Çfarë fshihet prapa Aleancës Ekonomike Euroaziatike?!

25/08/2014 Lini një koment

Prof. dr. Eshref YMERI

 

ÇFARË FSHIHET PRAPA ALEANCËS EKONOMIKE EUROAZIATIKE?!

Eshref Ymeri

Eshref Ymeri

Siç është bërë e ditur, më 29 maj 2014, presidenti rus Putin, i cili ka ardhur në krye të Federatës Ruse më 26 mars të vitit 2000 dhe, së paku, deri në vitin 2024 do të vazhdojë të jetë president i vendit, presidenti i përjetshëm Nazarbajev i Kazakistanit që prej 10 dhjetorit të vitit 1991, dhe presidenti gati i përjetshëm Llukashenko i Bjellorusisë që prej 20 korrikut të vitit 1994, u mblodhën në Astana, kryeqytet i Kazakistanit, dhe nënshkruan marrëveshjen për krijimin e Aleancës Ekonomike Euroaziatike. Parlamentet e të tre vendeve duhet ta ratifikojnë këtë marrëveshje deri në fund të vitit 2014 dhe ajo duhet të hyjë në fuqi më 1 janar të vitit 2015.

Mendohet se kjo marrëveshje do të shënuaka daljen në skenë të një bashkësie të madhe ekonomike, pas Bashkimit Evropian, në një hapësirë pa kufi dhe pa dogana për 170 milionë banorë.

Marrëveshja në fjalë, siç thuhet, dashka të shënojë një shkallë të re integrimi, për të siguruar lëvizjen e lirë të mallrave, të shërbimeve, të kapitaleve dhe të fuqisë punëtore dhe krijimin e një tregu të përbashkët në një hapësirë gjigante, të shoqëruara këto me heqjen e pengesave kufitare dhe të migracionit. Qytetarëve iu krijuaka mundësia për të zgjedhur, pa kurrfarë kufizimesh, se ku dëshirojnë të banojnë, të punojnë apo të vazhdojnë shkollimin. Sipërmarrësit do të gëzuakan të drejtën ta vendosin me dëshirën e vetë se ku u pëlqen ta regjistrojnë firmën e tyre.

Por nënshkrimi i kësaj marrëveshjeje është shoqëruar edhe me ca rezerva nga ana e Kazakistanit dhe e Bjellorusisë. Kështu, Nazarbajevi i përmbahet pikëpamjes se marrëveshja në fjalë duhet të jetë vetëm e natyrës ekonomike, pa kurrfarë politizimi. Më herët, kur bëhej fjalë për projektin e kësaj marrëveshjeje, qe menduar edhe për futjen e sistemit të një valute të përbashkët. Madje qe menduar edhe emërtimi i valutës, si rubla euroaziatike ose euraz. Por tani qe vendosur të hiqej dorë nga valuta e përbashkët. Është e paqartë, gjithashtu, se ku do të jetë kryeqyteti i Aleancës Ekonomike Euroaziatke. Këto “paqartësi” për punën e kryeqytetit, sigurisht që janë hile të Putinit, i cili kërkon t’u mbush mendjen Kazakistanit dhe Bjellorusisë se ai na qenka, demek, i shqetësuar për ngritjen e aksioneve të tyre në raportet e ardhshme me Moskën. Dhe për t’i bindur edhe më shumë ortakët e tij, Nazarbajevin dhe Llukashenkon, paskej vendosur që takimi për nënshkrimin e marrëveshjes së lartpërmendur, të zhvillohej në kryeqytetin e Kazakistanit dhe jo në Moskë.

Por edhe presidenti bjellorus Llukashenko, që para nënshkrimit të marrëveshjes,  paska shprehur njëfarë pakënaqësie për sa i përket krijimit të Aleancës Ekonomike Euroaziatike. Ai pati deklaruar:

 “… ne kemi ende mundësi për t’i bërë marrëveshjet tona më të mira, për leverdinë e ndërsjellë të të gjithë pjesëmarrësve të aleancës sonë. Dhe duke qenë partner të çiltër, të besueshëm, se ndryshe Bjellorusia e ka të pamundur. Ne, detyrimisht, do të bisedojmë për një gjë të tillë edhe me presidentin e Rusisë, edhe me presidentin e Kazakistanit” (Citohet sipas: Putini, Llukashenkoja dhe Nazarbajevi nënshkruan marrëveshjen për Aleancën Ekonomike Euroaziatike”. Marrë nga faqja e internetit “topnews.ru”. 29 maj 2014).

Të bëjnë përshtypje rezervat e Nazarbajevit dhe njëfarë pakënaqësie e Llukashenkos lidhur me këtë marrëveshje. Këta të dy, së bashku me presidentin Putin, janë komunistë palcarë dhe stalinistë të regjur. Putini, i lindur më 7 tetor 1952, Nazarbajevi, i lindur më 6 korrik 1940 dhe Llukashenkoja, i lindur më 30 gusht 1954, si komunistë të vendosur dhe stalinistë besnikë, kanë qënë këmbëngulës në ruajtjen e perandorisë sovjetike.

Putini ka qenë kundërshtarë i rreptë i shpërbërjes së ish-Bashkimit Sovjetik. Kundërshtimin  e tij të prerë për këtë shpërbërje ai e ka shprehur gjatë fushatës zgjedhore për mandatin e tij të dytë presidencial, të zhvilluar në muajt e parë të vitit 2004. Sipas zotit Malcom Haslet, analist i BBC-së për Euro-Azinë, zoti Putin paska deklaruar se shpërbërja e Bashkimit Sovjetik paska qenë “një tragjedi kombëtare e parmasave të papara” (Citohet sipas: Gazeta “Tribuna”, 19 shkurt 2004, f. 11. E përjavshme informative e pavarur që botohet në Athinë).

Megjithatë, kjo shpërbërje qe e  pashmangshme, prandaj, sipas marrëveshjes që u arrit më 8 dhjetor 1991 në Bjellovezh të Bjellorusisë mes Presidentit të Federatës Ruse Boris Jelcin, Kryetarit të Sovjetit Suprem të Ukrainës Leonid Kravçuk dhe Kryetarit të Sovjetit Suprem të Bjellorusisë Svjatosllav Shushkeviç, u mor vendimi për shpërbërjen e Bashkimit Sovjetik dhe për krijimin e Bashkësisë së Shteteve të Pavarura. Llukashenkoja madje, gjatë ratifikimit të marrëveshjes së Bjellovezhit në Sovjetin Suprem të Bjellorusisë, votoi kundër dhe më pas pati deklaruar se shpërbërja e Bashkimit Sovjetik na paskej qenë katastrofa më e madhe gjeopolitike e shek. XX.

Me sa duket, brymosja e tyre me stalinizëm, këta tre komunistë në botëkuptim, i bën të dyshojnë te sinqeriteti i njëri-tjetrit, meqenëse tradita e sundimit komunist në mbarë vendet ish-komuniste të Evropës Lindore, ka pas vërtetuar në praktikë se udhëheqësit komunistë i kanë ngrënë kokën njëri-tjetrit. Dyshimi i Nazarbajevit dhe i Llukashenkos në sinqeritetin e Putinit ka një bazë reale, meqenëse Rusia, tradicionalisht, e ka vërtetuar në praktikë se s’e ka për gjë t’i katandisë marrëveshjet në një copë letër pa vlerë. Prandaj jo më kot Bismarku dikur pati deklaruar:

“Një marrëveshje e nënshkruar me Rusinë nuk vlen as sa copa e letrës në të cilën është shkruar” Citohet sipas: “Aforizma të Bismarkut për Rusinë dhe për rusët”. Marrë nga faqja e internetit “aforizmik.ru”. 20 dhjetor 2013).

Pikërisht kjo është edhe arsyeja që si Nazarbajevi, edhe Llukashenkoja, i druhen fort politizimit të kësaj marrëveshje, politizim ky që do të thotë cënim i sovranitetit dhe i tërësisë territoriale të Kazakistanit dhe të Bjellorusisë për interesat neoperandorake të Moskës.

Në shikim të parë, kjo duket si marrëveshje ekonomike, por prapavijën e saj politike Putini e fsheh djallëzisht. Ndërkohë, puthadorët e tij të shumtë, të cilët ai i ka selitur me kujdes në mjetet e informimit masiv dhe në fushën e filozofisë, hilenë e Putinit e zhveshin nga petku i  demagogjisë dhe hedhin në publik idenë putiniane për ringjalljen e perandorisë sovjetike,

Ja se çfarë deklaron njëri nga filozofët, politologët dhe publicistët rusë:

“Gabimi kryesor i oponentëve të Rusisë në Perëndim qëndron në faktin se ata hamendësojnë se po i kundërvihen pak a shumë një grupi të aftë politik të elitës ruse që ka mundur ta monopolizojë pushtetin në duart e veta. Dhe nuk po e kuptojnë se po pleksen në një kundërvënie me ca ligjësi historike, me aspiratën e një populli të madh për vetëvendosje në formën e ringritjes së tërësisë së mjedisit të vetë historik të banimit, domethënë të ringritjes së organizimit të vet shtetëror në kuadrin e atdheut të vet historik – Bashkimit  Sovjetik” (Citohet sipas: Sergej Çernjakovski. “Amerikanëve nuk ua vlen të bëhen pengesë në rrugën e historisë – kjo do t’i flak mënjanë”. Marrë nga faqja e internetit “km.ru”. 26 mars 2014).

Po cili është ky Sergej Çernjakovski?

Është filozof politik rus, politolog, publicist, anëtar efektiv i Akademisë së Shkencës Politike, doktor i shkencave politike, profesor i Katedrës së Kulturës së Paqes dhe të Demokracisë të Fakultetit të Historisë, të Politologjisë dhe të së Drejtës të Institutit Historiko-Arkivor të Universitetit Shtetëror Humanitar Rus, këshilltar i presidentit të Universitetit të Pavarur Ekologo-Politologjik Ndërkombëtar.

Por frymëzimet shoviniste për ringritjen e Bashkimit Sovjetik, Putini i merr jo vetëm nga puthadorët e tij të regjur në mjetet e informimit masiv, si puna e Dmitri Kiselovit, i cili kuturis të deklarojë se “Federata Ruse, po të jetë nevoja, Shtetet e Bashkuara të Amerikës mund t’i kthejë në hi radioaktiv, duke përdorur armët bërthamore” (Citohet sipas: Rusia mund t’i kthejë në hi radioaktiv Shtetet e Bashkuara të Amerikës – drejtuesi i emisioneve televizive Kiselov”. Marrë nga faqja e internetit “news.liga.net”. 16 mars 2014), jo vetëm nga filozofët e kallëpit të Sergej Çernjakovskit, por edhe nga shkrimtarë të mëdhenj, si Aleksandër Sollzhenjicini (1918-2008).

Në korrik të vitit 1990, Sollzhenjicini pati shkruar një broshurë me titull “Si ta rregullojmë Rusinë”, e cila u botua në gazetën “Komsomolskaja pravda” më 18 shtator të po atij viti. Në atë broshurë, Sollzhenjicini shpreh pikëpamjet e veta për Kazakistanin dhe për Ukrainën. Këtu po ndalem në dy citate nga broshura e tij dhe në reagimet që ngjalli ajo asokohe në Kazakistan dhe në Ukrainë.

Pikëpamjet e Sollzhenjicinit për Kazakistanin:

“… Për Kazakistanin. Territorin e tij të sotëm gjigant komunistët e patën copëtuar pa mend në kokë, si u qëlloi: nëse diku kopetë endacake kalojnë një herë në vit, atëherë atje vendi u quaka Kazakistan… Por Kazakistani përbëhet prej Siberisë Jugore, prej zonave jugore përbri Uralit, si edhe prej hapësirave qëndrore të shkretëtirave, të cilat i patën transformuar dhe sistemuar rusët, të burgosurit dhe popullsitë e internuara. Dhe sot, në mbarë Kazakistanin me kufinj të fryrë, kazakët përbëjnë më pak se gjysmën e popullsisë. Kompaktësia e tyre, pjesa amtare e qëndrueshme e tyre, shtrihet në harkun e madh jugor të krahinave, që prej skajit lindor deri në perëndim, pothuajse deri në brigjet e detit Kaspik, që popullohet kryesisht me kazakë. Dhe në qoftë se në këtë hapësirë ku shtrihen, ata dëshirojnë të shkëputen, atëherë udhë e mbarë u qoftë” (Сitohet sipas: “Thirrja e Sollzhenjicinit: reagimi i parë”. Marrë nga faqja internetike e gazetës ruse “Panorama”. 12 (24) tetor 1990).

Reagimet në Kazakistan:

Në sheshin para ndërtesës së Akademisë së Shkencave në Alma-Ata, më 22 shtator 1990, u zhvillua një miting që e organizonin përfaqësuesit e organizatave politiko-shoqërore. Në miting u hodhën parullat:

“Nuk do ta lejojmë copëtimin e Kazakistanit!”, “Sollzhenjicini është përfaqësues i shovinizmit të shtetit të madh!”. “O popull, bëju gati për mbrojtjen e tokës tënde!”. “Nuk do të japim asnjë pëllëmbë nga toka e Kazakistanit!” (po aty).

Pikëpamjet e Sollzhenjicinit për Ukrainën:

“… populli ynë u nda në tri degë vetëm për shkak të fatkeqësisë kërcënuese të dyndjes mongole, si edhe të kolonizimit polak. Në këtë mes kemi të bëjmë me një gënjeshtër të trilluar pak kohë më parë, sikur gati që nga shek. IX na paska ekzistuar një popull i veçantë ukrainas, me një gjuhë të veçantë joruse” (po aty).

Reagimet në Ukrainë:

Igor Juknovski, kryetar i grupit te deputetëve “Narodnaja Rada” (Parlamenti i Popullit) në Sovjetin Suprem të Ukrainës, lëshoi këtë deklaratë për broshurën e Sollzhenjicinit:

“Disa teza të asaj broshure, kaq shumë më befasojnë, saqë unë nuk gjej dot fjalë për të shprehur revoltën time… Është e çuditshme që disa intelektualë të shquar rusë qëndrojnë në pozita imperialiste” (po aty).

Zëvendëskryetari i Këshillit Krahinor të Lvovit, Nikollaj Gorin, u shpreh:

Qëndrimi i Sollzhenjicinit ndaj çështjes ukrainase është shovinist” (po aty).

Njëri nga udhëheqësit e partisë republikane të Ukrainës, Sergej Naboka, deklaroi:

“Duke e respektuar Sollzhenjicinin si shkrimtar, unë e konsideroj atë një mendimtar pa kurrfarë vlere. Duke mbetur imperialist në pikëpamjet e veta, ai fut hundët atje ku nuk i takon. Nga të gjithë patriotët rusë, për mendimin tim, nuk ka asnjë të vetëm, i cili do të mund t’i lante mëkatet që bolshevikët rusë kanë bërë në tokat e popujve që kishin nën sundim” (po aty).

Në sesionin e Këshillit Krahinor të Lvovit qe aprovuar një deklaratë lidhur me përmbajtjen e broshurës së Sollzhenjicinit. Në atë deklaratë, ndër të tjera, thuhej:

“Fatkeqësia fillon që nga mësuesit dhe profetët e paftuar… Halli nuk është aspak tek ato fyerje që Sollzhenjicini i lejon vetes në adresë të popullit ukrainas.., halli është se neve po na përfshijnë përsëri brenda hapësirës historike të popullit rus… Ne asnjëherë nuk kemi pasur asgjë kundër popullit rus dhe dëshirojmë që popujt tanë të jetojnë si popuj paqësorë dhe të mirë. Por dashuria dhe respekti duhen merituar. Ideja e rilindjes së pansllavizmit që propozon Sollzhenjicini, për ne është e rrezikshme si asnjë tjetër. Është e rrezikshme sepse neve na lihet përsëri roli i vëllait të vogël… Ne i kemi pasur me kohë dhe tani i kemi profetët tanë. Ukraina në Shtëpinë e Përbashkët Evropiane do të hyjë si Ukrainë. Aleancë me Rusinë nuk do të ketë” (po aty).

Me nënshkrimin e marrëveshjes për krijimin e Aleancës Ekonomike Euroaziatke, Putini, sipas të gjitha gjasave, kërkon t’i rikthehet, nën rrogoz, procesit të rusifikimit të ish-republikave sovjetike.

Në periudhën e perandorisë sovjetik, ky rusifikim ishte një tjetër mënyrë nënshtrimi që sajoi shovinizmi rusomadh në raport me republikat sovjetike. Ky ishte i ashtuquajturi sundim “i butë”, “i kadifenjtë”, ishte rusifikim i tyre shkallë-shkallë. Shqetësimi për rusifikimin e republikave erdhi e u ravijëzua sidomos pas shpërbërjes së perandorisë sovjetike. Ky shqetësim u shfaq me forcë sidomos në Estoni, në të cilën 33% të popullsisë prej 1,5 milionë banorësh e përbënin rusët.

Njëri nga përfaqësuesit e diasporës ruse në Kazakistan, Jakov Bjellousov, shkruante më shumë se një dekadë më parë:

 “Historia i pati rregulluar punët asisoj që pothuajse gjatë dy shekujve popujt e Kazakistanit të ndodheshin në përbërjen e Perandorisë Ruse dhe mandej të Bashkimit Sovjetik. Kultura ruse dha një kontribut të ndjeshëm në zhvillimin e kulturës së popujve të Kazakistanit…Por, gjatë viteve të fundit, funksionimi i kulturës ruse në Kazakistan po has në vështirësi. Nëpër institucionet arsimore është pakësuar në mënyrë të konsiderueshme mësimi i gjuhës ruse, i letërsisë ruse. Gjuha ruse sa vjen e po i humbet pozitat e veta në administratën shtetërore. Deri tani nuk është aprovuar ligji për statusin e gjuhës ruse, si gjuhë që përdoret zyrtarisht në institucionet shtetërore. Opinioni publik rus në Kazakistan shpreh shqetësimin për faktin që sapo vjen e ngushtohet sfera e funksionimit të gjuhës ruse dhe të kulturës ruse. Pavarësisht nga largimi i rreth 2,5 milionë rusëve nga Kazakistani, 4,5 milionë kanë mbetur” (Citohet sipas: Gazeta “Rossija”, 27 qershor – 3 korrik 2002, f. 11).

Sipas të dhënave statistikore të vitit 2013, diaspora ruse në Kazakistan kishte zbritur në 3 milionë e 712 mijë frymë.

Kot ankohej zoti Bjellousov. Gjuhës ruse në Kazakistan nuk ia kishin fajin kazakët. Fajin ia kishte shovinizmi rusomadh me revanin që kishte marrë gjatë sundimit komunist sovjetik për rusifikimin pa zhurmë e pa bujë të popullit kazak. Faktin e prirjes së hapur të rusifikimit të Kazakistanit nga ana e shovinizmit rusomadh të periudhës së komunizmit, zoti Bjellousov kërkon ta anashkalojë. Shpërfillja për gjuhën dhe për letërsinë ruse që i rënka në sy zotit Bjellousov, tregon se ato i janë imponuar popullit të Kazakistanit nga ana e shovinizmit rusomadh të periudhës sovjetike. I thonë gati 7 milionë rusë në një vend me një popullsi prej rreth 16 milionë banorë në vitin 1989. Mirë që në Kazakistan u dyndën shumë rusë se atje Hrushovi pati nisur aksionin e famshëm për hapjen e tokave të reja, atje u ndërtuan kozmodromet për lëshimin e raketave. Mirë që në Ukrainë u vendosën, po ashtu, mjaft rusë, se aty funksionon pellgu i pasur qymyrguror i Donbasit, aty qenë ngritur uzina dhe fabrika të shumta, stacion termobërthamor etj., po në Republikën e vogël të Estonisë pse duhej të vendoseshin aq shumë rusë kur nuk kishte gjëra të tilla? Përgjigjja është e thjeshtë: se duhej bërë rusifikimi i saj.

Me sa duket,Putini po mundohet ta minimizojë në maksimum shqetësimin që e bren përbrenda për Ukrainën, problemet me të cilën i krijoi vetë, në bashkëpunim të ngushtë me mashën e tij në Kiev, ish-presidentin Janukoviç. Se atij nuk mund të mos i bëjnë përshtypje fjalët e dikurshme të Bismarkut, i cili ka pas deklaruar:

“Madhështia e Rusisë mund të minohet nëse Ukraina do të ndahet prej saj…” (Citohet sipas: “Bismarku për Rusinë”. Marrë nga faqja e internetit “bugaga.ru”. 21 mars 2013).

Kategori: Mesele botërore Etiketa: , ,

Profecia e 7 ëndrrave dhe 7 interpretimeve

24/08/2014 Lini një koment

Vepror HASANI

 

PROFECIA E 7 ËNDRRAVE DHE 7 INTERPRETIMEVE

Meditim mbi jetën e teologut, politikanit, poetit dhe publicistit, Hafiz Ali Korça

Hafiz Ali Korça

Hafiz Ali Korça

KORÇË - Kishte qenë një natë e gjatë. Dhoma ndriçohej nga disa qirinj që ishin tretur deri në mes. Në shtëpinë gjysmë të ndriçuar ndihej aroma e temjanit. Gjithçka kishte qenë e ëmbël, dremitëse, e plogët, të paktën kështu dukej… Vetëm djalli nuk mund të hynte atje në atë dhomë, ku qirinjtë digjeshin në heshtje dhe dhuronin dritë. Hafiz Ali Korça vazhdonte të qëndronte i heshtur në dhomën e tij, i mbështetur pas divanit. Herë të jepte përshtypjen sikur kishte rënë në mendime të thella, dhe herë sikur dremiste në një gjumë të trazuar. Befas u çua në këmbë, u ul te tavolina, mori disa fije letër, i vuri përpara… Nxitonte në çdo veprim që bënte. Diçka duhej të kishte ndodhur në shpirtin e tij. Gjatë gjithë kohës që kishte qëndruar i mbështetur në divan kishte menduar të shkruante diçka për politikanët shqiptarë. Së fundi, kur idenë e tij e kishte konturuar krejtësisht, para syve i dolën 7 krijesa të frikshme me pamje tmerri që villnin nga goja flakë dhe shkretonin gjithçka. Pikërisht këtë gjë kishte dashur të shkruante: idetë e tij do ti përcillte përmes 7 shëmbëlltyrave të frikshme.

 

Shtatë ëndrrat

 

Hafiz Ali Korça nuk kishte qenë në gjumë, nuk kishte parë asnjë ëndërr, nuk kishte dremitur, por ai do të shkruante shtatë ëndrra që njerëzit ta kishin më të lehtë të kuptonin atë çka ai dëshironte tu thoshte. Ëndrra e parë: I ishte shfaqur një kuçedër që nxirrte nga goja flakë dhe digjte gjithçka. Kuçedra kërkonte me çdo kusht të mos kishte askënd rreth vetes, të ishte mbizotëruese, të bëhej siç thoshte ajo. Pamja e saj ishte e frikshme, gjithçka digjej në zjarrin përvëlues… Ëndrra e dytë: Diku në një cep shtëpie, pa të vendosur një kasafortë të madhe (në shtëpinë e tij nuk kishte pasur kasaforta). Prej kasafortës, atë çast pa të dilte një nepërkë e helmatisur, e stërzgjatur dhe e frikshme, po aq sa kuçedra. Nepërka duke u spërdredhur largohej për diku që askush nuk mund ta dinte se ku… Ëndrra e tretë: Një ari i madh me gojë të stërmadhe u shfaq befas, i jepnin ushqim, por ai nuk ngopej asnjëherë, ishte gjithnjë i uritur, dëshironte të hante gjithçka… Ëndrra e katërt: Në dhomën e Hafiz, Ali Korçës tashmë kishin hyrë të gjitha bashkë dhe në të njëjtën kohë disa krijesa të frikshme, të cilat ishte e vështirë ti krahasoje me ndonjë qenie tjetër të planetit tonë. Ato kishin aftësinë të të fusnin tmerrin dhe të të linin me gjak të ngrirë njësoj sikur të ishin motrat e vdekjes. Ëndrra e pestë: Pamja e radhës kishte qenë edhe më rrëqethëse. Ishte shfaqur një peri, një zonjë e veshur me rroba të rënda, dukej mjaft e bukur, por, po atë çast disa krijesa të tjera që mbanin thika nëpër duar nisën ta copëtonin. Çdonjëra prej tyre kërkonte ti rrëmbente shpirtin. Ëndrra e gjashtë: Iu bë sikur gjendej në një pallat madhështor. Njerëzit e pallatit dukej sikur përpiqeshin të shkonin mirë me njëri-tjetrin, dhe të gjenin mirëkuptimin për të sjellë në pallatin e tyre një mbret, i cili si gjithnjë, ashtu si në përralla ndodhej larg, shumë larg dhe askush nuk ia dinte as pamjen e as trimërinë… Dhe së fundi: Përsëri një pallat, por kësaj radhe pamja ishte tejet makabër: njerëzit e pallatit ushqeheshin me kokat e njëri-tjetrit…

 

Shtatë interpretimet

 

Së fundi Hafiz Ali Korça i kishte shkruar shtatë ëndrrat. Po kush do ti interpretonte ato që gjithçka të kuptohej nga të gjithë? Nisi të shkruante përsëri. Këtë radhë solli një shëmbëlltyre tjetër: Një plakë të mençur e të ditur si vetë jeta. E quajti Hamzade. Ajo do të shpjegonte të gjitha ëndrrat, ashtu siç kishte bërë në lashtësi orakulli i Dodonës. Hamzadeja nuk ishte gjë tjetër veçse personifikim i Historisë së Shqipërisë, ishte Perëndia vetë. Dhe Hamzadeja tha: “Kuçedra është shëmbëlltyra e atij politikani që kërkon të kthehet në diktator, që dëshiron të dëgjohet vetëm zëri i tij… Ky njeri është i frikshëm…ai mbledh rreth vetes vetëm njerëz të interesave, servil dhe budallenj, nuk i pëlqejnë njerëzit e ditur… ata i largon, i vret, i mbyt…”. E pyetën për ëndrrën e dytë dhe Hamzadeja tha: “Nepërka që del nga kasaforta janë të huajt që përpiqen të zhvatin Shqipërinë, janë bankat e huaja që kërkojnë të përpijnë pasurinë e shqiptarëve…”. Po ëndrra e tretë? Dhe Hamzadeja u përgjigj: “Ariu i madh me gojë të stërmadhe është mbreti i huaj që do ti vijë Shqipërisë. Shqiptarët nuk bëjnë dot pa të huajt. Sa herë grinden, zihen e vriten, kërkojnë një të huaj që tu vijë nga jashtë e ti pajtojë…”. Po e katërta? Dhe Hamzadeja foli përsëri: “Janë politikanët tanë që gjithnjë përpiqen si e si të pasurohen më shumë, njëri të jetë më i pasur se tjetri, i pari të jetë më i fortë se i dyti, gjithnjë ka vazhduar kjo garë… I zoti është ai që vjedh më shumë, ku mundet e si të mundet dhe gjithnjë të thonë: “Jemi më të varfër se populli…”. Tek ëndrra e pestë, Hamzadeja qëndroi një çast e heshtur, pastaj tha:: “E bukur është Shqipëria, tha ajo, por politikanët tanë përpiqen ta ndajnë pjesë-pjesë: “Këtë pjesë e kam unë, këtë pjesë e ke ti”. Dëshirojnë ta shtrydhin si limon. Askush prej tyre nuk kupton që po i marrin shpirtin….”. Për ëndrrën e gjashtë, Hamzadeja tha: “Shqiptarët pajtohen vetëm atëherë kur i kanë punët pisk, vetëm atëherë kur u rrezikohet jeta e tyre, vetëm atëherë kur kuptojnë se askush prej shqiptarëve nuk i do, dhe në momente të tilla kërkojnë tu vijë në ndihmë një udhëheqës nga jashtë e tu rregullojë punët që kanë katranosur…”. Për ëndrrën e fundit Hamzadeja dha këtë përgjigje: “Po, kjo është një ëndërr mjaft e shpjegueshme, politikanët shqiptarë gjithnjë kanë jetuar duke ngrënë kokën e njëri-tjetrit…. Kam frikë se diçka e tmerrshme ka për të ndodhur …”. Hamzadeja e kishte fjalën për bolshevizmin që kishte nisur të shfaqej në horizont… Shkrimi dhe interpretimi i ëndrrave ndodhi në fillim të vitit 1924…

 

Nënë Hamzadeja

 

Më në fund Hafiz Ali Korça i kishte hedhur në letër idetë e tij. Fillimisht do të ishte një libër i vogël me 23 faqe, ndërsa më pas ai do të rritej gjithnjë e më shumë deri sa në vitin 1944 do të botohej me rreth 100 faqe. Një çast pati përshtypjen sikur plaka e mençur, e quajtur Hamzade, i kishte qëndruar vazhdimisht te koka dhe ndiqte me vëmendje çfarë shkruante ai. Kishte filluar të besonte se ajo ishte aty. Deshi ta pyeste: “Nënë Hamzade, më thuaj, të lutem, a i kam thënë të gjitha, dhe a i kam thënë bukur e mirë, a jam i qartë”? Në dhomën me qirinj kishte vetëm heshtje, por atij i dukej sikur dëgjonte fëshfëritjen e ecjes së saj. Deri atëherë kishte shkruar në shumë revista dhe gazeta, brenda dhe jashtë vendit, por për këtë shkrim ishte menduar shumë gjatë. Atë çast po i kujtohej jeta e tij. Hafiz Ali Korça kishte lindur në Korçë më 5 prill të vitit 1873, ishte biri i intelektualit të shquar Iljaz Efendiut. Pasi përfundoi shkëlqyer studimet në shkollat iptidaije dhe idadije të Korçës, studimet e larta i përfundoi për teologji në Stamboll të Turqisë në universitetin “Çift Erzerum”, i themeluar që nga shek XII. Fill pas mbarimit të shkollës ai njihte mirë gjuhën turke, perse, arabe dhe frënge. Për këtë arsye ai u bë dhe një nga përkthyesit e poetëve të mëdhenj të Persisë përktheu nga persishtja e vjetër “Rubairat” e Omar Khajamit, “Gjylistani dhe Bostani” të poetit të madh Mysli-Ad-Din Sadiut etj. “Megjithatë, duhej të kisha bërë më shumë”…, tha me vete. Befas, iu duk sikur dëgjoi zërin e plakës Hmazade, ajo po i thoshte: “Biri im, ju nuk keni arritur të çlodheni asnjëherë, deri tani të kam parë në pesë kongrese: në Kongresin e Manastirit, në përpjekje për një abetare unike; në Kongresin e Dibrës, ku fole për Shqipërinë Etnike; në Kongresin e Elbasanit, ku gjuha shqipe nisi të merrte udhë; në Kongresin e Lushnjës, ku ti ishte një ndër të parët për organizimin e tij; në Kongresin e Parë Mysliman (1923) për të shpallur mëvetësinë e kësaj feje… ah biri im, të kam parë edhe duke qarë, kur në qershor të vitit 1924, serbët bombardonin mbi Drenicën e Kosovës, ndërsa ti me dorën që të dridhej nga dhimbja, shkruaje: “Më s tu nda zjarri, më s tu nda flaka,/ Më s tu nda vrasja, ndjekja,shuplaka,/ Më s tu nda therja, mbytja grabitja,/ Më s tu nda shtypja, vojtja, drobitja!…”. Qani Kosovën dhe Çamërinë/ Për gjëmëzezat zgjatni zinë!… Të kam parë edhe më 14 shkurt të vitit 1910 në Korçë, te mitingu i madh i shkronjave shqipe, mes 15 000 burrave, ku që të gjithë të mbanin në krah dhe thërrisnin: “Rroftë, Hafiz Ali Korça, rroftë babai i shqipes… di që keni qenë një ndër pedagogët e parë të Mësonjëtores, që keni botuar tekste shkollore në gjuhën e nënës…, di që ngritët edhe komisionin “Përparimi” për pastrimin e gjuhës shqipe nga fjalët e huaja, di shumë për ju….”. Ndoshta ishte ky çast që Afiz Ali Korça vendosi të botonte “Shtatë ëndrrat e Shqipërisë”.

 

Deputetët

 

Hafiz Ali Korça vendosi që “Shtatë ëndrrat e Shqipërisë” t’ua çonte deputetëve. Ata sapo kishin ardhur në pushtet dhe me siguri do ta dëgjonin, do t’i lexonin ëndrrat e tij dhe ndoshta do të mendonin qoftë edhe një çast të vetëm për to, që të paktën ëndrrat e tij të mos dilnin ashtu siç i kishte parashikuar plaka Hamzade. Biseda me deputetët kishte qenë e ngrohtë, miqësore, e respektueshme… Hafiz Ali Korça gjithnjë kishte qenë një njeri i nderuar. Vetë Ismail Qemali e kishte thirrur në qeverinë e tij. Në atë qeveri, Hafizi kishte punuar si këshilltar i ministrit të Arsimit, Shahin bej Dino, si drejtor i arsimit për rrethet: Tiranë, Durrës, Elbasan, Pogradec, Dibër dhe Mat, vazhdonte të ishte Kryetar i Këshillit të Lartë të Sheriatit, por deputetët dinin edhe më shumë se kaq. Afiz Ali Korçën gjithnjë kishin dashur ta dënonin me vdekje, sepse përhapte farën e gjuhës shqipe. “Shtatë ëndrrat e Shqipërisë”, vërtetë ishin të frikshme, por Hafiz Ali Korça tani kishte kohë që po i trembej edhe një ëndërr tjetër: në horizont kishte nisur të shfaqej fantazma e bolshevizmit…. “Shqiptarët mund ta ndërtojnë Shqipërinë, u tha deputetëve, mund të ndërtojnë një Shqipëri të re, aq më shumë tani që jemi të pavarur…, por fantazma e komunizmit duket se po i afrohet edhe Shqipërisë… kam një merak: rruga nëpër të cilën po ecni ju, nuk të çon në Qabe, por në shkretëtirë… sepse kur detyra i dorëzohet atij që sështë i zoti e se meriton, atëherë prit shkatërrimin… po su bashkuam të gjithë, si e do sot interesa, ta dini bukur e mirë, se shteti do të çkrihet, porsi vesa…”. Hafiz Ali Korça kishte përmendur disa nga vargjet e tij. “Megjithatë, tha Hafizi, duke dashur ti jepte fund bisedës së tij, tani drejtimi i Shqipërisë është në duart tuaja…… por, bolshevizmi…”. Ky tmerr nuk po i ndahej… Në atë kohë, Afiz Ali Korça ishte 51 vjeç. Një vit më vonë, më 1925, do të shkruante librin me titull: “Bolshevizmi është shkatërrimi i njerëzimit”, ku mes të tjerash thotë” “Shih pra, nuk mbetën fare ndërtesa/ Ndër këmbë u muar e shenjta besa,/ Xhami e kish slan, i rrënuan,/ E kësi punësh djajt i shënuan,/ Priftërinjtë e hoxhët si kec i grinë, Inteligjentët në dhet i shtrinë…”

 

I vetëm

 

Kur Hafiz Ali Korça mendonte se kishte bërë një punë të mirë, pikërisht në atë kohë, në vitin 1925, e përjashtuan nga Këshilli i Lartë i Sheriatit, po përpiqeshin ta linin gjithnjë e më shumë në harresë. Ai ishte autor i shumë librave, por “Shtatë ëndrrat e Shqipërisë” dhe “Bolshevizmi është shkatërrim i njerëzimit”, kishin filluar ti hapnin shumë telashe, po e mënjanonin nga skena politike. Ashtu si gjithnjë erdhi një natë dhe ai u mbështet në kanape dhe nisi të mendonte sërish nën dritën e qirinjve… “Ku shkuan vallë të gjitha përpjekjet e mia…”, tha me vete. Përgjigjen e dinte, nuk ishte e nevojshme tia thoshin të tjerët, por atë çast iu duk sikur dëgjoi zërin e plakës Hamzade të vetë Perëndisë: “Biri im, i mbaj mend unë të gjitha: kur ishte 20 vjeç të pashë kur të arrestuan në Stamboll, sepse në valixhen tënde gjetën libra të shkruara në gjuhën shqipe, isha aty edhe kur të internuan në Sinop, të ndiqja me vëmendje edhe kur jepje mësim falas për djemtë dhe vajzat e Korçës, u rrëqetha kur Kisha dhe pushtetarët e Korçës kërkonin dënimin tënd me vdekje, u gëzova kur të pashë në krye të çetës së Devollit, u ndjeva e pafuqishme kur të internuan sërish më 1903 në Spartë të Konjës, sepse ti vazhdoje tu mësojë fëmijëve gjuhën e nënës, qava në heshtje, kur rebelët e Haxhi Qamilit të kapën në Shijak e të tërhoqën zvarrë nga njëri qytet te tjetri, mu drodh zemra kur të vunë pushkën te koka e donin të të vrisnin, por nuk mundën, sepse në atë turmë njerëzish pati edhe nga ata që e dinin kush ishte Hafiz Ali Korça, nuk të vrisnin dot biri im, pati nga ata që u tmerruan kur mësuan se kë kishin dashur të pushkatonin… “Këto fjalë që duket se i kishte dëgjuar vetëm ai, ia qetësuan shpirtin e plagosur…”

 

I internuar

 

Çuditërisht edhe kur ishte krejtësisht i bindur se tashmë në pushtet po vinin komunistët, Hafiz Ali Korça, në qershor të vitit 1944, ribotoi “Shtatë ëndrrat e Shqipërisë”, por ai ishte dhe autori i librit, “Bolshevizmi është shkatërrimi i njerëzimit”. Në atë kohë (1944) vazhdonte të ishte pedagog në Medresenë e Tiranës. Diktatori Hoxha i dha goditjen e fundit. E largoi nga Tirana, nuk e lejoi kurrë të kthej në Korçë, e internoj në Kavajë. Duket se nuk e kishin harruar të gjithë: Mustafa Dervishi, një miku i tij, i lëshoi një dhomë në shtëpinë e vet. Jetoi atje deri sa më 31 dhjetor të vitit 1956 u nda nga jeta. Deri në atë kohë interpretimet e plakës Hamzade kishin dalë që të gjitha… Edhe tashmë që është në varr, Hafiz Ali Korça dëshiron që ëndrrat e tij të mos dalin… Kur po e përcillnin për në banesën e fundit, thonë që në atë ceremoni ishte dhe plaka Hamzade, thonë që arkivoli i Hafiz Ali Korçës u drodh në supet e njerëzve që po e mbanin, nga brendësia e arkivolit u dëgjua një zë: “Për Shqipërinë u përpoqa,/ sa flijova jetën time,/ nuk tregohet se sa hoqa,/ se shteti mi njihte krime…”.(shkruar nga Hafiz Ali Korça).

Sot Medreseja e Kavajës mban emrin e tij…, por… vetëm kaq…

 

Botuar në gazetën Metropol, Tiranë, 28/04/2010

Lamtumirë Andaluzi (Poezi andaluziane)

23/08/2014 Lini një koment

LAMTUMIRË ANDALUZI

(Poezi andaluziane)

Andalusia-muslim-history

S’më mbetet veçse botës t’i përcjell kujë e vaje
për famëmadhen tonë Andaluzi,
që nën zgjedhë të t’pabesëve edhe të mëkatarëve
është mposhtur e ka rënë në robëri.
Jetojmë porsi qengjat, friguar e tmerruar,
rrethuar nga hordhi me ujqër plot lakmi
që vdekjen na urojnë, mësyjnë të harbuar,
paprerë na dhëmbojnë me dhunë e egërsi.
Vëllezërit tanë të dashur i shtrëngojnë përdhuni
që veç ligjit të tyre t’u shtrohen shpirtrobërisht.
Ndaj idhujve të tyre duan të na përgjunjin
edhe në fenë e tyre të na kthejnë mizorisht.
Ne jetojmë me frikën që brengos shpirtin tonë
dhe nën sfilitje e vuajtje pambarim.
Figurat e urryera që t’ua adhurojmë
nga këmbanaret na thërrasin pa pushim.
Na dëshirojnë vdekjen dhe çdo spiun na ndjek
sikurse prenë përgjon një skifter,
por Zotin tek lëvdonte, i dashuri Profet
ka thënë: “ti do të zhdukesh për ngaherë”.
Secilin të dyshuar, vrasës me pagesë
edhe në fund të botës shkojnë e kapin
e pa mëshirë e flakin në një qeli kobzezë,
ku pa pushim “Pendohu!” i thërrasin.
Kjo fjalë i buçet gjatë në veshët e mjerë
me lotë në sy tek dergjet shtrirë përdhe.
Ditët e birucës zvarriten plot me tmerr,
durimin e pafund ka si të vetmen strehë.
I duket se një hon, prej nga nuk dilet gjallë,
në thellësi të detit ka për ta gëlltitur.
Në dhomën e torturës ja tek e heqin zvarrë;
i mjeri prapë duron me këmbë e duar lidhur.
E copëtojnë dhe kockat llahtarshëm ia thërrmojnë
të krishterë përbuzës që mblidhen me nxitim
në sheshin Atauben, ku në delir lartojnë
podiumin më të tmerrshëm për një ekzekutim.
Na thonë se Kjameti për ne sot ka mbërritur
e me të verdha veshin kë nuk kanë dënuar.
Me statuja përpara, të tjerë të lebetitur
tek flakë e druve stivë i kanë grumbulluar.
Në atë turrë drush, ku vdekja pret për ne,
rreziku na shtrëngon në darë të ndezur flakë.
Mundime më të rënda nuk ka mbi këtë dhé
që pa mëshirë na vret çdo ditë e natë!

 

Përktheu nga frëngjishtja: Edvin CAMI

Kategori: Poezi orientale Etiketa:

Shitja e Shkupit

22/08/2014 Lini një koment

Ergys MËRTIRI

 

SHITJA E SHKUPIT

Shkup, policia maqedonase sulmon të riun shqiptar

Brenda një muaji dy ngjarje i trazuan shqiptarët në dy prej zonave më të nxehta etnike në trojet tona. Në Mitrovicë, qytetarët u përballën me policinë e EULEX-it, duke protestuar për rivendosjen e barrierës serbe mbi urën e lumit Ibër, që ndan Mitrovicën në dy pjesë, ndërsa në Shkup protestat kaluan në përleshje me policinë maqedonase, ku si pasojë, pati dhunë dhe të lënduar. Politikanët shqiptarë në Tiranë, Prishtinë dhe Shkup u kanë bërë thirrje qytetarëve në të dyja rastet të ruajnë qetësinë, të tërhiqen nga sheshet dhe t’u lënë rrugë zgjidhjeve institucionale, por e vërteta është se ata janë në shesh pikërisht për shkak të dështimit të institucioneve për të zgjidhur problemet e tyre.

Qytetarët shqiptarë nuk i dëgjojnë këto thirrje, jo se ata nuk besojnë tek institucionet, por sepse përvoja u ka treguar se gjatë historisë së tyre janë mësuar vazhdimisht të humbin në tavolinë atë çfarë kanë fituar në shesh ose në mal. Politika nuk dëshiron ta kuptojë se qytetarët janë sot në sheshe pikërisht për shkak të dështimit të tyre në tavolinë dhe, më saktë akoma, për shkak se politika nuk përfaqëson më qytetarët e vet, duke dëshmuar se nuk i ka në plan të parë shqetësimet e tyre. Madje, edhe më keq, qytetarët sot në Tiranë, Prishtinë e Shkup nuk besojnë më tek Rama, Berisha, Jahjaga, Thaçi, Ahmeti e me radhë, sepse po shohin se agjendat e tyre politike nuk përputhen aspak me aspiratat e qytetarëve.

Ata shohin se institucionet janë ndërtuar pikërisht për t’i përjashtuar qytetarët nga vendimmarrja, ndaj edhe zgjedhin sheshet si mjet për të thënë falën e tyre. Kjo është arsyeja pse politikanët nuk kanë autoritetin për t’i bindur turmat të qëndrojnë në shtëpi. Protestat e tyre, ndonëse kundër serbëve dhe maqedonasve, në të vërtetë janë më tepër shenjë e zhgënjimit të thellë prej politikës shqiptare dhe faktorit ndërkombëtar që i ka lënë në harresë e po tallet me problemet e tyre.

 

Politika e huaj zëvendëson politikën e jashtme

 

Protestat në Shkup e Mitrovicë evidentuan një distancë të madhe midis aspiratave popullore dhe synimeve të politikës që i udhëheq shqiptarët kudo. Ato treguan se politika po ecën në kah të kundërt me shoqërinë duke krijuar një hendek që sa vjen e thellohet. Gjithmonë e më shumë shoqëria shqiptare po ndërgjegjësohet mbi problemet kombëtare, ndërkohë që ky zhvillim nuk ka gjetur pasqyrim në politikë. Madje përkundrazi, ai ka qenë në përpjestim të zhdrejtë me vullnetin e klasës politike, e cila, gjithmonë e më pak i vendos interesat kombëtare në vëmendjen e saj.

Ky largim i politikës nga problemet etnike ka ardhur kryesisht për shkak të korrupsionit dhe degradimit moral, i cili i bën aktorët të përqendrohen fort në interesat e vogla të politikës së ditës, ku e tërë vëmendja shkon në funksion të ruajtjes së pushtetit personal e partiak, kundrejt çdo çmimi në raport me qytetarët. Kjo politikë nuk duket e predispozuar të mbrojë interesat e popullit që përfaqëson, duke përjashtuar vullnetin e tij nga vendimmarrja, në funksion të bindjes ndaj faktorit të huaj, i cili dikton vendime që shpesh janë në kundërshtim me nevojat reale. Korrupsioni dhe lufta e brendshme partiake natyrisht që rrit varësinë e kësaj klase politike nga faktorët e jashtëm. Emërimet e zyrtarëve të lartë nëpërmjet sms-ve prej diplomatëve të huaj, janë emblematike për një popull që ka humbur me mjete demokratike sovranitetin e vet.

Kjo ka bërë që politika shqiptare të jetë thuajse krejtësisht pa një agjendë të vetën në trajtimin e problemeve etnike, gjë që sjell thellimin e tyre. Deklaratat e liderëve politikë në Shkup, Tiranë e Prishtinë kujdesen të jenë gjithnjë në të njëjtën frekuencë me kërkesat e ndërkombëtarëve, duke mos kërkuar asgjë më shumë, pavarësisht se bëhet fjalë për interesin e tyre e jo të ndërkombëtarëve. Kjo është tragjike dhe qesharake. Ndërkombëtarët janë arbitër e jo palë në përballjet tona dhe për këtë arsye nuk mund të presim që golin të na e shënojë arbitri. Një politikë aktive duhet të jetë në avancë ndaj qëndrimeve të ndërkombëtarëve dhe jo të mjaftohet me atë çfarë diktojnë ata. Nëse ne nuk hapim gojën, është marrëzi të pretendojmë që të tjerët të shqetësohen për ne. Kjo ndodh vetëm me shqiptarët, të cilët madje shpesh tregojnë edhe se janë një hap prapa kërkesave të ndërkombëtarëve.

Duke qenë se zgjidhjen e problemeve e presim nga sms-të e ndërkombëtarëve, natyrisht që ato do të mbeten të pazgjidhura, sepse, sado të predispozuar të jenë të huajt (në qofshin vërtetë të tillë), nuk mund të jenë kurrë aq brenda realitetit sa të ofrojnë udhëzimet e duhura. Edhe në e bëfshin këtë, politika jonë pasive do ta ketë të pamundur t’i bëjë të suksesshme projektet e diktuara prej tyre me pasivitetin e vet. Në fund të fundit, arbitri kujdeset më shumë për rregullat e lojës, por na mbetet që lojën ta luajmë vetë.

 

Dështimi ndërkombëtar

 

Në fakt, vetë politika ndërkombëtare ka treguar vazhdimisht pasivitet të madh ndaj problemeve etnike në Ballkan, sidomos me shqiptarët. Kosova po bëhet një vend i kapur mat mes liderëve të korruptuar, të cilët nuk zhvillojnë dot rrugët e nevojshme institucionale, ekonomike e sociale drejt zhvillimit të shoqërisë. Statuskuoja e vendosur duket se nuk po i ndihmon aspak zhvillimit, ndërkohë që, në planin ndërkombëtar, gjërat kanë mbetur në vend. Ende shumica e shteteve nuk e njohin Kosovën dhe qytetarëve të saj u duhet të heqin një mijë të zeza për të fituar të drejtën e lëvizjes së lirë në BE dhe në shumë vende në botë.

Serbët nga ana e tyre ia kanë dalë të mbajnë të destabilizuar një pjesë të mirë të saj, teksa, nëpërmjet bisedimeve, ia kanë dalë gjithashtu t’u imponojnë shqiptarëve shumë prej verdikteve të tyre. Ndërkohë ata fituan statusin e vendit kandidat në BE, megjithëse ende nuk kanë bërë asgjë serioze për të dënuar krimet e luftës, ndërsa shumë plagë të hapura prej tyre janë ende të freskëta. Mesazhi që qytetarët shqiptarë marrin nga e gjithë kjo është se ekzekutorët janë gjithmonë të privilegjuar, ndërsa viktimat mbeten të detyruar të magazinojnë pasojat. Politika e forcës fiton, ndërsa ajo e të drejtës duhet të presë ende edhe shumë kohë.

E si për ironi, përballë kësaj situate, të huajt në Kosovë shqetësohen për gjëra periferike. Problemet në Kosovë për ta përmblidhen në: ligjëratat e tre-katër hoxhallarëve katundesh që ndajnë hakun nëpër video youtube-sh, dy apo tre ideologë lagjesh që kërkojnë «islam politik», pa ia pasur idenë se çfarë është ai, si dhe një sërë çështjesh sociale si të drejtat e grave, gejve ose romëve. Ndërkombëtarët nuk i ofrojnë qytetarit shqiptar asnjë garanci për të dëshmuar seriozitet në kultivimin e klimës së duhur të zhvillimit në Kosovë dhe kjo ka rritur skepticizmin.

E njëjta gjë po ndodh në Shkup. Shqiptarët dhunohen, diskriminohen e izolohen çdo ditë dhe të drejtat tyre kanë mbetur në letër. Shteti maqedonas po ndërton megalomaninë më monstruoze në rajon, duke pompuar një nacionalizëm qesharak mitesh, legjendash e statujash groteske, të cilat kanë në themel pastrimin e përjashtimin etnik dhe asgjë nuk iu vret sytë ndërkombëtarëve. Ata vazhdojnë të jenë të qetë duke artikuluar klishetë e zakonshme, ndërkohë që pretendojnë se po ndërtojnë një shtet multi-etnik në Maqedoni.

Ndërkombëtarët nuk u shqetësuan as kur shteti maqedonas arrestoi në mënyrë spektakolare një grup të madh qytetarësh, mes tyre edhe gra, me akuza ekstreme, siç është ajo e krijimit dhe pjesëmarrjes në organizatë terroriste. Po kështu asnjë shqetësim nuk pati kur të arrestuarit u dënuan me burgim të përjetshëm, pa ndonjë provë bindëse. Ndërsa sot BE-ja kujtohet të dënojë dhunën e shfaqur në protesta, duke u kërkuar palëve të ulen në bisedime dhe të gjejnë rrugën e zgjidhjes. Pyetja shtrohet: A nuk është dhunë burgimi i njerëzve pa provat e mjaftueshme? E pra, para se të dënojë pasojën, BE-ja duhet të ish shprehur fillimisht për shkakun. Por përveç kësaj, ka një paradoks tipik europian në këtë histori, që evidenton shterpësinë e qëndrimeve «politikisht korrekte», dhe konfuzionin e një politike të mbështetur më shumë në retorikë kuaziparimore vlerash abstrakte. U desh pikërisht dhuna që faktori ndërkombëtar të vihet në lëvizje, të shfaqë vëmendje ndaj problemeve dhe t’u kërkojë palëve të gjejnë zgjidhje. Pra, duam apo nuk duam, le ta dënojnë sa të duan ndërkombëtarët, dhuna u bë faktor për t’i vënë ata në lëvizje. Dhuna solli pra pikërisht atë çfarë nuk e kanë sjellë deri më tani institucionet dhe na del se ajo qenka instrument «diplomatik» më efikas.

E mira do të ishte që dhuna të parandalohet para se të dënohet dhe kjo mund të bëhet vetëm duke dënuar fillimisht padrejtësitë që i shtyjnë qytetarët në veprime ekstreme. Probleme të tilla duhet të trajtohen me kujdes, pasi ato mund të shkaktojnë dëme të pandreqshme në një rajon shumë të trazuar nga tensione të tilla.

 

Shkombëtarizimi i politikës shqiptare

 

Për turpin e vet, politika në Prishtinë e Tiranë nuk e çeli gojën për dënimin e shqiptarëve të arrestuar në operacionin «Monstra». Ajo nuk e çeli gojën as kur ata nisën protestat dhe u kujtua të reagojë vetëm pasi situata u përshkallëzua dhe heshtja filloi të vijë erë. Liderët kryesorë u detyruan të lëshojnë nga një deklaratë ku, më shumë se solidaritet me protestuesit, shfaqej distancim prej dhunës së tyre, duke u kërkuar qytetarëve të jenë të përmbajtur, e t’i lenë rrugë zgjidhjeve në tavolinë. Asnjë notë proteste për procesin gjyqësor të politizuar, për politikat agresive të vazhdueshme ndaj shqiptarëve, për gjendjen në të cilën ata janë lënë nga shteti maqedonas, asnjë qëndrim i qartë ndaj politikës së Gruevskit dhe asnjë përkrahje reale për zhvillimin e komunitetit shqiptar atje.

Politika dëshmoi se i ka lënë jetimë bashkëkombësit e saj, duke i konsideruar thjesht si një kokëçarje më shumë. Pikërisht, ky pasivitet e kjo indiferencë tregon qartë se politika shqiptare nuk ka një agjendë konkrete në lidhje me faktorizimin e saj rajonal dhe se nuk ka ndërmend t’i mbrojë interesat e saj kombëtare. Kjo i bën qytetarët të ndjehen të papërfaqësuar, gjë që promovon rrugën si mjet për të kërkuar zgjidhje.

Në këto kushte duhet të themi se aktualisht populli shqiptar ka mbetur pa politikë, ndërsa politika pa popull. Shkombëtarizimi i politikës, në përpjesëtim të drejtë me korruptimin e saj, ofron pasivitetin si të vetmen vlerë në raport me fqinjët dhe problemet etnike të krijuara. Gjuha e Ramës, Thaçit dhe Ahmetit, ashtu si edhe ajo e Jahjagës ose Nishanit, përballë diskriminimit, shkeljeve të rënda, dhunës dhe shtypjes mbetet në fraza boshe, si «fqinjësi e mirë», «bashkëjetesë etnike», «tolerancë», «paqe», etj., të cilat edhe do të mund të kishin kuptim nëse do të funksiononin si retorikë e një politike aktive, por bëhen krejtësisht qesharake për sa kohë gjithçka fillon e mbaron këtu, duke u mjaftuar vetëm me retorikë. Toleranca e dëshmuar përpallë politikës përjashtuese, dhunës, diskriminimit, mungesës së partneritetit e reciprocitetit nga pala tjetër, e bën retorikën tonë absurde. I rrahuri që ofron paqe bëhet thjesht qesharak.

Por, nuk mjafton me kaq. Politika në Shqipëri e Kosovë, jo vetëm që nuk u del krah shqiptarëve në Shkup, por nuk ngurron madje as t’u bëhet barrë. Deklarata e Edi Ramës, ku dënon radikalizmin fetar në protestat e Shkupit, duke u marrë me dy flamuj jeshilë të shfaqur në një foto, ishte gjëja më negative që mund të bëjë një lider që pretendon të jetë në krah të bashkëkombësve të vet kudo në rajon. «… as burgosja e përjetshme e 6 shqiptarëve, as reagimi me flamuj të një radikalizmi fetar që i bie ndesh interesave shqiptare, nuk mund të justifikohen», – u shpreh Rama gjatë një fjalimi të mbajtur në një iftar të organizuar prej tij me rastin e muajit të Ramazanit. Fetarizimi i protestës është diçka që çon ujë për mrekulli në mullirin e Gruevskit, i cili prej kohësh përpiqet t’i delegjitimojë shqiptarët pikërisht në këtë mënyrë.

Edhe nëse fotoja ishte e vërtetë, në një shesh me qindra ose mijëra flamuj kuq e zi, protesta nuk mund të identifikohet si fetare. Prirja për ta përqendruar vëmendjen në elementë periferikë dhe për ta identifikuar të gjithë turmën me të, është, në mos e ligë, një budallallëk me brirë që tregon sesa gafil është politika jonë e jashtme.

Të njëjtën gjë nxituan ta bëjnë me zell një sërë mediash, si dhe një sërë intelektualësh në Prishtinë e Tiranë, të cilët nuk hezituan ta sulmojnë protestën duke e konsideruar atë si një reagim xhihadist. Enver Robelli ishte një ndër më të zellshmit që i ra kësaj kambane, të pasuar nga shumë të tjerë, që i mbajtën iso-n: «Valëvisin flamuj arabë dhe, aty-këtu, sa për sy e faqe, edhe ndonjë flamur kombëtar. Protestojnë kundër shtypjes nga shteti maqedonas me flamuj të xhihadit. Nuk bartin plisa, por do kapuça piratësh dhe beduinësh. Në të ashtuquajturën protestë të Shkupit, pjesëmarrësve u mungonin vetëm ibrikët dhe legenët për avdes!»

Në të vërtetë, protestuesit dëshmonin se nuk ka pasur asnjë flamur fetar në protestë dhe se fotot e qarkulluara nëpër media e internet, i kanë përkitur një tjetër proteste. Por, edhe sikur ato foto të ishin të vërteta, të gjitha pamjet treguan se turma e protestuesve ishte e përskuqur nga flamujt shqiptarë. Është pak të thuhet ligësi pretendimi se këta flamuj mungonin dhe se edhe «ndonjë flamur kombëtar» i pranishëm aty, ishte sa për sy e faqe. Mesa duket, miopia mendore shfaq natyrisht edhe efekte fizike.

Sido që të jetë, nuk ka askush të drejtë t’ia mohojë tjetrit patriotizmin e vet, aq më tepër kur kjo bëhet nga kolltuku i shtëpisë ndaj njerëzve që po përleshen me policinë. As Robelli dhe askush prej robellëve idhnakë të shtypit tonë vulgar nuk është më shqiptar se ata njerëz atje që po e tregojnë me vendosmëri kurajën e tyre qytetare për të drejtat që u takojnë. Përkundrazi, përpjekja për të shkombëtarizuar shkupjanët dhe protestën e tyre, tregon se kombi për këtë kategori intelektualësh është vetëm një pretekst për të projektuar politikën e tyre të përjashtimit e denigrimit, të errësuar nga komplekset dhe frustracionet e tyre provinciale.

Ata po kombëtarizojnë përçarjen duke e shndërruar në projekt kombëtar politikën e tyre të mohimit dhe linçimit të njëri-tjetrit, duke u shërbyer kështu mrekullisht interesave të Gruevskit që shqiptarët e Maqedonisë të mbesin pa përkrahje. Këta zëra u thonë qytetarëve se shqiptarët e Maqedonisë nuk janë shqiptarë të vërtetë, se ata e kanë shitur atdheun në funksion të fesë dhe radikalizmit të tyre, se ata janë turq e arabë xhihadistë, që nuk e meritojnë mbështetjen tonë.

Kjo retorikë është natyrisht gjuha më antikombëtare që mund ta artikulojnë shqiptarët. Ajo ka një përfytyrim totalitar për atdheun që shpie drejt paradoksit të kombit që mohon vetveten. Por, më tepër se kontradiktore, kjo gjuhë është imorale. Në një kohë që ata dhe politika zyrtare pas tyre i kanë braktisur bashkëkombasit e tyre në Maqedoni, duke i lënë të vetëm përballë antishqiptarizmit maqedonas, nuk e di ku e gjejnë kurajën të shprehen me këtë pezëm kundër tyre! E, teksa politika prodhon harresë, si të vetmin projekt për shqiptarët e Maqedonisë, mediat dhe shoqëria civile prodhojnë vetëdije për t’i lënë ata në harresë. Kjo duket se është agjenda e re kombëtare në Shqipëri dhe Kosovë, e cila synon ta ruajë batakun e statukuosë aktuale, ku korrupsioni e imoraliteti bëjnë festë me hallet tona të përditshme.

 

Revista “Shenja” 01.08.2014

Muri i liberal-demokracisë

21/08/2014 Lini një koment

Abdullah REXHEPI

 

MURI I LIBERAL-DEMOKRACISË

Abdullah Rexhepi

Abdullah Rexhepi

Unë kisha menduar se muret ndërtohen vetëm prej kinezëve të lashtë për tu mbrojtur nga agresionet e huaja, prej komunizmit që ndau dy Gjermanitë dhe prej izraelitëve të armatosur për tu mbrojtur nga gurët e palestinezëve, por asnjëherë nuk më kishte shkuar mendja që edhe ideologjia liberal-demokrate mund të ndërtojë mure për të vënë kufij në mes ‘nesh’ dhe ‘të tjerëve’. Në 20 vjetorin e rrëzimit të murit të Berlinit, zviceranët ndërtuan një mur tjetër. Një mur ideologjik. Javën e kaluar, 57 % e qytetarëve zviceranë – të rrezikuar nga gjashtë minaret e myslimanëve – votuan për ndalimin e ndërtimit të minareve të xhamive. Dhe shkurtë thanë: “Nuk duam të dëgjojmë zërin e ezanit, por vetëm zërin e kumbanave të kishave”. Referendumin e inicio partia popullore zvicerane (SVP), karakteristikë e së cilës është frikësimi i zviceranëve nga islami dhe muslimanët. Disa nga parullat e kësaj partie janë: “Ata duan të na islamizojnë”, “Po na ndryshojnë identitetin” apo “Jemi në rrezik”. SVP edhe më herët kishte filluar një propagandë kundër mënyrës së therjes së kafshëve nga muslimanët, por për të mos shqetësuar hebrenjtë, ishte detyruar të tërhiqej shpejtë. Kjo parti gjithashtu kishte kërkuar që Tarik Ramadan, egjiptian me nënshtetësi zvicerane, t’iu merret nënshtetësia, për shkak se po mbronte ‘islamin radikal’.

Asnjëherë nuk kisha dashur t’i besoja teorisë së Samuel Huntingtonit për përleshjen e civilizimeve, por ajo që po ndodhë në disa shtete evropiane, për fat të keq po dëshmon teorinë e tij. Ndalimi i mbajtjes së shamisë nga gratë muslimane në objektet arsimore të Francës, publikimi i karikaturave në Danimarkë, sulmet e dhunshme ndaj muslimanëve në Angli dhe Gjermani flasin për një ‘kryqëzatë’ të re të botës perëndimore përballë islamit. Këto ofeza dëshmojnë shqetësimin dhe frikën e perëndimit liberal – demokrat nga bindjet dhe mendimet e të tjerëve.

Dikush mund të pyes se si do të vepronin muslimanët nëse do ta ndjenin të njëjtin rrezik, pra sikur në një vend musliman të ketë një rritje të numrit të ithtarëve të feve tjera dhe të rrezikohet struktura e popullsisë muslimane? Përgjigja ime do të ishte kjo: Kur flasim për muslimanët, duhet ndarë shumicën e muslimanëve në njërën anë, nga regjimet shtetërore dhe grupet radikale në anën tjetër. Askush nuk duhet ta mohojë se një pjesë e madhe e botës islame po përjeton një dekadencë dhe injorancë të thellë, e cila ka ngurtësuar mendimin e lirë në këtë shoqëri. Sot në Irak, Afganistan, Pakistan, Jemen, madje edhe në Palestinë (konflikti mes Hamasit dhe Fatahut) muslimanët por vrasin njëri tjetrin, po shkatërrojnë xhamitë dhe vendet e shenjta të njëri tjetrit dhe po urrehen në mes veti. Regjimet diktatoriale të muslimanëve dhe grupet fanatike deri më tani nuk kanë lejuar zhvillimin e mendimit dhe shprehjes së lirë në vendet islame. Për fat të keq, muslimanët kanë vrarë, prerë, varë, djegur, dhunuar dhe kanë internuar dijetarët dhe mendimtarët muslimanë që kanë shprehur mendime ndryshe nga shumica, dhe këtë e kanë bërë në emër të mbrojtjes së islamit burimor. Në kohën kur feja islame, siç shihet në Kur’an dhe hadithet e Profetit Muhammed, nuk pengon shprehjen e mendimit të lirë dhe mendimit ndryshe, madje hz. Muhammedi a.s. thotë: “Mosmarrëveshjet e dijetarëve janë mëshirë”. Prandaj mund të them se edhe në vendet islame gjendja nuk do të ndryshonte nga Zvicra. Por rastet dallojnë, për shkak se perëndimi ka një kohë shumë të gjatë që ka kaluar nga dekadenca dhe mendimet e zymta radikale, dhe në këto vende kanë ardhur e shkuar filozofë, mendimtarë dhe ideologji të mëdha, kurse muslimanët jo vetëm që nuk iu kanë përmbajtur mësimeve të fesë islame, por ata gjithashtu kanë mbetur prapa edhe në zhvillimin e mendimit të lirë. Edhe një gjë nuk duhet harruar se muslimanët edhe pse kanë qenë të pamëshirshëm ndaj njëri-tjetrit, por ata asnjëherë nuk kanë sulmuar ithtarët dhe objektet e shenjta të feve tjera. Kur viziton vendet më të njohura të civilizimit islam mund të hasësh në kisha dhe sinagoga, të cilët janë ruajtur nga muslimanët. Në Evropën e dy shekujve të kaluar, kur hebrenjtë masakroheshin nga evropianët, ata gjetën strehim në perandorinë osmane dhe për këtë ekzistojnë argumente e historike.

Atëherë pse Evropa po vepron në këtë mënyrë? Në këtë kontinent kanë vepruar ideologji, shkolla dhe lëvizje të shumta politike dhe filozofike dhe secila prej tyre kanë shprehur qëndrimet në lidhje me të drejtën dhe lirinë fetare. Në Evropë mbrohen të drejtat e kafshëve, homoseksualëve dhe të çdo grupi tjetër të çuditshëm. Por të drejtat e muslimanëve? Jo. Pse pretenduesit e ‘djepit të civilizimit njerëzor’ harrojnë çdo kriter dhe ligj të përcaktuar nga vet ata, kur bëhet fjalë për islamin dhe muslimanët? Pse gjithë kjo frikë dhe urrejtje? E para, për arsye se në trurin dhe shpirtin e evropianëve akoma nuk është fshirë urrejtja e kohës së kryqëzatave ndaj muslimanëve dhe ata mbrojnë të drejtat e njerëzve dhe lirinë fetare vetëm për vete, jo edhe për muslimanët. Dhe e dyta, në qarqet politike dhe mediatike të perëndimit sundon një ideologji e cila bënë investime të mëdha në krijimin e Islamofobisë në mesin e qytetarëve. Kjo ideologji plasohet nga bosë të mëdhenj të mediave, të cilët prioritet të politikës së tyre e kanë shkatërrimin e imazhit të fesë islame dhe pengimin e zgjerimit të kësaj feje në mesin e perëndimorëve jo muslimanë. Aktualisht perëndimorët janë duke vuajtur nga mungesa e ndjenjave shpirtërore dhe shumë prej tyre në kërkim të përmbushjes së këtyre ndjenjave gjejnë strehim në fenë islame. Revolucionet shkencore në Evropë me të drejtë iu kishin kundërvënë Kishës dhe interpretimit që i bëhej fesë së krishtere. Por gabimi ishte se mendimtarët evropianë, duke dashur të eliminojnë ideologjinë fetare të Kishës mesjetare, ata vënë në pikëpyetje fenë në përgjithësi. Në këtë mënyrë në Evropë pamë një zhvillim të madh të rrafshin intelektual dhe shkencor, por ngecje në aspektin shpirtëror. Prandaj shumë evropianë të dëshpëruar nga jeta materiale gjejnë strehim në fenë islame. Kjo nga askush nuk duhet të perceptohet si rrezik, madje aq më pak nga evropianët. Të gjithë duhet ta dinë se feja islame nuk është e Lindjes dhe e arabëve, ajo është e gjithë njerëzimit. Për njerëzit e lirë dhe për ata që ia duan të mirën njerëzimit nuk duhet të ekzistojë Lindja dhe Perëndimi, sepse edhe Lindja edhe Perëndimi janë të Zotit.

Zviceranët që votuan për ndalimin e minareve paskan harruar mësimet e Calvinit. Calvini jetoi në Gjenevë në shekullin 16. Gjeneva e atëhershme e Calvinit ishte bërë strehim e krishterëve protestantë që iknin nga dhuna dhe vrasjet e Vatikanit. Ata në fillim iu drejtoheshin Calvinit. Ai bënte përpjekje të mëdha që protestantët e ardhur t’i miqësonte dhe afronte me vendorët. Në një letër të Calvinit lexojmë: “Ne duhet të qajmë bashkë me ata që qajnë. Nëse jemi të krishterë, duhet të solidarizohemi me dhimbjet dhe lotët e fqinjëve, t’i ndihmojmë ata”. Këta zviceranë që votuan kundër minareve duhet të shkojnë në oborrin e Universitetit të Gjenevës dhe të lexojnë fjalën e Calvinit të gdhendur në gurë, ku thotë: “Të falësh mëkatet”.

Unë nuk e di se pse kosovarët që jetojnë në Zvicër nuk i japin leksione për demokraci zviceranëve. Kosovarët, zviceranëve duhet t’i thonë: “Në qendër të kryeqytetit të Kosovës, Prishtinë, ku 98 % e qytetarëve janë muslimanë, ndërtohet një kishë gjigante, e cila në të ardhmen do të jetë simbol i kryeqytetit. Në vendin tonë kemi ndërrim kolektiv të fesë, ka patur raste që përnjëherë 40 familje nga muslimanë janë konvertuar në katolikë. Atje veprojnë dhjetëra organizata të krishtere propagandojnë fenë e tyre. Funksionarët e shtetit tonë jo vetëm që nuk janë të shqetësuar nga gjëra të këtilla, por ata mendojnë se janë duke ia bërë shërbimin më të madh liberal-demokracisë. Krerët e shtetit tonë janë aq diplomat dhe politikanë të shkathët, sa që me Kishën dhe Shën Terezën kanë arritur të mashtrojnë perëndimin e krishterë. Mësoni ore mësoni. Largohuni nga errësira e mesjetës”.

Kategori: Europa dhe Islami Etiketa: ,

A e provokon Hamasi Izraelin që të sulmojë Gazën?

20/08/2014 Lini një koment

Hamid DABASHI*

 

A E PROVOKON HAMASI IZRAELIN QË TË SULMOJË GAZËN?

Hamid Dabashi

Hamid Dabashi

Në pjesën më të madhe të raportimeve të medias amerikane dhe europiane rreth masakrës aktuale të Izraelit ndaj palestinezëve, një refren i zakonshëm është se Hamasi, gjithashtu, ka hedhur disa raketa drejt Izraelit. Me sistemin e sofistikuar të mbrojtjes që zotëron Izraeli, një kortezi e taksapaguesve amerikanë, asnjë nga këto raketa nuk qëllon ndonjë objektiv dhe për fat të mirë asnjë burrë, grua apo fëmijë izraelit nuk ka humbur jetën apo gjymtyrët prej tyre. Ky fakt pothuaj i ka mërzitur BBC-në, CNN-in apo çdo altoparlant tjetër paturpësisht pro-izraelit që kërkon të “balancojë” raportimet për Gazën duke përmendur faktin se edhe Hamasi ka hedhur disa raketa drejt shtetit hebre.
Në një shembull veçanërisht të ulët, Diane Sawyer e televizionit ABC paraqiti një foto të palestinezëve duke u përballur me bombardimet izraelite, por i tha audiencës së saj amerikane se këto ishin pamje të izraelitëve nën sulmet e Hamasit. Sido që të jetë, fakti mbetet se Hamasi hedh disa raketa drejt Izraelit dhe, anipse këto raketa nuk dëmtojnë njeri, kjo nuk e zbut qëllimin e tyre, i cili është të godasë diku apo të dëmtojë dikë. Kështu, operacioni i Hamasit ka si qëllim të dëmtojë njerëzit, por nuk mund ta bëjë këtë, pasi makineria e tij ushtarake nuk prodhohet nga Shtetet e Bashkuara. Falë AIPAC dhe lobeve të tjera izraelite, si dhe miliarderëve pro-izraelitë, mes të cilëve edhe ata që inkurajojnë Presidentin e ShBA-ve Barak Obama të sulmojë Iranin për llogari të Izraelit, Izraeli gëzon një marrëdhënie speciale me makinerinë ushtarake më vdekjeprurëse në planet dhe e bashkëndan sipas dëshirës atë forcë vdekjeprurëse. Hamasi, në këtë drejtim, ka humbur ofertën e tij ndaj homologëve të tij izraelitë dhe çfarëdo ndihme ushtarake që mund të marrë nga jashtë vjen nga vende si Irani, që zor se mund të krahasohen me makinerinë vdekjeprurëse gjigande të quajtur SHBA.

 

Raketat e çoroditura

 

Në atë gjendje të pavlerë që janë, pse Hamasi i hedh këto raketa të çoroditura, dhe pse nuk i ndalon përfundimisht? Pse ngacmohet? Ata nuk krahasohen dot me ushtrinë izraelite. Mbi të gjitha, në këtë sfidë Hamasi është Davidi dhe Izraeli Golia. A nuk do të ishin më mirë palestinezët pa Hamasin që përpiqet t’i mbrojë në Gaza? Këtu duhet ta shtrojmë pyetjen në një kontekst pakëz më të gjerë. A nuk është Hamasi një organizatë legjitime palestineze, me mbështetje të mjaftueshme kapilare, e cila fitoi në shumicë zgjedhjet parlamentare në Gaza në vitin 2006? Unë kam njohur dhe akoma njoh shumë palestinezë që nuk e pelqejnë Hamasin, nuk janë dakord me ideologjinë e tyre dhe kundërshtojnë mënyrat e tyre. Por këta palestinezë me opinione politike të ndryshme janë po aq sa Hamasi pjesë e rezistencës palestineze ndaj pushtimit dhe vjedhjes së atdheut të tyre. Si çdo shoqëri tjetër e pasur në diversitet, palestinezët përbëhen nga ndjekës të shumë besimeve, politikave dhe ideologjive. Palestinezët janë të krishterë, myslimanë, ateistë dhe agnostikë. Ata janë nacionaliste dhe/ose socialistë. Ata janë sekularistë, islamistë, post-islamistë, dhe post-sekularistë. Ata janë feministë, modernistë, post-modernistë, dekonstruksionistë, atdhetarë hera-herës, dhe kosmopolitë hera-herës, unionistë, pacifistë, militantë, quaji. Njëri prej tyre qe figura themeluese e shkollës së mendimit kritik të quajtur studimet post-koloniale. Deri më sot, aspekti më i qëndrueshëm dhe përfundimtar i rezistencës palestineze ndaj pushtimit dhe grabitjes së atdheut të tyre gjatë dekadave ka qenë mosbindja civile paqësore. Resistencë për palestinezët është përfundimisht kush janë dhe çfarë janë ata. Ata mund të jenë poetë si Mahmoud Darwish, romancierë si Ghassan Kanafani, prodhues filmikë si Michel Khleifi, arstistë si Mona Hatoum, feministë si Lila Abu Lughod – por në punën e tyre, çfarëdo pune që bëjnë, ata kundërshtojnë dhe sfidojnë plaçkitjen e armatosur të atdheut të tyre. Por ka edhe palestinezë që kanë marrë armët dhe kundërshtojnë horrat me dhunë. Si pjesë e kësaj rezistence, Hamasi është element përbërës i lëvizjes kombëtare për çlirimin e Palestinës, por si të gjitha format e tjera të rezistencës, Hamasi nuk është përkufizues për Palestinën.

 

Makineria propagandistike e Izraelit

 

Ajo që bën makineria propagandistike e Izraelit është të reduktojë tërësinë e Palestinës, mozaikun e pasur dhe të diversifikuar të rezistencës palestineze tek Hamasi, pastaj të demonizojë Hamasin. Strategjia funksionon, veçanërisht e ndihmuar dhe e përkrahur nga media korporative apo e sponsorizuar nga shteti, si BBC, ABC, apo CNN. Ekzekuto këtë strategji dhe vazhdo tërbimin ndaj palestinezëve, gjymtoji dhe vriti pa u ndëshkuar.

Tani, për hir të argumentit: supozoni se zgjohemi nesër në mëngjes dhe nuk ka më Hamas për të hedhur ndonjë raketë të papërdorshme ndaj Izraelit. Pastaj çfarë? Bujaria madhështore izraelite do të hyjë në veprim dhe do t’ua kthejë Palestinën e vjedhur të zotëve të saj të ligjshëm? Sigurisht që jo. Supozoni që Hamasi nuk ka ekzistuar fare që nga krijimi i tij në vitin 1987. Po pastaj? Do t’ua kishte kthyer Izraeli palestinën të zotëve të tij të ligjshëm? Sigurisht që jo.

Palestinezët janë të larmishëm dhe kanë plotësisht të drejtë të rezistojnë dhe kundërshtojnë pushtimin dhe grabitjen e atdheut të tyre me të gjitha mjetet që ata i gjykojnë të nevojshme – qoftë kjo një këngë e bukur nga Muhammad Assaf, një poemë madhështore nga Mahmoud Darwish, një film nga Elia Suleiman, një roman nga Ghassan Kanafani, një libër mbi konstumografinë palestineze nga Widad Kawar, apo një tjetër libër për kuzhinën palestineze nga Rawia Bishara apo nga organizata marksiste militante PFLP (Fronti Popullor për Çlirimin e Palestinës), apo njëmend përmes ideologjisë islamiste të Hamasit.

Mund të mos biesh dakord me Hamasin, mund të mos u bashkohesh rradhëve të tij, por nuk mund të reduktosh të gjithë mozaikun palestinez të rezistencës në Hamasin, apo t’i kërkosh Hamasit të shpërndahet, sepse izraelitet janë të gatshëm t’ua kthejnë Palestinën të zotëve të ligjshëm të saj.

Kështu që, pohimet false se Hamasi provokon Izraelin për të sulmuar Gazën, janë jo vetëm të rreme si subjekte, sepse operacionet e ushtrisë izraelite në Palestinë datojnë shumë më herët se çdo operacion i Hamasit, por edhe sepse palestinezët në tërësinë e tyre nuk janë as të reduktueshën në Hamasin, as nuk mund t’u mohohet e drejta për të rezistuar ndaj pushtimit në çdo formë që e gjejnë të nevojshme. As ndarja e këtyre formave të rezistencës në “të moderuara” dhe “militante” nuk do të çojë asgjëkundi, përveçse në think tank-et molepsëse të Uashingtonit.

Një film nga Annemarie Jacir, një instalacion arti nga Emily Jacir, një poemë nga Rafeef Ziadah apo Dana Dajani, apo një këngë prekëse nga Rim Banna janë pafundësisht më radikale se çdo raketë joserioze që mund të hedhë Hamasi. Makineria izraelite e propagandës nuk dëshiron që bota t’i njohë këto forma sfiduese radikale të rezistencës palestineze, që e kanë zënë për fyti sionizmin për breza të tërë dhe nuk e lejojnë të gëlltisë Palestinën. Por ata ngrenë lart Hamasin si fytyra e Palestinës.

 

Barbaritë ushtarake

 

Kush e di sa vota mund të grumbullojë Hamasi në Palestinën e ardhshme të lirë dhe demokratike. Por ne nuk jemi askund me atë moment tani. Izraeli dhe barbaritë e tij kriminale ushtarake janë pengesa kryesore pse ne nuk jemi askund me atë pikë. Deri atëherë, Palestinezët janë përsosmërisht në të drejtën për t’i rezistuar plaçkitjes së atdheut të tyre me çdo mjet që e gjykojnë të nevojshëm, përfshirë edhe, por duke mos u kufizuar vetëm në, Hamasin.

Hamasi nuk e provokon Izraelin që të sulmojë Gazën. Palestinezët po. Vetë emri i Palestinës, vetë fakti dhe dukuria e të qenit palestinez, dëshmitar i falimentimit moral të vetë idesë së sionizmit janë ato që e provokojnë Izraelin. Ekzistenca e thjeshtë e palestinezëve është refuzim i Izraelit dhe ideologjisë dominuese të sionizmit. Kjo është arsyeja që Golda Meir e tha me bujë se nuk ekzistojnë palestinezë, se po të ekzistonte ndonjë palestinez, ajo (Golda Meir – shën.përkth) do të kishte qenë shaka. Kështu, asaj iu desh të thoshte se nuk ka palestinezë, që të bëhej kryeministre e Izraelit.

Pra, saherë që të dëgjoni një propogandues izraelit që ju përmend fjalën “Hamas”, zëvendësojeni atë me “palestinezë” dhe kallëzuesori i zëvendësuar do të jetë shumë më afër dhe më i vërtetë ndaj asaj që duan të thonë. Ata duan ta rrafshojnë atë tokë nga njëri skaj në tjetrin, të vazhdojnë ta spastrojnë etnikisht dhe ta quajnë Izrael, dhe, siç e shprehu troç një i ri izraelit, t’i derdhin palestinezët në det.

Sionizmi, si një makineri vrasëse e pushtimit kolonial, nuk do të ndalë derisa të jetë marrë edhe centimetri i fundit i tokës së Palestinës – ndërsa palestinezët qëndrojnë akoma në atdheun e tyre, i rezistojnë pushtimit, krijojnë, këndojnë, vallëzojnë, kompozojnë muzikë dhe poezi, bëjnë filma, vënë në skenë drama, organizojnë vepra të mosbindjes civile, mobilizohen për BDS (Bojkot, Divestim, Sanksione – shën. përkth.)… dhe po, sigurisht, disa prej tyre rrokin disa armë të lehta kundër plaçkitjes së armatosur më të sofistikuar të një atdheu në histori.

 

Burimi: http://www.aljazeera.com/indepth/opinion/2014/07/hamas-provoke-israel-attack-201471512246535512.html

 

Përktheu nga anglishtja: Vehap KOLA

 

* Hamid Dabashi është Profesor Hagop Kevorkian i Studimeve Iraniane dhe Letërsisë së Krahasuar në Universitetin e Kolumbias.

Me Ismail Qemalin në Vlorë ishte edhe Mehmet Pashë Dërralla nga Tetova

19/08/2014 Lini një koment

Ismail ARSLLANI

 

ME ISMAIL QEMALIN NË VLORË ISHTE EDHE MEHMET PASHË DËRRALLA NGA TETOVA

Mehmet Pashë Dërralla

Mehmet Pashë Dërralla

Në 100 vjetorin e Pavarësisë së Shqipërisë

Familja e njohur patriotike Dërralla, për disa shekuj i takon Tetovës, ndërsa me origjinë rrjedh nga fshati Gradec, një vendbanim ndërmjet Tetovës dhe Gostivarit. Nuk dihet me saktësi koha se kur ka ardhur kjo familje në Tetovë, por konsiderohet se ka ardhur para Hasan Pashë Derrallës, për të cilin ka dëshmi se ka dhënë kontribut të madh me veprimtarinë patriotike të tij në Tetovë. “Ekzistojnë shumë dokumente për Hasan Pashë Dërrallën, por edhe për të birin e tij, Mehmet Pashë Derralla, i cili ishte ministër i parë i Mbrojtjes në Qeverinë shqiptare të Ismail Qemalit”, shprehet me krenari mbesa e tij, Valdete Dërralla, gjatë një vizite në Tetovë. Ajo kishte lindur në Tetovë, ndërsa në moshën më të re, bashkë me familjen do të shpërngulet në Shqipëri, për shkak të rrezikut nga pushteti i atëhershëm, që sapo kishte dalë nga Lufta e Dytë Botërore. Përkohësisht jeton dhe punon në Austri.
Duke folur për stërgjyshin e saj, Valdetja do të thotë se Hasan Pashë Dërralla ka dhënë një kontribut të veçantë për organizimin dhe mbajtjen e Konferencës së Lidhjes së Prizrenit, në vitin 1878, duke qenë përfaqësues politik i saj, që dëshmohet edhe me disa akte të shkruara. “Kam lexuar pikërisht në këto akte se Hasan Pashë Derralla ka qenë një ndër përfaqësuesit e “Memorandumit”, që ishte dedikuar faktorit të jashtëm për pavarësinë kombëtare shqiptare”, vë në dukje ajo, duke shtuar se edhe i biri i tij, Mehmet Pashë Derralla, i cili asokohe ka qenë në moshën 30 vjeçe, me disa përfaqësues të tjerë nga Tetova, ka marrë pjesë në punimet e Lidhjes së Prizrenit, si përfaqësues politik dhe ushtarak. “Na tregonte shpesh babai, se pasuria e të parëve tanë, Hasan Pashë Derralla dhe Mehmet Pashë Derralla ka qenë aq e madhe, sa që është numëruar ndër tri më të mëdhatë në trojet etnike shqiptare, bashkë me atë të Libohovëve të Gjirokastrës dhe Begollëve të Pejës”, kujton ato rrëfime Valdetja. Kjo pasuri ishte vërë në shërbim të çështjes kombëtare, që mund të dëshmohet me të gjitha argumentet historike.
Edhe gjyshja e Valdetes, ka lënë gjurmë në kujtesën e saj. “Kur ishte nisur gjyshi im, me ftesën e Ismail Qemalit, për të marrë pjesë në Kuvendin e madh historik kombëtar në Vlorë, ku ka qenë e pranishme edhe gjyshja ime, ajo përshkruante dhomën e Mehmet Pashë Derrallës, para se të nisej. Në një cep të dhomës ishte veshja ushtarake, kurse në tjetrin ishte një arkë, ku ishte e gjithë pasuria me flori, që ishte trashëguar nga stërgjyshi, i cili ka qenë aksionar në minierat e Radushës dhe Orashës”, thotë Valdetja.

 

Kthimi me gjyle topash i Mehmet Derrallës në Shkup/ Një bonjak nga fshati Gradec, vendbanim rrëzë Sharrit, ndërmjet Tetovës dhe Gostivarit, të cilin e kishte rritur e përkujdesur Mehmet Pashë Derralla, kishte përparuar aq shpejt në hierarkinë perandorake, sa që një ditë ishte bërë këshilltar personal i Sulltan Hamitit, në Stamboll. Pikërisht ky këshilltar, do t’ia shpëtojë jetën Mehmet Pashës në një konflikt për çështje rezistence kundrejt pushtetit osman. Sulltani ka dashur ta dënojë me vdekje Mehmet Pashë Derrallën, ndaj dhe ka thërritur  këshilltarin e dytë të tij, pikërisht bonjakun e dikurshëm të Gradecit, për të cilin ishte kujdesur pashai i Tetovës. Sulltani e pyet për këshillë, kurse gradecasi do t’i thotë: “Nëse merrni një veprim të tillë, mund të ngrihet në këmbë e gjithë Tetova”. Më 1901, Mehmet Pashë Derralla, ka qenë në Bagdad si komandant xhandarmerie, ku  është martuar me vajzën e një personaliteti ushtarak turk, prej së cilës do ta ketë lindur Gajur Derrallën, i cili kishte edhe shenjën e Bagdadit. Pas ardhjes së xhonturqve, familja Derralla më 1909 kthehet në Tetovë. Para se ta rrezikonte jetën e vet, Mehmet Pashë Derralla, sipas rrëfimeve të mbesës së tij Valdete Derralla, e cila i kishte dëgjuar nga gjyshja e vet, Pashai i cili kishte qëndruar me familje në Bagdad, një ditë kishte marrë rrugën e kthimit me “vapor” drejt Selanikut. Për kthimin e tij ishin shkrepur gjyle topash, siç ka qenë zakon kur kthehej ndonjë gjeneral ushtarak. Gjyshja e Valdetes do t’ia përshkruajë edhe rrugën prej Selaniku deri në Shkup, ku ka pasur shumë njerëz me plisa të bardhë, sa që nga larg i kishte parë dhe i ishte dukur sikur të kishte rënë borë. Ishin shqiptarë që pritnin ardhjen e Mehmet Pashë Derrallës në Shkup.
Me ardhjen e Derrallës në vendlindje, fillojnë përpjekjet për kryengritje dhe pavarësi kombëtare, që arrijnë deri në fazën që quhet pavarësi gjysmake, e cila ishte firmosur në Londër, ku nuk i kishin lënë të marrin pjesë Isa Boletini dhe Mehmet Pashë Derralla, si personalitete ushtarake. Mehmet Pashë Derralla, do të njihet më vonë si ministër i luftës në Qeverinë e Ismail Qemalit.
Babai i tij, Hasan Pashë Derralla, i cili ishte nga Tetova, megjithatë kishte transferuar një pjesë të familjes në fshatin Gradec, që të jetonin në një truall të vjetër ilire, siç konsiderohej ky vendbanim i vjetër, prej nga i kishte rrënjët për nga gjaku. Ai ka dhënë një kontribut të veçantë për organizimin dhe mbajtjen e Lidhjes së Prizrenit në vitin 1878, duke qenë përfaqësues politik i kësaj lidhjeje, që dëshmohet edhe në aktet që janë marrë në mbledhjen e saj. “Kam lexuar pikërisht në këto akte, se stërgjyshi im ka qenë njëri ndër pjesëtarët e Memorandumit, që është dedikuar faktorit të jashtëm për pavarësinë tonë kombëtare. Edhe i biri i tij, Mehmet Pashë Derralla, në moshën 30 vjeçe, me shumë përfaqësues të tjerë nga Tetova, ka marrë pjesë në këtë Lidhje, si përfaqësues politik dhe ushtarak, duke përfaqësuar trevat shqiptare në Tetovë e më gjerë”, thotë V. Derralla.
Ajo kishte arritur të grumbullojë një dokumentacion për personalitetin e Mehmet Pashë Derrallës, ndërkohë që kishte botuar një monografi nëpërmjet Gjergj Kasapit, një ushtaraku në Shqipëri, të cilën e kishin prezantuar në Tiranë, por kishte  menduar që do të kishte qenë e rëndësishme ta sjellë atë edhe në Tetovë. Kjo për faktin se kishte konstatuar që të rinjtë tetovarë nuk e njihnin sa duhet përfaqësuesit e tyre në luftërat për pavarësi, siç ishin Dervish Carra nga Pallçishti, Mehmet Pashë Derralla e të tjerë, që i kishte mbuluar koha. Dhjetë vjet më parë, ishte organizuar në Tetovë një manifestim madhështor në Pallatin e Kulturës, ku në mesin e 17 personave nga familja Derralla, për herë të parë, edhe pse në moshë të shtyrë kishte ardhur e bija e Mehmet Pashës, si dhe e Halim Bej Derrallës, nipërit e mbesat, bashkë me Valdete Derrallën, të cilët kishin bërë disa  ceremoni te varrezat e të parëve të tyre, si dhe kishin qenë në një drekë popullore në fshatin Gradec.

 

Tetovarët mirëpritën mbesën e Mehmet Pashë Derrallës/ Pas një shkëputjeje të gjatë, që nga mosha dy vjeçe e gjysmë, Valdete Dërralla, mbesa e Mehmet Pashë Derrallës, gjithmonë ka ëndërruar ardhjen në Tetovë. Gjyshi i saj, më 28 nëntor 1912 ishte pranë Ismail Qemalit, kur u ngrit flamuri kombëtar në Vlorë dhe u zgjodh ministër i parë i luftës. “Në vitin 1989, kur kisha një vizë për në Turqi, këtë ëndërr e realizova me shumë përpjekje, pas një vize transiti për në Jugosllavinë e atëhershme. Madje, me vështirësi kalova nëpër Ulqin, me qëllimin e vetëm për të ardhur në Tetovë”, kujton ato ditë Valdetja.
Ajo asnjëherë nuk do t’i harrojë ato ditë kur duhej të vinte në Tetovë, në qytetin e saj të lindjes që e tërhiqte aq fuqishëm, përkundër faktit se nuk i kujtohej dita kur bashkë me familjen ishin arratisur që andej nën trysninë e regjimit komunist. “Para kontaktit tim të parë me Tetovën, pyeta babanë nëse arrij të shkoj në vendlindje, në cilën derë do të duhej të trokas. Ai mu përgjigj: “Shko ti moj bijë në Tetovë, se vetë tetovarët kanë për të të gjetur ty”. Këto fjalë kaq bindëse të babait kishin lehtësuar sado pak shpirtin e Valdetes, megjithatë babai i saj, Hysen Derralla kishte vërejtur një dozë dyshimi tek ajo. Atëherë, ai kishte shtuar: “Shko bijë në fshatin Gradec, mes Tetovës dhe Gostivarit, se atje ke një lagje të tërë, me dyzet familje, që i përket trungut të familjes Derralla”.
Sipas fjalëve të saj, familja Derralla për disa shekuj i takon Tetovës, ndërsa me origjinë konsiderohet se rrjedh nga fshati Gradec, nja 12 kilometra në jugperëndim të Tetovës, rrëzë Sharrit, në drejtim të Gostivarit. “Nuk e gjej kohën se prej kur kjo familje ka ardhur në Tetovë, por me siguri që fillimet janë para stërgjyshit tim, Hasan Pashë Derralla, për të cilën gjë dëshmojnë gjurmët që ka lënë ky personalitet i lartë ushtarak në ngritjen e nivelit të qytetërimit dhe veprimtarisë patriotike të kësaj ane”, shpalon fjalë Valdetja, duke u kredhur thellë në kujtesë për paraardhësit e saj. Ajo ka arritur të gjejë edhe vetë shumë dokumente për stërgjyshin, Hasan Pashë Derrallën, por edhe për të birin e tij, Mehmet Pashë Derrallën, si dhe për brezin e babait të saj, Hysen Bej, Halim Bej dhe Gajur Bej Derralla.

Ndiqe

Merreni çdo postim të ri drejt e te email-et tuaja.

Bashkojuni 67 ndjekësve të tjerë

%d bloggers like this: