përjetuar llahtarinë e luftës, asnjëri nuk ka luftuar, asnjëri nuk ka njohuri të plotë rreth asaj se çdo të thotë të kërkosh pa shpresë të mbijetosh, ta mbrosh dhe ta mbash familjen. Vetëm për këto arsye të dy liderët meritojnë dënimin më të fortë moral dhe nga dëshmitë tmerruese për Klintonin në Sudan, Afganistan, Irak dhe në korridoret e Shtëpisë së Bardhë, ai duhet të akuzohet si një kriminel lufte njësoj si Millosheviçi. Në çdo rast, madje edhe sipas ligjit të Shteteve të Bashkuara të Amerikës, Klintoni ka shkelur kushtetutën duke filluar luftën pa miratimin e kongresit – grupit legjislativ. Krimeve të tij i shtohet edhe shkelja e statutit të Kombeve të Bashkuara.

Parimet morale na mësojnë se nëse dikush dëshiron të ndërhyjë për të lehtësuar vuajtjen ose padrejtësinë (ky është nocioni i njohur i ndërhyrjes humanitare, të cilin shumë liberalë perëndimorë e nxjerrin si justifikim për bombardimet), fillimisht duhet të sigurohet se veprimi i tij nuk do ta përkeqësojë situatën. Ky mësim duket se ju ka shpëtuar liderëve të NATO-s, të cilët u futën në luftë të papërgatitur siç duhet, të painformuar dhe të pavëmendshëm sa duhet dhe si pasojë vulosën me mizori fatin e qindra mijëra kosovarëve, të cilët edhe nëse duhet të duronin goditjen kryesore të hakmarrjes së Serbisë ndaj tyre, edhe si pasojë e shkallës dhe fortësisë së bombardimit, e kishin të domosdoshme të zhdukeshin nga krahina, duke u bërë dy herë viktima.

Tani përpara ka një punë kolosale, që është përpjekja për të rikthyer miliona njerëz në shtëpitë e tyre pa ndonjë ide të qartë se cili do të jetë fati i tyre pas rikthimit. Vetëvendosje? Autonomi nën Serbi? Okupacioni ushtarak nën sundimin e NATO-s? Copëzim? Sovranitet i ndarë me të tjerë? Sipas cilit program? Kush do të paguajë për këtë? Këto janë vetëm disa nga pyetjet që mbesin pa përgjigje nëse marrëveshja e mbështetur nga Rusia funksionon dhe çohet deri në fund. Çfarë do të thotë kjo (sipas marrëveshjes) që disa ushtarakë dhe policë serbë do të lejohen të kthehen? Kush do t’i mbrojë ata përkundrejt dhunës shqiptare dhe kush do t’i rregullojë veprimet e tyre? Kush do t’i mbrojë serbët e Kosovës? Shtoju të gjitha këtyre koston e tepruar të rindërtimit të Kosovës dhe Serbisë dhe do të kesh një varg problemesh që vetëm sfidojnë aftësitë e kufizuara të kuptimit dhe ndërlikimit politik që posedon ndonjëri ose të gjithë liderët e tanishëm të NATO-s.

Ajo që më shqetëson më tepër si një amerikan dhe një qytetar është ajo që na paralajmëron kriza kosovare për të ardhmen e rendit botëror. Luftëra “të padëmshme” ose “të pastra”, në të cilat personeli ushtarak amerikan dhe pajisjet e tyre janë pothuajse plotësisht të paprekshëm ndaj sulmit ose shpagimit të armikut, janë mendime shumë shqetësuese që të vinë ndër mend. Në fakt, siç është argumentuar nga juristi i njohur ndërkombëtar Richard Falk, luftëra të tilla kanë strukturë të njëjtë me torturën, me hetuesin-torturuesin që e ka të gjithë pushtetin për të zgjedhur dhe më pas për të përdorur çfarëdo metode që dëshiron. Viktima nuk ka aspak forcë dhe si pasojë i është lënë tekave të persekutuesit të tij. Sot statusi i Amerikës në botë është në nivelin më të ulët, në nivelin e një persekutuesi budalla që është i aftë të shkaktojë shumë më tepër dëme se çdo fuqi në histori.

Buxheti ushtarak i SHBA-ve është 30 për qind më i lartë se buxheti total i shpenzuar nga të gjithë shtetet e NATO-s së bashku. Sot më shumë se gjysma e shteteve të botës  kanë ndjerë ose kërcënimin ose realitetin e sanksionimit ekonomik ose tregtar të Shteteve të Bashkuara të Amerikës. Vendet në zhvillim si Iraku, Korea e Veriut, Sudani, Kuba dhe Libia (vende në zhvillim sepse SHBA i ka etiketuar si të tilla) bartin peshën kryesore të zemërimit të njëanshëm të Shteteve të Bashkuara të Amerikës. Njëri nga këto shtete, Iraku, është në procesin e shkatërrimit pas gjenocidit në sajë të miratimit të SHBA-ve, një miratim i cili shkon përtej çfarëdo qëllimi të arsyeshëm me përjashtim të dëshirës për të kënaqur ndjenjat e zemërimit të vërtetë të SHBA-ve. Çfarë mendohet të përmbushë e gjithë kjo dhe çfarë i tregon botës rreth fuqisë së SHBA-ve? Ky është një mesazh frikësues që s’ka lidhje me sigurinë, interesin kombëtar ose synimet e caktuara strategjike, por ka të bëjë me fuqinë për hir të dikujt. Arroganca nuk njeh kufij kur Klinton flet në mediumet prej ku transmetohen sinjalet radiofonike për të informuar serbët ose irakianët se ata nuk do të marrin asnjë ndihmë nga shteti që shkatërroi vendin e tyre nëse nuk i ndryshojnë liderët e tyre. Gjykata ndërkombëtare që e akuzoi Millosheviçin si kriminel lufte në rrethanat aktuale nuk mund të ketë as zbatim e as besueshmëri nëse nuk i aplikon të njëjtat kritere për Klinton, Blair, Albright, Sandy Berger, gjeneralin Klark dhe të gjithë të tjerët qëllimet fatale të të cilëve shkelin cilindo nocion të mirësjelljes dhe ligjet e luftës. Në krahasim me atë që ka bërë Klinton vetëm për Irakun, Millosheviçi me gjithë brutalitetin e tij, mbetet një amator i keq në ligësi. Ajo që i bën krimet e Klinton-it më të rënda është moralizimi dhe shqetësimi mashtrues nën të cilin e fsheh veten dhe më e keqja, ku me këtë duket se janë mashtruar neo-liberalët, të cilët tani kanë forcë në botën Natopolitane. Më mirë është një konservativ i ndershëm sesa një liberal mashtrues.

Ajo që e përkeqëson më tepër këtë situatë të dëmshme është në fakt media, e cila nuk ka luajtur rolin e raportuesit të paanshëm por ka luajtur rolin e partizanit dhe dëshmitarit të njëanshëm të marrëzisë dhe mizorisë së luftës. Gjatë 79 ditëve të bombardimit duhet të kem parë së paku 30 ditë të mbledhjeve dhe konferencave të NATO-s dhe nuk më kujtohen më tepër se pesë a gjashtë pyetje të korrespondentëve që të kenë sfiduar të paktën në distancë pikëpamjet e Jamie Shea, George Robertson dhe më i keqi nga të gjithë, Havier Solana, komandanti i përgjithshëm i NATO-s, i cili ia shiti shpirtin e tij ‘socialist’ hegjemonisë globale të SHBA-ve. Nuk pati asnjë skepticizëm që të binte në sy nga media, asnjë përpjekje për të bërë diçka më tepër se vetëm shpjegimi i pozicioneve të NATO-s, duke përdorur ushtarakë në pension (meshkuj, asnjëherë femra) për të shpjeguar delikatesën e bombardimit tmerrues. Në mënyrë të ngjashme, gazetarët liberalë dhe intelektualët, të cilëve në një farë mënyre iu përkiste kjo luftë, thjesht e lanë anash shkatërrimin e infrastrukturës së Serbisë (e llogaritur në 136 miliardë dollarë) në entuziazmin e tyre për idenë se ‘ne’ po bëjmë diçka për të ndaluar spastrimin etnik. Më e keqja nga të gjitha është se media me gjysmë zemre raportoi mbi mospranimin e kësaj lufte në SHBA, Itali, Greqi dhe Gjermani. Nuk ka asnjë regjistrim të asaj që ndodhi para katër vitesh në Ruanda, ose në Bosnje, ose shpërngulja e 350.000 serbëve në duar të Tuxhmanit, ose mizoritë e vazhdueshme të turqve kundër kurdëve, vrasja e mbi 560.000 civilëve irakianë ose – për t’u kthyer aty ku filloi gjithçka, spastrimi etnik i Palestinës nga ana e Izraelit në vitin 1948, i cili vazhdon edhe sot. Në çfarë mënyre Baraku, Sharoni, Netanjahu and Eitan ndryshojnë në pikëpamjet dhe praktikat e tyre ndaj racave të ndryshme dhe ‘inferiore’ nëse i krahasojmë me Millosheviçin dhe Tuxhmanin? Pyetjet që vazhdojnë të bëhen në periudhën e pasluftës janë: a është SHBA-ja dhe politika e saj e ndyrë në fushën ekonomike dhe politike, që njeh vetëm përfitimin dhe oportunizmin për të sunduar botën? A mund të krijohet një rezistencë e fuqishme intelektuale dhe morale ndaj politikës së saj? Për ata prej nesh që jetojnë në sferën e saj ose janë shtetas të saj, detyrë parësore është të diskreditojmë gjuhën turpëruese dhe imazhet që përdoren për të justifikuar praktikat amerikane dhe hipokrizinë, të bashkojmë politikat amerikane në vende si Burma, Indonezia, Irani dhe Izraeli me atë që po ndodh tani në Europë – për ta bërë atë një vend të sigurt për investimet dhe biznesin amerikan – dhe për të treguar se politikat në parim janë të njëjta, megjithëse janë formuar për t’u dukur të ndryshme. Nuk mund të ketë rezistencë pa kujtesë dhe pa universalizëm. Nëse spastrimi etnik konsiderohet si i padrejtë në Jugosllavi – që sigurisht ashtu është – po ashtu duhet të konsiderohet edhe në Turqi, Palestinë, Afrikë dhe gjetkë. Krizat nuk marrin fund në kohën kur CNN nuk i pasqyron më. Nuk mund të ketë standarde të dyfishta. Nëse lufta është mizore dhe shumë e shkujdesur, ajo është e tillë pa marrë parasysh nëse pilotët amerikanë bombardojnë nga 30.000 këmbë dhe nuk dëmtohen. Dhe nëse diplomacia do të pëlqehet gjithmonë ndaj mjeteve ushtarake, atëherë ajo duhet të përdoret me çdo kusht.

Në fund, nëse jeta e pafajshme njerëzore është e shenjtë, atëherë ajo nuk duhet të sakrifikohet në mënyrë cinike nëse viktimat nuk janë të bardhë dhe europianë. Secili duhet të fillojë gjithmonë rezistencën e tij nga vendi i tij, kundër një fuqie mbi të cilën mund të ketë ndikim si shtetas i atij vendi, por mjerisht një nacionalizëm i paqëndrueshëm që e maskon veten si patriotizëm dhe shqetësim moral ka marrë pushtetin mbi vetëdijen kritike, dhe është ky nacionalizëm që më pas e vë besnikërinë ndaj “një kombi” para çdo gjëje tjetër. Në këtë pikë kemi vetëm tradhti intelektualësh dhe falimentim të plotë moral.

Ky shkrim është botuar në revistën “URA”, nr. 5, Vjeshtë-Dimër, Tiranë 2010, organ i “Qendrës Shqiptare për Studime Orientale”, acfos_albania@yahoo.com

 

Përktheu nga gjuha angleze: Suela DIBRA

 

/Orientalizmi Shqiptar/


* Marrë nga gazeta e përjavshme Al-Ahram, 24-30 Qershor 1999.

Ndiqe

Merreni çdo postim të ri drejt e te email-et tuaja.

Bashkojuni 68 ndjekësve të tjerë

Këtë e pëlqejnë %d bloguesa: