Archive

Archive for the ‘Bashkëjetesa fetare’ Category

Qysh shpija e hoxhës me nderue nji katolik

31/07/2019 Leave a comment

QYSH SHPIJA E HOXHËS ME NDERUE NJI KATOLIK

Ajet Gërguri, Gjon Serreçi, Azem Jashanica

Pas lirimit nga burgu, dhe pas pritjes së vizitave të shumta nga e gjithë Kosova, në fillim të viteve ’90, Adem Demaçi, kishte marrë iniciativë për t’i vizituar familjet rezistente të patriotëve që e kishin luftuar (ri)pushtimin serb të Kosovës, në periudha të ndryshme.

Gjatë këtij shtegtimi, ai u ndal dhe tek familja e patriotit Azem Jashanica – Bellaçevci. Me këtë rast, ai takoi anëtarët e ngushtë të familjes së tij, ndër ta edhe bashkëshorten e Azemit si dhe vëllain e tij Raifin, që të dy të shtyrë në moshë. Pas bisedave të përzemërta dhe evokimit të kujtimeve, sa të dhimbshme aq dhe krenare, nga të dyja palët, bacës Adem i bie në sy një detaj në dhomën e pritjes së nikoqirëve; fotografia e përbashkët e tre luftëtarëve të mëdhenj të Lëvizjes Nacional Demokratike Shqiptare (LNDSH): Ajet Gërguri, Gjon Serreçi dhe Azem Jashanica, varur në një kornizë. Nga habia e asaj pamje në një shtëpi hoxhësh, por dhe nga kurioziteti, baca Adem, si qafëshkurtër (i papërmbajtshëm) që ishte, i drejtohet mulla Raifit, me theks nga lokja plakë (gruaja e Azemit):

“Qaj qaty (e drejton gishtin tregues nga fotografia e Gjon Serreçit), nuk osht muslimon. Qysh bohet n’shpi t’muslimanit e t’hoxhës me u nerue nji katolik”?!

“Gjoni ka liftu për komb e bajrak bashkë me Azemin, e herojtë si aj kanë pasë dhe kanë me pasë venin ma t’naltë n’shpijen tonë”, ia kthen lokja.

Sigurisht, një përgjigje të tillë e priste baca Adem.

 

Shënim:
Këtë detaj lidhje me dy atdhetarët dhe patriotët e mëdhenj, të periudhave të ndryshme të rezistencës kundër pushtimit serb, Azem Bellaçevcit dhe Adem Demaçit, e mora nga nipi i bacës Raif, Muhamet Jashanica, i cili ma parafrazoi tregimin e rrëfyer nga protagonistët e ngjarjes, babai i tij Nuhiu (djali i Raifit) dhe kushëriri, Ahmeti (djali i Azem Jashanicës).

Shkrimi bëhet në njëvjetorin e vdekjes së simbolit të rezistencës anti-serbe, të periudhës së pas Luftës së Dytë Botërore, Adem Demaçit, në shenjë përkujtimi për jetën dhe veprimtarinë e tij patriotike.

 

/Adem Breznica, gazetar dhe profesor i historisë/

Hafuz Xhemali, miku i patër Jul Bonatit: dibrani fisnik që la Stambollin për Tiranën

06/11/2015 Leave a comment

Roald HYSA

 

HAFUZ XHEMALI, MIKU I PATËR JUL BONATIT: DIBRANI FISNIK QË LA STAMBOLLIN PËR TIRANËN

Hafiz Xhemali

Hafiz Xhemali

Nga Stambolli vjen në Tiranë, tashmë kryeqytetin e Shqipërisë moderne, për të dhënë kontributin e vet si legjislator e senator njëkohësisht. Ai është një nga përfaqësuesit e diasporës shqiptare të Stambollit dhe nga ballkoni i klubit Bashkimi në Stamboll ka ngritur flamurin kombëtar më 28 nëntor 1912 së bashku me patër Jul Bonatin.

Hafuz Xhemal Mullai ose Dibra njihej nga të gjithë dibranët dhe shqiptarët kudo, si Hafiz Xhemali, madje edhe në listat e parlamentit shqiptar ku ai figuron si senator e deputet shkruhet Hafiz Xhemali. Një burrë fisnik dhe i pashëm me një mjekër që ia shtonte hijeshinë dhe të bënte për vete me fjalët e tij të ëmbla, që me zërin e tij i mahniste dëgjuesit gjatë këndimit të Kuranit dhe të gjithë ata që ishin të pranishëm qanin me lot. Njeri me katër gjuhë të huaja dhe me një bagazh të jashtëzakonshëm intelektual dhe orator.

DSC03770

Kështu e përshkruan gjyshin e tij të nderuar Astrit Daci, të cilin ai e kujton me mall. Pas mbarimit të shkollimit për aftësitë e treguara ai emërohet profesor në Universitetin Teologjik në Stamboll, si dhe anëtar i Gjykatës së Lartë të Sheriatit. Në Stamboll njihet edhe me punën e veprat e rilindësve të tjerë. Po aty mëson edhe të lexojë e shkruajë shqip me alfabetin e Stambollit. Ai zgjidhet nga 200 aktivistët e shoqërisë Bashkimi të Stambollit kryetar i kësaj dege, dhe me përkushtim të madh i dedikohet punës me Shqiptarët e Stambollit në ndihmë të Shqipërisë.

Pasi mbaronte punët në gjykatë dhe orët e mësimit shkonte në Klubin e Shqiptarëve dhe merrej me të gjitha punët aty, të cilat kishin nevojë kolonistët shqiptarë të Stambollit, me përkushtim dhe me këmbëngulje. Lodhej gjatë gjithë ditës dhe me gjithë ngarkesën e madhe që kishte, nuk tërhiqej aspak. Më 28 nëntor 1912 Hafuz Xhemali dhe patër Jul Bonati ngritën flamurin kombëtar në ballkonin e klubit Bashkimi mu në mes të Stambollit.

Gjithashtu ai u përpoq me shumë përkushtim dhe me mbështetjen e Klubit për nxjerrjen në dritë të gazetës Paqja, si drejtor përgjegjës i këtij periodiku politiko-social që i drejtohej kolonisë atje.

Kthehet në Shqipëri në vitin 1924 dhe jep kontributin e tij politik në dobi të legjislativit shqiptar. Tërheq pas vetes edhe Nastas Frashërin, babain e historianit Kristo Frashëri. Në vitin 1924 ai është deputet në Parlamentin Shqiptar të kohës i propozuar nga Shqiptarët e Turqisë mes të cilëve gëzonte një respekt të madh. Hafuz Xhemali zgjidhet kryetar i Komisionit të Drejtësisë të Parlamentit, ku aty dha një ndihmesë të shquar në hartimin e ligjeve themelore të Shtetit Shqiptar, që edhe sot e kësaj dite spikasin për vlerat që ato mbartin. Ai tregoi gjakftohtësi dhe profesionalizëm gjatë të gjithë kohës që ushtroi funksionet e deputetit, e sidomos gjatë periudhës së vështirë të vitit 1924. Gjatë të gjithë veprimtarisë së tij ai u gjend në ndihmë të fukarasë e nevojtarit. Përkohësisht ai ka qenë edhe drejtori i gazetës Besa.

Në prag të pushtimit italian ai ka mbajtur një fjalim të zjarrtë kundër italianëve dhe për këtë shkak burgoset e internohet më pas në Itali për katër vjet. Këtu nis një kalvar për Hafuz Xhemalin, i cili do të mbyllej më 1959, vit kur do të mbyllte sytë për të kaluar në amshim. Internohet në Bergamo, ku pas pak kohe bëhet i njohur te vendalinjtë si një hoxhë i përkushtuar dhe fiton respektin e tyre. Aq respekt të madh fitoi me sjelljet e tij, saqë vetë vendasit i drejtohen me një letër autoriteteve të kohës për t’ia lehtësuar më pas qëndrimin atje si i internuar.

DSC03766

Pas kthimit nga Italia nuk u mor më me politikë, porse kaloi si pedagog në Medresenë e Tiranës. Në vitin 1947 i shtetëzohet shtëpia dhe pothuajse të gjitha sendet dhe orenditë personale, e dërgojnë fillimisht në Laprakë e mandej e dëbon në Durrës regjimi komunist më 1948. Në Durrës atë e ndihmuan njerëzit duke e strehuar, madje dibranët e Durrësit bënë garë se kush do ta merrte në shtëpinë e vet hafuz Xhemalin. Atë e merr Rexhep Kërliu dhe i liron dhomën më të mirë që kishte, duke e ndihmuar Hafuz Xhemalin të rehatohej sa më mirë.

Filloi të mbante ligjërata e të këndonte Kur`an me zërin e tij të ëmbël e melodioz në xhaminë e Fatihut në Durrës. I gjithë xhemati qante me dënesë kur e dëgjonin këndimin e tij të bukur që ua prekte zemrat besimtarëve, por meqë fitoi popullaritet të madh aty, e detyrojnë të kthehet në Tiranë duke e lënë në mëshirë të fatit. I mbetur në rrugë të madhe detyrohet që bibliotekën e tij të pasur t’ia dhurojë Medresesë së Tiranës, e cila pas mbylljes së Medresesë më 1965 u shpërdorua dhe u dogj.

Kur`anin nuk e hiqte nga dora dhe kur dilte pazarit nuk pushonte së përmenduri Allahun. Megjithëse Hafiz Musa Ali Basha, kryetari i Komunitetit Musliman u mundua disa herë ta ndihmojë duke e punësuar në Medrese si drejtor, apo për të shërbyer kundrejt një rroge modeste në konviktin e Medresesë, vinte urdhri nga lart për ta larguar. Hafuz Xhemali është modeli i fetarit dhe patriotit, i cili sakrifikoi shumë për vendin e vet, dhe në fund të jetës ai nuk mori mirënjohje, përkundrazi u persekutua nga regjimi komunist. Pas tri ditësh në agoni ndërron jetë në 28 shkurt 1959, duke përmendur tre herë emrin Allah, para se të jepte shpirt, na rrëfen nipi i vet Astrit Daci. /tesheshi.com/

 

Burimi: http://tesheshi.com/hafuz-xhemali-miku-i-pater-jul-bonatit-dibrani-fisnik-qe-la-stambollin-per-tiranen/

Që Papa Françesku të mos keqpërdoret

15/10/2014 Leave a comment

Fatos LUBONJA

 

QË PAPA FRANÇESKU TË MOS KEQPËRDORET

Fatos Lubonja

Fatos Lubonja

Letër e hapur Kryeipeshkvit të Tiranës dhe Durrësit, Rrok Mirdita

 

I nderuar Kryeipeshkëv Rrok Mirdita,

 

Përditë e më shumë nëpër mediat tona e të huaja po thuhet se Papa Françesku po vjen në Shqipëri për t’i çuar botës prej këtej mesazhin se duhet të jetojnë të gjithë si në Shqipëri përsa i përket tolerancës e bashkëjetesës fetare. Aq më tepër në këtë kohë konfliktesh. Këtë ma pohoi edhe një gazetar i Radio Vatikanit që e takova në Tiranë. Së fundmi u shpreh edhe vetë Papa, duke thënë se vjen në Shqipëri për vuajtjet e së kaluarës dhe harmoninë e bashkëjetesës fetare.

Atmosfera e krijuar të bën të mendosh se “i madh e i vogël” – siç thuhej në kohën e diktaturës – po përgatitet të presë Papën dhe të festojë bashkë me të edhe demagogjinë e radhës nga kasta jonë politike. Dhe problemi që lind është se për këtë duan të përdorin edhe Papa Françeskun, për të cilin një botë e tërë, ku bëj pjesë edhe unë, ka një respekt të veçantë. Pse e them këtë? Sepse nëse pranojmë se toleranca e bashkëjetesa në thelbin e tyre janë koncepte që tregojnë apo bëjnë thirrje për raporte njerëzore midis të ndryshmëve (toleranca veçanërisht midis më të fortit dhe më të dobëtit), fakti është se raporti i më të fortëve me më të dobëtit në Shqipërinë tonë ka qenë dhe mbetet ndër më tragjikët, me përçarje dhe konflikte të thella që, edhe pse nuk janë fetare për momentin, përmbajnë premisat për këto në të ardhmen.

Dikush ndoshta duhet t’i kujtojë Papës se regjimi i Enver Hoxhës ka qenë më intoleranti përsa i përket pranimit të atyre që mendonin e besonin ndryshe dhe po ashtu ndaj vetë feve, aq sa është i vetmi që i hoqi fetë me Kushtetutë.

Po ashtu, dikush duhet t’i tregojë Papës se një nga problemet më të mëdha që ka ky vend sot është pikërisht konfliktualiteti dhe intoleranca politike ku sapo një maxhorancë vjen në pushtet e injoron krejtësisht opozitën, çka ishte edhe problemi kryesor që vonoi pranimin e statusit të vendit kandidat.

Ka një paradoks pra këtu midis “vuajtjeve të së kaluarës” dhe “harmonisë fetare”: si është e mundur që nga një popull që “ndër shekuj ka aplikuar bashkëjetesën dhe tolerancën fetare” paskan dalë këta shqiptarët kaq intolerantë? Dikush duhet t’ia shpjegojë Papës këtë. Nëse do t’i referohemi historisë, do të thosha se sikur shqiptarët të kishin qenë kaq bashkëjetues e tolerantë, Vaso Pasha nuk do të kishte shkruar, në kapërcyell të shekujve XIX-XX, vargjet e famshme përbashkuese, por sipas meje edhe me pasoja për fatin e feve: “Mos vështroni kisha e xhamia/feja e shqiptarit është shqyptaria”. Sikurse e kam shkruar edhe herë tjetër, duke cituar historianen Nathalie Clayer, kjo ishte një thirrje për të ndryshuar gjendjen në terren, sepse ndarjet fetare ekzistonin mes shqiptarëve osmanë me fe të krishterë dhe myslimane dhe, në atë kohë të shpërbërjes së Perandorisë dhe lindjes së nacionalizmave, mund të ktheheshin në konflikte.

E vërteta historike është se ishin dy ideologji pushteti të shekujve XIX-XX: nacionalizmi që u ndërtua duke vënë shqiptarinë mbi besimet fetare e Zotin dhe komunizmi i Enver Hoxhës, që këtij nacionalizmi i shtoi edhe ateizmin, ato që kanë sjellë “harmoninë” fetare duke i bërë shqiptarët indiferentë ndaj feve, por jo për këtë edhe tolerantë ndaj njëri-tjetrit e të tjerëve. Përkundrazi, bash shtypja në emër të urrejtjeve nacionale e klasore i disa principeve morale universale si ato të dashurisë së njeriut për njeriun, të mëshirës e sakrificës për tjetrin, të faljes dhe pendesës, që kanë përçuar fetë në shekuj, i ka bërë edhe më të dhunshëm e intolerantë.

Pse po i vë në dukje këto të vërteta historike? Sepse, sikurse e thashë, mënyra se si po pritet Papa, të bën të mendosh se kasta e demagogëve që kemi tash njëzet vjet në pushtet, duke na e shitur nacionalizmin dhe ateizmin e trashëguar nga regjimit komunist si “tolerancë fetare e kultivuar në shekuj”, po kërkon të përdorë edhe Papën për të na ushqyer me gënjeshtra e vetëmburrje nacionaliste, çka, sipas meje, më së shumti i shërben pushtetit të kësaj kaste, dhe jo shqiptarëve në përgjithësi dhe besimtarëve të vërtetë në veçanti. E vërteta është se ne vazhdojmë të mbetemi tejet intolerantë dhe jobashkëjetues dhe se kampionët e kësaj intelorance e përçarjeje gjenden në radhët e kësaj kaste në pushtet që vetëm me vlerat e vërteta fetare nuk ka lidhje. Ajo po e pret Papën tek i njëjti shesh ku ky popull është mbledhur nga pushtetarët e vet historikisht për t’u manipuluar. Ky shesh, sikurse e dini, është lënë në ditë të hallit për dhjetëra vjet me radhë për njerëzit dhe u rregullua me ngut për këtë aparencë që kërkon të mbulojë edhe shumë të vërteta, ndër to edhe atë se fetë dhe klerikët e tyre nuk luajnë atë rol humanizues që duhet të luajnë në këtë shoqëri për shkak se vazhdojnë të mbeten nën hijen e kësaj kaste politike nacionaliste e të korruptuar që me pushtimin e turpshëm që i ka bërë hapësirës publike, i ka lënë thuajse jashtë ndikimi shpirtëror mbi njerëzit. E vërteta është se, për klerikët e pushkatuar, fotot e të cilëve Papa do t’i shohë të varur në bulevard, kjo kastë gjatë këtyre njëzet vjetëve s’ka bërë as sforcon më të vogël për t’iu gjetur eshtrat se ku ua ka kallur diktatura. Prandaj them se në këto kushte, Papa nuk do të pritet në sheshin “Nënë Tereza” siç ndodh në shumë vende të botës nga besimtarë të devotshëm të krishterë e simpatizantë të tjerë, por, më së shumti, me vetëmburrje nacionaliste njerëzish trushpëlarë si dhe si vetëmburrje për kastën që e solli në Tiranë për të legjitimuar vetveten. Me të njëjtën mënyrë siç sillen edhe me Nënë Terezën, së cilës i përdorin emrin e njohur për t’u vetëmburrur, por nuk i imitojnë aspak vetësakrifikimin për të tjerët që simbolizon ky emër.

 

I nderuar Kryeipeshkëv Rrok Mirdita

 

Papa Françesku është i njohur dhe simpatizuar në botë si Papa që ka treguar sensibilitet të veçantë për botën e të varfërve dhe është pikërisht kjo që i ka krijuar popullaritet të jashtëzakonshëm. Edhe duke pasur parasysh këtë më duket shumë e rëndësishme që Papa këtu të vijë me dijeninë se po vjen në një vend të varfër që mban rekordin a analfabetëve funksionalë, prandaj dhe të injorancës në Europë. Dhe, sikurse është provuar tashmë, nga injoranca lind shumë shpejt edhe intoleranca dhe manipulimi e instrumentalizimi i njerëzve, veçanërisht instrumentalizimi i feve të tyre. Përbindëshat që shohim sot të vrasin barbarisht njerëz në emër të Zotit në ato vende ku ka pasur në dukje bashkëjetesë fetare midis sunitëve, shiitëve, të krishterëve, si Iraku për shembull, janë bij të politikave të gjata të gabuara kombëtare dhe ndërkombëtare që i kanë lënë njerëzit në varfëri dhe injorancë. Siç tregojnë edhe faktet e kohëve të fundit, Shqipëria nuk mund të shpëtojë nga rreziku potencial i këtyre fenomeneve vetëm me mitin e tolerancës e harmonisë fetare, ndërkohë që kasta që trumbeton këtë mit, jo rrallë edhe duke u vetëshpallur europianiste “me rrënjë kristiane” në një vend me popullsi më së shumti myslimane, krijon përditë varfëri, injorancë, përçarje, padrejtësi.

Unë gjykoj, i nderuar Kryeipeshkëv, se do të ishte në nderin tuaj e në shërbim të shqiptarëve t’ia bënit prezente Papës këto shqetësime që, ju siguroj se janë të shumë shqiptarëve besimtarë dhe jobesimtarë, katolikë dhe jokatolikë. Ai, pastaj, me mençurinë dhe thjeshtësinë e veçantë që e karakterizon, do ta gjejë vetë mënyrën që, brenda kornizave të vizitës së një burri shteti dhe kryebari i komunitetit katolik botëror, të përçojë një mesazh që më shumë të ndriçojë mendjet e zemrat e të varfërve e të paditurve të këtij vendi, sesa të legjitimojë pushtetarët që kanë krijuar këtë varfëri dhe padituri.

(Panorama)

San Francisko takon Sulltanin, shkëndija për dialogun dhe mirëkuptimin

08/08/2014 Leave a comment

Arbër FETIU

 

SAN FRANCISKO TAKON SULLTANIN, SHKËNDIJA PËR DIALOGUN DHE MIRËKUPTIMIN

Lentz St Francis and Sultan

Titulli që i kam vënë këtij shkrimi nuk është i rastësishëm e as nuk është ngërthyes i ndonjë paradoksi apo anakronie. Për ata që nuk e kanë ditur, emri i qytetit të bukur amerikan, San Francisko është emri të cilin ka zgjedhur të bartë Papa i ri i besimtarëve katolikë, Pontifi i Romës, Jorge Mario Bergoglio, Papë Françesku. Emri i shenjtit katolik Françeskut të Asizit, që në shqip do quhej Franë Asizi, fondatori i rendit françeskan.

Nuk është në rendin e këtij shkrimi të trajtoj Papa Françeskun dhe qendrimet e tij mbi politikat e Kishës, mospajtimet me teologjinë e çlirimit, abortin, martesat homoseksuale, përçarjen që modestia e tij mund t’i sjellë traditës së Vatikanit e as të projektoj me spekulim mbi atë se çfarë do të jetë politika e Papës së ri dhe respektivisht Vatikanit karshi Kosovës.

Në fakt Papa nuk do të jetë fare subjekt i shkrimit tim e as marrëdhëniet ndërkombëtare, por do të jetë Françesku i Asizit, shenjti, llagapin e të cilit Papa ka zgjedhur. Po çfarë, do të thoshte lexuesi, na intereson Shën Françesku neve me të gjitha hallet që kemi? Françesk Asizi, përtej jetës së tij asketike të cilësuar me butësinë, modestinë dhe guximin, si dhe dashurisë së madhe që kishte për kafshët, na jep shumë për të mësuar.

Por në jetën e tij ka një fragment tjetër të rëndësishëm i cili mbase do t’i shërbente shumë hapësirës shqiptare si shëmbëlltyrë e dialogut mes partikularizmave, dialogut ndërfetar dhe mirëkuptimit. Dëshira për dialog dhe nevoja për mirëkuptim mbase është nevojë urgjente në hapësirën tonë ku feja në mediat e shkruara gjen zakonisht vendin në departamentin e përplasjeve, dramatikes, shekspirianes dhe ku tendenca huntingtoniane i karakterizon shumë nga shkruesit për fenë dhe ku pak dhe shumë rrallë shpërfaqet ideja dhe nevoja për afrim, njohje të ndërsjellë, mirëkuptim dhe pranim, vakuum ky i cili nuk bën vetëm se rrit dhe arsyeton keqkuptimet dhe stereotipet.

Ishte koha e kryqëzatave. Koha kur muslimanët, siç do të thotë historiani slloven Tomaz Mastnak, prej njërit nga grupet e shumta në mesin e “paganeve”, “pabesimtarëve” apo “barbarëve” do të konstruktoheshin si “Tjetri” kryesor sy Krishtërimit. Papa Inocenti i III-të kishte thirrur kryqëzatën e 5-të dhe kishte vdekur për t’i lënë vendin Honoriousit të III-të. Patër Françesku kishte marrë udhën e misionarit për të arritur në cepin ku gjendej kampi i kryqtarëve, në qytetin e Damiatas, në brigjet e Egjiptit.

Sulltani Malik el-Kamil ishte i gatshëm të lëshonte Jeruzalemin në duart e të krishterëve dhe kushti i tij i paqes ishte që të mbante Egjiptin dhe të mos e brengosnin. Por përballë tij ishtë kardinali Pelagius, cilësuar si fantik spanjoll i mahnitur nga vetja e tij e i etur për luftë, i cili nuk pranoi kushtin e Kamilit dhe kishte syrin edhe mbi Egjiptin. Siç tregohet nga Wendy Murray tek “The mended and broken heart: The Life and Love of Francis of Assisi”, Françesku i alarmuar nga tekat ekspansioniste dhe përplasëse të kardinalit, thërret që ai të ndalë luftën dhe të evitojë shkatërrimin, por kot. Ai shprehu qëllimin që kishte përvizituar anën tjetër antagoniste, por kardinali refuzoi, nuk lejoi. Indiferent edhe ndaj kardinalit, i guximshëm dhe i sinqertë i Krishtit, i motivuar nga dëshira për paqe niset drejt Saraçineve, për të dialoguar me ta, për t’i kuptuar, për t’i njohur.

Përtej lumit Françesku do të merrej nga ushtarët që të dërgohej pranë Sulltanit, nip i Salahudin Ejubit, figurës epike të historisë mesjetare dhe njërës nga të rrallat që u trajtua disi më objektivisht nga orientalizmin klasik. Salahudini, nëse nuk gjykojmë me anakroni, shquhej për tolerancën e tij ndaj pluralizmit dhe kokëfortësisë për të krijuar një hapsirë mirëkuptimi nën pushtetin e tij. Raportet e tij me Rikard Zemerluanin zënë një vend të rëndësishëm në literaturën klasike, por edhe në historinë e marrëdhënieve ndërfetare, fragment ky ku mirëkuptimi dhe njerëzorja transcedenton politikën dhe interesat personale, ku univerzalja kaplon partikularen. Thuhet se pasi kishte marrë Jeruzalemin më 1187 kishte praktikuar një mënyrë autentike për të handikapuar konfliktin ndërkonfesional. I inspiruar nga tradita juridike Islame tek e cila femijët të cilët ushqeheshin nga e njëjta gjidhënëse vëllazëroheshin, ai kishte kërkuar që femijë nga konfesione të ndryshme të kenë një gjidhënëse të përbashkët dhe kështu të vëllazëroheshin dhe familjet e tyre të afroheshin.

Ai që më vonë do të bëhej Shën Françesku, u prit me mirësjellje dhe respekt nga Sulltani, i cili, bashkë me teologët e tij përreth, u angazhua me priftin e zbathur në diskutime teologjike dhe kontekstuale disaorëshe. Nuk ishte e pazakontë për Sulltanin që të hapte dyert e Pallatit të tij për misionarët krishterë, por për Asizin kjo ishte hera e parë pranë një Sulltani. Thuhet të kenë rizbuluar apo zbuluar ngjashmëritë e tyre përtej dallimeve, njerëzoren e përbashkët përtej besimeve (jo dhe aq) të ndryshme.

Gwuenole Jusset në librin e tij “Rencontre sur l’autre rive, François d’Assise et les musulmans” tregon se si takimi qe i ngrohtë dhe se karshi Françeskut që thoshte të jetë “dërguar nga Zoti” për të takuar Sulltanin, qëndronte Kamili të cilit Kurani i mësonte të diskutonte “ashtu si është më së miri” (29:46) me krishterët dhe që kërkonte që ai të qëndronte më gjatë në pallatin e tij dhe që diskutimet të vazhdonin. Në një atmosferë të tillë të prag-luftës, nisma e Françeskut dhe mikpritja e Sulltanit, përçon një mesazh të fuqishëm për dashamirët e respektit, në gjendje paqeje. Me të drejtë, John V. Tolan në librin e tij “Saint Francis and the Sultan: the courious history of Christian-Muslim Encounter” thotë se “nëse kryqëzatat do të mund të quheshin si shprehje e “përplasjes së qytetërimeve, takimi paqësor dhe miqësor mes Shën Françeskut dhe Sulltanit ofron shëmbëlltyrën e të kundërtës dhe shkëndijen e shpresës”.

Ekzodi i Shën Françeskut nga zona e tij të konfortit dhe mikpritja e Sulltanit janë vetëm njëra nga shëmbëlltyrat e panumërta të tentativave për të njohur “Tjetrin” dhe për të dekonstruktuar imazhin për të. Chris von Gorder thotë se Shën Francesku, si një ish-ushtar, ishte mbi të gjitha i motivuar nga dashamirësia, nga urrejtja për luftën dhe nga dëshira për të njohur tjetrin dhe për të ndërtuar ura komunikimi dhe shërimi me të. Kjo frekuencë historike e së kaluarës mbase mund të shërbejë edhe si shembull i metamorfozës së qasjes mbizotëruese mbi fenë në Kosovë.

Në qëndrimin tim në DC kisha rastin të takoj njërin nga studiuesit me serioz bashkëkohor të religjionit dhe shoqërisë, Alfred Stepen, me rastin e promovimit të librit “Rethinking Religion and World Affairs”. Ai ndante qasjen akademike dhe diskursive ndaj fesë në Perëndimin modern në një triadë diskursive: atë të injorimit të saj; të angazhimit rreth potencës negative të fesë dhe asaj të sotmes feja konsiderohet konstibuese potenciale në ndërtimin e shoqërive post-sekulare. Kjo mbase duhet të shërbejë si këmbanë për ngërçin në të cilin gjendet opinioni ynë publik, i cili sillet mes averzionit dhe apologjisë, dhe të hapë një spektër të ri të angazhimit me fenë dhe të dialogut me të në kohën kur asistojmë në atë që Jose Casanova quan “de-privatizim” i fesë në botën bashkëkohore tashmë post-sekulare, siç do thoshte Habermasi.

Nevoja për hapësira të dialogut mes qytetarëve me referenca botëkuptimore sekulare të cilat mbase dominojne spektrin e të shkruarit mbi fenë në gazetat tona dhe subjekteve fetare është po aq urgjent sa edhe dialogu ndërfetar ku tensioni mbase është shumë më i vogel sesa ai mes dy kategorive paraprake. “Tjetrizimi” i vëllait, tashmë është bërë pjesë e mediave tona që reflektohet edhe në tensione tek masat (ne rrjetet sociale shpesh kërkohet “zhdukja” apo “eksterminimi” i njërës apo tjetrës palë).

Domosdoshmëria e angazhimit më pozitiv me fenë dhe religjiozitetet në sferën publike është një imperativ, i cili fillon me daljen e secilit prej nesh nga zona e konfortit, si Shën Françesku, për të arritur tek tjetri dhe për të dëgjuar e kuptuar paradigmën e tij, kërkesën e tij, dhimbjen e tij, dëshirën e tij dhe mbi të gjitha të përbashktën me të. Një analizë sipërfaqësore mund të dëshmojë lehtë se diskursi mbi fenë dhe ateizmin, është i ngarkuar me përplasje, reaksion dhe pothuajse armiqësi dhe të lë përshtypjen se Kosova mbetet nga ato hapësira në media dhe përtej zhvillohet si monolog “përplasje injorancash” mbi botëkuptimet e tjetrit, thellësisht të motivuara nga emocioni dhe dramatikisht të distancuara nga dëshira për të njohur tjetrin thelbësisht. Një angazhim për të zbuluar “pikat e përbashkëta të kontaktit” dhe krijuar një shtet i cili mban një barazdistancë apo barazafrim me fetë, varet nga qytetarët dhe mediat të cilat e ndërtojnë atë ose e shkatërrojnë.

Duke uruar për Papë Françeskun, i cili sot vetëm se bëri thirrje për krijimin e urave dialogjike me Islamin, ateizmin, dialgun me Kinen etj., dhe duke shpresuar që ai do të ndjekë shëmbëlltyrën e Shën Françesk Asizit, uroj që edhe spektri ynë i opinionistëve dhe qytetarët të zhvishen nga teoritë konspirative mbi tjetrin dhe duke dalë nga zona e tyre e rehatisë si Shën Françesku, t’i drejtohen njohjës së (a)religjiozitetit të tjetrit!

 

Burimi: http://www.e-zani.com/2013/03/31/san-francisko-takon-sulltanin-shkendija-per-dialogun-dhe-mirekuptimin

Kur Zoti mposhti regjimin komunist

13/06/2014 Leave a comment

Anila DAUTI

 

KUR ZOTI MPOSHTI REGJIMIN KOMUNIST

Xhamia e Plumbit

Xhamia e Plumbit

Rihapja e objekteve të kultit pas ndalimit 23 vjeçar të lirisë së besimit, përbën një nga momentet kulmore të historisë, e tejmbushur me data e ngjarje me dhe pa rëndësi. Shkodra, qyteti i vlerave të shumta dhe më i persekutuari i regjimit komunist, do t’i printe këtij veprimi të guximshëm për kohën dhe do të sfidonte diktaturën, duke rihapur pas 23 vjetësh objektet e kultit dhe duke zhvilluar dhe ritualet përkatëse. Por përveç rëndësisë së kësaj ngjarjeje, ajo që përbën një vlerë unikale, shembull të bashkëjetesës fetare në qytetin e lashtë, është fakti se në rihapjen e këtyre objekteve, përkatësisht me 11 dhe 16 nëntor 1990, morën pjesë besimtarë të të gjithë feve, që punuan së bashku për të rivënë në funksionim objektet fetare të mbetura nga shkatërrimi ateist i 23 viteve. Asnjëherë, dhe në asnjë rast, qytetarët shkodranë nuk kishin qenë aq të bashkuar pavarësisht besimeve fetare, për një qëllim, sfidimin e frikës së diktaturës dhe rikthimin legjitim të lirisë së besimit dhe ushtrimit të saj.

 

Mesha e 11 nëntorit 1990

 

Mesha e parë solemne për një numër të madh qytetarësh shkodranë, u mbajt tek kisha tek varrezat e Rrmajit, më 11 nëntor 1990. Mbajtësi i saj ishte një klerik, i cili kishte kaluar gati gjysmën e jetës në burgjet e komunizmit, Dom Simon Jubani. Duke iu përgjigjur kërkesës së disa besimtarëve shkodranë, që ndonëse jo të organizuar, mendonin se kishte ardhur koha që duhej bërë ky hap, Dom Simon Jubani pati guximin të ndërmerrte një hap të tillë. Dëshmitarët e atyre ditëve , tregojnë se gjithçka kishte nisur spontanisht, madje një javë më parë, më 4 nëntor, por që shumë shpejt ishte kthyer në një veprim të organizuar deri në detaje. Siç kujton në librat e tij vetë Dom Simon Jubani,( 1927-2011), gjithçka nisi më 4 nëntor 1990. “Më 4 nëntor, në orën 09:00 të paradites, vjen në shtëpinë time një qytetar shkodran, Mark Murana, i cili punonte shofer autoambulance. Ai më tha se do njerëz të mbledhun tek vorret katolike, ku kanë të dashtunit e tyre, ndërsa janë duke i pastru ato, dojshin me ba meshë dhe e kishin dërgu Markun me më thirrë mue, që isha meshtari që e kishte shpinë ma afër. Dhe unë, tue shpresue se askush nuk do të guxonte me më thane gja, për shkak të fjalëve që ishin përhapë se komunizmi në lindje po binte shpejt, bana gati valixhen me gjitha orenditë e meshës dhe u nisa. Ai popull i paktë që ishte mbledhë në varreza, pasi ishte muaji i të vdekurve apo i purgatorëve sipas besimit katolik, ishte t’u pastru vorret e të afërmve të tyre dhe nga frika e ndonjë pasoje as më përshëndetën, duke u dukur sikur nuk kishin punë me mua. Unë shkova drejt vendit ku dikur kishte qenë elteri, Marku erdhi me një tavolinë në dorë. Aty mbajta meshën pas gjithë asaj kohe ndalimi, pa e pasë mendjen se çfarë mund të ndodhte, por vetëm duke u përfshi nga bërja e sakramenteve dhe entuziazmi që arrita në këtë ditë .Dalëngadalë turma drejt elterit u shtua. Mesha e parë në madhështinë e vet mbeti një fakt i izoluem, por shërbeu si fillim i atij organizimi që një javë më pas solli 11 nëntorin, meshën solemne të rikthimit të besimit”, kujton Jubani në librin e tij. Dëshmitarë të asaj dite kujtojnë se 4 nëntori ishte një ditë me shi dhe disi e ftohtë. Ishin ditët e para të muajit të purgatorëve dhe qytetaret disi në mënyrë të fshehtë shkonin për t’u lutur pranë varreve të vjetra të të afërmve. Disa nga të rinjtë që ndodheshin atje atë ditë, drejtohen në kapelen e varrezave dhe nisin ta pastrojnë nga barërat e shkurret përreth. Pak minuta me vonë në varreza shfaqet Dom Simon Jubani, një klerik i njohur për guximin dhe mosnënshtrimin ndaj torturave dhe terrorit komunist. Dukej si diçka e bërë pa shumë përgatitje, por në fakt rezultoi e suksesshme. Pa shumë zhurmë akulli ishte thyer. Kishte mbetur vetëm për t’u riprovuar dhe e diela e radhës ishte data 11 nëntor. Por më përpara duheshin lajmëruar qytetarët. Nga data 5 e deri në orët e para të datës 11 nëntor, varrezat katolike të Rrmajit u kthyen në një shesh ndërtimi. Murator, marangozë, bojaxhinj, punonin pa pushim për të kryer punën e krijuar një mjedis të përshtatshëm për meshën që do mbahej para popullit. Dhjetëra të rinj merreshin me pastrimin dhe rregullimin e hapësirave mes varrezave. Të tjerë hiqnin suvatimet e kishës së vjetër, që për 23 vite kishin mbyllur kryqet në murin e jashtëm dhe me pas i lyenin me bojë. Zef Gjoni, një nga më aktivët në këtë ngjarje, kujton se ajo nuk ishte diçka e organizuar, por gjithçka nisi spontanisht. “Ishim një grup prej 6 vetash, më pas gjithçka mori rrugën vetvetiu. Ishte një sipërmarrje e cila nuk njihte frikën, pavarësisht se të gjithë ne e mendonim. Të gjithë ne, ai grup njerëzisht, por dhe të tjerë që na ndoqën gjatë një jave, shkonim tek kapela e kishës së Rrmajit, për ta rindërtuar. Nuk kishte lider, gjithsecili mundohej të kryente atë punë që i takonte në mënyrën më të mirë të mundshme, me qëllim që më 11 nëntor gjithçka të ishte e përsosun”, thotë Zefi. Gjatë gjithë javës organizatorët ishin në tension për sigurinë e klerikut 63-vjeçar Simon Jubani. Ai lëvizej çdo ditë në banesa të ndryshme, duke shmangur ndonjë të papritur që mund të ofronte sigurimi i shtetit. Çdo frikë, çdo ndjenjë pasigurie ishte larguar përfundimisht nga qytetarët, të cilët paraditen e së dielës, më 11 nëntor, u drejtuan për në varrezat katolike. Shkodranë të cilët i përkisnin tre besimeve fetare, kishin bërë zgjedhjen e tyre që më parë. Për të qenë dëshmitarë të ngjarjes më të madhe nën diktaturë, dëshmitarë të ditës që do të sillte ndryshimin e shumëpritur. Të gjithë ato që kanë qenë të pranishëm në atë meshë, e mbajnë mend 11 nëntorin 1990, si një ditë të bukur me diell. Qytetarët ishin veshur si për festë dhe nxitonin të pozicionoheshin sa më pranë kapeles, ku do të thuhej mesha e shenjtë, shumë prej tyre pa ditur se nuk do të kishin mundësi të hynin as në oborrin e varrezave të tejmbushura nga ato që kishin ardhur të parët, por do detyroheshin ta ndiqnin ceremoninë nga jashtë, vetëm përmes altopolantëve, në të cilët ushtonte zëri i Dom Simon Jubanit.

Ai do të sillej në kapelën e varrezave, ku dhe do mbante meshën, i rrethuar nga shumë burra e të rinj që kishin vendosur të jepnin gjithçka për ta mbrojtur. Ceremonia zgjati jo më shumë se 40 minuta. Dom Simoni ishte i përqendruar në dhënien e meshës, duke treguar një ftohtësi të admirueshme ndaj regjimit. Asnjë fjalë, asnjë falenderim, asnjë dëshirë për shtrirje dore. Pas fjalëve të fundit ai rrethohet menjëherë nga mbrojtësit e shumtë dhe më pas largohet përmes turmave që krijojnë një korridor gjatë gjithë rrugëzës së varrezave. Çdo gjë ishte mbyllur në mënyrën më të mirë të mundshme. Dom Simon Jubani, lidhur me këtë ditë, në kujtimet e tij shprehet se, “ajo ditë ishte diçka hyjnore. Ishte vetë mrekullia e zotit se si në një hark kohor prej 35-40 minutash sa zgjati mesha, u arrit të thyhej ai regjim i cili kishte ndaluar për aq vite fenë në Shqipëri. Nuk mund t’i jap përkufizim tjetër përveç se një gjesti hyjnor. Ishte një ditë e papërsëritshme, kur rinia shkodrane, pa dallim feje, më thirri, më mbrojti, më barti në krahë deri tek elteri, për me kremtue meshën e parë në mjedis të terrorit komunist”, kujton ai. Dhe ko ngjarje ua hoqi frikën gjithë shqiptarëve dhe hapi në vendin tonë një epokë të re, atë të lirive fetare që janë në themel të gjitha lirive të tjera. “Asnjë prej rreth 50000 vetëve që u grumbulluan atë ditë, nuk ishe i sigurt nëse do të kthehej në shtëpi. Shumë prej tyre në ditët e pastajme u rrahën, u torturuan e bënë disa muaj burg, përpara se të vinin ndryshimet e mëdha dhe të përmbysej përfundimisht regjimi Ai oqean njerëzish ishte i pushtuem nga dy ndjesi, ajo e jetës dhe e vdekjes. Secili e ndjente veten më shumë se kurrë pranë atyre që pushojshin në paqe aty poshtë. Por kur filloi mesha, ekstaza e paprovueme prej vitesh i pushtoi të gjithë. Në atë ditë kurrkush nuk ndihej mysliman, katolik apo ortodoks, fantazmat e përçamjes kishin marrë arratinë dhe të gjithë e ndjenin veten bij të të njëjtit Zot. Frynte fuqishëm era e ringjalljes, 11 nëntori është i papërsëritshëm përsa i përket guximit dhe masivitetit të pjesëmarrjes së besimtarëve pa dallim feje”, shprehet Dom Simon Jubani. Pas 23 viteve ndalim të lirisë së besimit dhe riteve të tij, shqiptarët kishin ndjekur për herë të parë një ceremoni fetare. Ajo që u përgatit me aq përkujdesje nga organizatorët, mes tyre edhe të rinj të besimeve të tjera fetare, ishte konkretizuar me një sukses, jehona e të cilit u përhap me shpejtësi jo vetëm në Shqipëri. Tashmë gjithçka zhvendosej në një tjetër objekt kulti, i cili duke qenë monument kulture nuk ishte prishur nga komunizmi.

 

16 nëntor 1990, te Xhamia e Plumbit

 

Xhamia e Plumbit përgatitej që pas pesë ditësh, që të premten e 16 nëntorit, të bënte faljen e namazit për të gjithë shkodranët, që pa dallim feje do merrnin guximin ta ndiqnin këtë ceremoni. Kjo ditë nuk erdhi rastësisht. Ishin dëshirat dhe ëndrrat e një populli, të ndrydhura e të heshtura, që u përpin me vrull. Rinia shkodrane, duke marrë bekimin e prindërve dhe të moshuarve iu përvesh punës. Do të ishte kleriku i njohur e i nderuar mysliman, 69-vjeçari Haxhi Hafiz Sabri Koçi, i burgosur për shumë vjet nga regjimi komunist, ai që do këndonte Ezanin dhe do falte xhumanë pas 23 vitesh heshtje. Në shtëpinë e familjes Myftia, u bënë shumë takime nga rinia dhe besimtarët e vjetër shkodranë. Kjo familje me tradita të vjetra kulturore, fetare dhe atdhetare, nga gjiri i së cilës kishin dalë klerikë të nderuar të besimit mysliman, në ato ditë të vështira, kur diktatura komuniste vazhdonte krimet e saj, pa marrë parasysh rreziqet, priti me bujari Hafiz Sabri Koçin. Të rinjtë, për siguri nga ndonjë incident i organizuar apo dhe i rastit, e morën Hafizin natën, pa gdhirë, dhe e çuan në shtëpinë e familjes së nderuar Myftia, pranë xhamisë. Djemtë e kësaj familjeje e shumë qytetarë të tjerë, e përcollën përmes popullit deri në tribunën e ngritur para Xhamisë së Plumbit. Dëshmitarët e asaj kohe kujtojnë se si pak çaste para fillimit të ceremonisë, Hafiz Sabri Koçi kërkoi që një djalë i ri duhet të hapte këtë ritual dhe t’ia jepte fjalën atij. Rasim Sokoli ishte ai që mes njerëzve të mbledhur, thirri një djalë, Ardian Golemin, i nipi i Haxhi Hafiz Abaz Golemit, dhe bashkë me të dhe Hafiz Sabri Koçin, hipën në tribunë, ndërsa i gjithë sheshi para xhamisë ishte mbushur si asnjëherë. Atë ditë e gjithë Shkodra ishte në këmbë. Që në orët e para të mëngjesit, njerëzit lëviznin nga të gjitha drejtimet: nga ura e Bahçallëkut, nga ura e Bunës, nga Tophana, nga Parruca, nga Perashi, nga Tepja dhe Ajasma po grumbulloheshin në sheshin e Xhamisë së Plumbit, në oborret e shtëpive. Lajmi ishte përhapur në çdo familje, në heshtje, dhe tashmë ishte fakt i kryer. Besimtarët myslimanë dhe bashkë me to të gjithë qytetarët shkodranë pa dallim feje, do i riktheheshin riteve fetare. Hafiz Sabri Koçi në një prej intervistave të tij kur ishte gjallë, shprehet se, “duke kujtuar të gjitha vuajtjet e mundimet nuk kisha se çfarë të humbja. I përkrahur nga djemtë dhe i ftuar nga rinia e mrekullueshme shkodrane, unë e ndieja veten superior ndaj atyre që duhej të kisha frikë. Dita e 16 nëntorit do të mbetet e paharruar në jetën time. E kam të freskët momentin kur u ndodha para një mitingu prej 55 mijë vetësh.

Kisha në Rrmaj, Shkodër

Kisha në Rrmaj, Shkodër

U entuziazmova dhe mu deshën disa çaste për të më kaluar emocionet. Nuk përshkruhet gëzimi e kënaqësia e asaj dite”. Një tjetër pjesëmarrës në këtë ngjarje, Eljaz Pateriku, kujton se si dy ditë para datës 16 nëntor, bashkë me të tjerë, u morën me përgatitjen e Xhamisë së Plumbit. “Ajo ishte e mbyllur me zinxhirë, shkova në shtëpi mora një kmesë dhe darë dhe bashkë me të tjerë pastruam nga ferrat ambientet jashtë xhamisë dhe në mbrëmjen e 15 nëntorit. Thyem drynin dhe këputëm zinxhirët. Kështu e shpërthyem Xhaminë e Plumbit dhe të nesërmen gjithçka ishte gati që aty të bëhej falje xhumasë, pas shumë vitesh ndalim të fesë”, thotë Pateriku. Ceremonia e 16 nëntorit 1990 nuk qe thjeshtë një ceremoni fetare, ajo krahas vlerës së vet të ringjalljes së fesë, mori një karakter të hapur politik. Ndërsa mitingu madhështor përfundoi dhe njerëzit po shpërndaheshin duke mbajtur me vete gëzimin e harenë e asaj dite të madhe, në Xhaminë e Plumbit u organizua një mbledhje vogël nga përmasat, por me një rëndësi të veçantë historike për të ardhmen e Komunitetit Mysliman të Shqipërisë. Në këtë mbledhje, si të themi në ilegalitet, u vendos krijimi i “Bashkësisë Islamike Shqiptare”, me qendër në Shkodër. Krijohet kryesia e përbërë nga 20 anëtarë të përkohshëm. Menjëherë, pa humbur kohë Shoqata harton 3 dokumente themelorë:

1 – Kërkesën për të miratuar shoqatën “Bashkësia Islame Shqiptare”

2 – Statutin e shoqatës “Bashkësia Islame Shqiptare”

3 – Programin e veprimtarisë së Shoqatës

Realizimi i këtyre detyrave, i statutit dhe i programit, filloi menjëherë, pavarësisht nga vështirësitë e shumta, pa pritur ende miratimin e Shoqatës. Ashtu si në meshën e parë të mbajtur në varrezat e Rrmajit, më 11 nëntor1990, dhe në ceremoninë fetare të organizuar në Xhaminë e Plumbit më 16 nëntor, merrnin pjesë besimtarë të të gjitha besimeve. Ato ishin shenjat e para se Shqipëria po hapej dhe se komunizmi po rrënohej. Këto dy data kujtohen çdo vit nga qytetarët shkodranë e besimtarë të të tre besimeve, drejtues të religjoneve në Shkodër etj., si ditët që jo vetëm rikthyen lirinë e besimit dhe shënuan rihapjen e institucioneve fetare pas 23 vitesh, por treguan dhe bashkimin e qytetarëve shkodranë pa dallim feje, si dhe ishte fillimi i vërtetë i shkatërrimit të diktaturës komuniste. Me kaq thjeshtësi, 23 vite më parë do të kthehej Zoti publikisht në Shqipëri, që me shpirt nëpër dhëmbë po dilte nga diktatura më e egër komuniste që ishte regjistruar ndonjëherë në historinë e një populli. Atë ditë ju hoq frika gjithë shqiptarëve. Prej asaj dite nuk do të ndaleshin më kremtimet e shenjta, kurorëzimet, e Zoti do të thirrej pa frikë haptas dhe jeta shpirtërore do të merrte një hov të jashtëzakonshëm.

 

Burimi: http://gazetadita.al/kur-zoti-mposhti-regjimin-komunist/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=kur-zoti-mposhti-regjimin-komunist

Toleranca fetare tek shqiptarët: mit apo realitet?

10/10/2013 Leave a comment

Flora HAJDARMATAJ

 

TOLERANCA FETARE TEK SHQIPTARËT: MIT APO REALITET?

Flora Hajdarmataj

Flora Hajdarmataj

Hyrje  

Shqiptarët janë njëri ndër popujt me shumë probleme si ekonomike dhe politike por me një tolerancë të rrallë ndërmjet feve. Kjo tolerancë mbështetet në vetëdijen kombëtare për faktin se të gjithë shqiptarët të të gjitha besimeve janë të një gjaku dhe të një gjuhe, kanë origjinën, truallin dhe traditën e përbashkët. Kjo ka ndikuar fuqishëm në kohezionin kombëtar në përmasa më të gjera dhe ka mobilizuar popullin shqiptar gjatë historisë për t’u bërë rezistencë përpjekjeve të vazhdueshme të të huajve që ta përçanin dhe ta sundonin.

Populli shqiptarë me tri besime: islam, ortodoks e katolik, ka qenë simbol i harmonisë fetare në historinë e popujve të Ballkanit. Vetë ekzistenca e objekteve të kultit, xhamive kishave e manastireve, simbolizon të kaluarën e vendit tonë. Në jetën e popullit shqiptar, kultet fetare ndikuan fuqimisht në integrimet e krahinave  etnografike dhe të nëndialekteve gjuhësore, kurse fetë e shpallura qiellore, Islami dhe Krishterimi, ndikuan fuqimisht në integrimet etnike, sociologjike, kulturore e politike të popullit shqiptar, dhe në integrimin e njësisë etnokulturore e gjeopolitike të Shqipërisë, prandaj edhe në integrimin e kombit shqiptar të pakontestueshëm.[1]

Populli shqiptar duke qenë i vetëdijshëm se feja si një prej komponentëve shumë të rëndësishëm në jetën e tyre shpirtërore, luajti një rol të rëndësishëm në formimin e vetëdijes së tyre si popull dhe shoqëri, gjithmonë arriti që të ruante vlera shpirtërore, pa marrë parasysh se për cilin konfesion fetar bëhej fjalë, atë mysliman, të krishterë apo ortodoks.

Tre fetë për një komb  

Shqiptarët, pavarësisht fesë, gjithmonë i kanë shërbyer kombit. Edhe pse, hoxhallarë apo priftërinj, kjo nuk i bënte ata që të mos mendonin dhe t’i shërbenin kombit. Ata ishin prijatarë të ideve kombëtare duke e mobilizuar popullin në shërbim të atdheut.

“Kemi tri fe, por kemi vetëm një Atdhe të përbashkët, një gjak vëllazëror, një gjuhë, një diell e një Zot. Detyrë mbi detyrat kemi bashkimin dhe mbrojtjen e Atdheut…! [2] kështu ishte shprehur Molla Idris Gjilani.

Ndërsa, kryemyftiu i Shqipërisë, Vehbi Dibra, në Kongresin Musliman Shqiptar të mbajtur më 1923, duke u treguar delegatëve për gjendjen fetare dhe duke u treguar se vëllazërimin e bashkimin kombëtar duhet mbajtur mbi gjithçka, kishte thënë: “Mysliman, Katolik dhe Ortodoks,  në pikëpamje të Kombësisë kemi një lidhje të plotë e të patundshme, e nuk mund të thuhet e të kuptohet asnji send qi e tund atë vllaznie të plotë. Çashtja e fesë asht nji çashtje e posaçme e secilli asht i lirë për me e sigurue forcimin e fesë së vet”.[3] Por ajo që është më e rëndësishme se ky fjalim  bëhet në momentin më të rëndësishëm të historisë kombëtare.

Kurse, Samiu Frashëri kishte deklaruar: “Mos vështroni besë e fe, muslimanë dhe katolikë, ortodoksë, gjithë shqiptarë sa janë dhe tek janë, janë vëllezër. T’ecim të dlirë n’udhë të Perëndisë, n’udhët të drejtësisë…në mes të shqiptarëve të vërtetë s’ka ndonjë ndarje, ndonjë çarje, ndonjë ndryshim! Janë të tërë vëllezër të gjithë: janë një trup, një mendje, një qëllim, një besë!”.[4]

Gjithashtu Samiu, duke parë  de facto greqizimin e shqiptarëve ortodoksë dhe duke e ndjerë rrezikun e atij asimilimi, thotë: “Konstantinopoja me anët të patrikërisë, të dhespotëvet, të priftërvet e të kishësë, duke përdorur aforismonë (çkishërimin) e të dëbuarit nga kisha, sikur t’ish edhe Krishti  grek dhe sikur, për të qënë i krishten’ e orthodhoks, duhetë pandryshim të jetë gjithëkush grek a grekoman; nga të dy këto anë, themi, grekëritë po përpiqenë që të kthejnë  ditë më ditë shqiptarëtë orthodhoksë e t’i bëjnë grekër”.[5]

Pra, krahas tjerash, duhet theksuar fakti se, të qenët e shqiptarëve me shumicë muslimanë, tregon dy gjëra shumë me rëndësi për historinë shqiptare. E para është se, në mesin e shqiptarëve nuk ka pasur  dhunë fetare me rastin e islamizimit të tyre. E dyta është se kjo tolerancë fetare te shqiptarët i ka shumë borxh besimit islam, sepse askund në histori, përveç trillimeve të ndryshme, te shqiptarët nuk haset në ndonjë dhunë ndaj besimeve të tjera të bërë nga muslimanët.

Krahas ideve kombëtare, besimi fetar i përbashkët, motivi fetar u bë një faktor i rëndësishëm që i afronte shpirtërisht elementët përbërës të këtyre popujve dhe  që  shpejtoi  bashkimin  e  tyre  kombëtar  në  luftën  çlirimtare  kundër pushtuesve osmanë, të cilët ishin myslimanë, pra të një feje tjetër nga ajo e tyre.  Kështu,  mund  të  thuhet  për  serbët,  grekët,  malazezët,  bullgarët,  etj.

Jo në pak raste autoritete fetare shqiptare janë angazhuar në Lëvizjen Kombëtare Shqiptare me penë apo pushkë. Por, asnjëherë nuk kanë luftuar në emër të fesë së tyre. Ata janë angazhuar në këtë luftë jo për motive fetare, por për ideale kombëtare.

Pra, harmonia dhe toleranca fetare e shqiptarëve si vlera thuajse unikale kombëtare fetare, u krijuan në shekuj, paralelisht dhe pazgjidhshmërisht me Lëvizjen Kombëtare Shqiptare, nën kujdesin e veçantë të rilindësve tanë  dhe në kushte specifike, të ndryshme nga kombet e tjera në Ballkan.

Toleranca fetare në të shkuarën realitet

Kemi shembuj të shumtë të tolerancës fetare në të kaluarën ndër shqiptarë të tre besimeve që nuk mund të gjesh askund tjetër në Evropë. Shembuj që kanë lënë gjurmë edhe në ditët e sotme.

Kur më 28 Dhjetor, 1913 u ngrit në Shkodër flamuri kombëtar, musliman e katolikë, këmbanorën e kishës së Gjuhadolit e lidhën përmes një konopi me minarenë e xhamisë së Fushë çelës, në të cilën valvitej flamuri kombëtar ndërmjet rreshtit të gjatë të kandilave kuq e zi. Duke karakterizuar këtë ngjarje, Fishta tha: “…myslimanë e të krishterë, katolikë e ortodoksë qofshin, dijnë me u vëllaznue në idealin kombëtar. Ky vëllaznim, u shpreh edhe në këtë natë simbolikisht me drita kandilash, që si varg yjesh lidhnin minaren e Xhamisë së Fushës së Çelës me kumbanaren e kishës së Gjuhadolit…”[6]

Pastaj, të marrim rastin e vitit 1914, kur në kohën e Austro-Hungarisë, në Gjakovë, duhej të ndërtohej një kishë për nevojat e shqiptarëve të besimit katolik, tribuni i madh popullor, Bajram Curri, i thotë Konsullit austriak: “Ne shqiptarët e komunitetit musliman në Gjakovë, i kemi 18 xhami, zgjidhe njerën prej tyre ta bëjmë kishë”.[7]

Shqiptarët janë dalluar në shekuj për një tolerancë unike ndërfetare gjë cila ka lidhje edhe me vete historinë e pranisë dhe bashkëjetesës së besimeve të ndryshme fetare në trojet e populluara nga shqiptaret.

Një rast tjetër i ngjashëm: disa katolikë deshën të djegin xhaminë e Lezhës. Këtë e merr vesh At Gjergj Fishta dhe me t’u errësuar, shkon tek xhamia. Kur ato shkuan për ta djegur, Fishta u flet në emër, dhe ato të çuditur i thonë: “Si mor At ti edhe prift edhe hoxhë?” Fishta ju përgjigjet thjeshtë: “Jo, unë jam prift, por meqë Hoxha kishte ca punë në Shkodër, me tha mua me e rujt se edhe kjo është shpia e Zotit për shqiptarët!…” Fishta, në Lahutën e tij të famshme, për hir të tolerancës, shkruante:

“Edhe un frati tham t’vërtetën

me myslimanët e baj fli veten

Varrem n’krab; lidhem n’vargaj

E Shqipënin un’ nuk e l’shoj”.[8]

A po shndërrohet toleranca në mit?

Me gjithë shembujt, kohëve të fundit është dëshmuar se ekuilibrat fetare janë shumë të brishtë dhe shpesh herë manipulimet me to kanë sjellë pasoja. “Harmonia fetare, sa ç’është madhështore si ngrehinë, aq është edhe e brishtë. Mjafton e çara e parë serioze, radikalizimi i njërit prej besimeve, që ngrehina të shembet” ,[9] thotë shkrimtari ynë Ismail Kadare.

Edhe pse po mundohen disa grupe me motive fetare dhe disa intelektualë  që me debate në media ta prishin imazhin e tolerancës ndërfetare, kjo gjë nuk do të arrihet sepse, toleranca ndërfetare nuk është vlerë e sotme por e ndërthurur ndër shekuj. Kështu që, një gjë e tillë do ta pamundësojë që këtë realitet ta shëndrrojë në mit.

Fakti tjetër është se tri fetë ­ Islami, ortodoksizmi dhe Katolicizmi kanë bashkëjetuar për  një kohë  të  gjatë tek shqiptarët.  Kryesitë fetare gjithnjë kanë pasur marrëdhënie të mira, të cilat vazhdojnë edhe sot. Ato gjithnjë distancohen nga veprimet e disa grupeve fetare, që do të thotë kërkojnë ta ruajnë vlerën e tolerancës fetare, të ruajtur në breza.

Populli shqiptarë është një nga popujt e vetëm që nuk ka zhvilluar luftëra fetare. Siç e cek edhe Faik Konica në shkrimet e tij për tolerancën fetare ndër shqiptarë, thoshte:“Unë besoj se shqiptarët gjithkund janë tolerantë për besimet e tjera dhe ndoshta ky është i vetmi vend në Evropë ku nuk ka pasur luftëra fetare”.[10]

Shumica dërrmuese e popullatës së Kosovës i përkasin besimit islam, por Kosova është shtet me popullatë të përzier, e cila u përket etnive dhe besimeve tjera përveç asaj të besimit islam. Kjo na bënë që ne të kemi tolerancë fetare, politike gjithashtu, edhe tolerancë kulturore. Pra, edhe pas luftës Kosova ruan tolerancën në popull, i cili nganjëherë hutohet nga propagandat që bëhen. I gjendur në gërshetimin e Lindjes dhe Perëndimit, Kosova është shembull i ruajtjes së balancit të këtyre dy poleve, e që rrjedh nga toleranca fetare.

Shqiptarizimi i hierarkisë fetare është një faktor tjetër që do t’i shërbejë ruajtjes së harmonisë dhe tolerancës fetare në vendin tonë.

Institucionet  tona  fetare  kanë  filluar  të  ndërgjegjësohen  për domosdoshmërinë e ruajtjes së vlerave dhe të komuniteteve të veta fetare nga ndikimet e ndryshme që i kundërvihen traditës sonë fetare. Por është e domosdoshme që  këtyre institucioneve t’u  rritet pavarësia  nga ndihmat ekonomike që vijnë  nga jashtë.

Përfundim

Modeli shqiptar i harmonisë fetare mbi bazat e vlerave demokratike dhe shtetit të së drejtës merr një vlerë të madhe në debatin global mbi nevojën e mirëkuptimit dhe bashkëjetesës së kulturave dhe qytetërimeve.

Çështjet fetare në hapësirat shqiptare janë të lidhura ngushtë me sigurinë tonë kombëtare. Prandaj ruajtja e vlerave kombëtare fetare të shqiptarëve është një obligim  i  shqiptarëve  kudo  që  ndodhen,  në  Shqipëri,  Kosovë,  Maqedoni, Malin e Zi, Çamëri, Preshevë-Medvegj e Bujanovc si dhe në diasporë. Këto vlera fetare u formësuan paralelisht me Lëvizjen Kombëtare Shqiptare, nën  kujdesin  e  veçantë  të  rilindësve  tanë    dhe  në  kushte  specifike,  të ndryshme nga kombet e tjera në Ballkan.[11]

Nëse, deri më tash,  para botës jemi krenuar për një harmoni dhe tolerancë ndërfetare të shkëlqyeshme që kemi trashëguar nga të parët  tanë, e cila ka qenë për çdo lëvdatë dhe respekt, si do t’ia  dalim ne, brezi ynë, ta ruajmë një status kuo të tillë. Nëse  për një tolerancë dhe harmoni fetare dikush ka meritë, ajo meritë i takon si shumicës edhe pakicës, të cilët ditën të bashkëjetojnë pa pretendime për të  mbizotëruar ndaj njëri-tjetrin. Kështu vepruan të parët  tanë,dhe patën sukses. Për këtë krenohemi me ta,  por se çfarë do të jetë e ardhmja  jonë – kjo mbetet ta  vërtetojë koha në të ardhmen!

Pluralizmi paqësor fetar ka shërbyer si element bashkues midis njerëzve, familjeve dhe grupeve të ndryshme në shoqëri. Komunitetet fetare mbeten besnike e frymëzimeve të tyre fillestare të së mirës dhe paqes, si dhe me përkushtim të madh luajnë rol aktiv në kapërcimin e problemeve sociale, rritjen e edukimit të të rinjve, forcimit të rolit të familjes, kulturës dhe identitetit kombëtar. Ne jemi të ndërgjegjshëm se vlerat nuk janë të përjetshme, ato duhen ruajtur e kultivuar në mentalitetin e qytetarëve, kulturën demokratike dhe përmirësimit të vazhdueshëm.

Toleranca dhe dialogu duhet të përfaqësohen në vendin tonë në mënyrën më të mirë dhe të jemi përsëri shembull për mbarë botën, ashtu si në të kaluarën tonë.


[1]Revista  Dituria Islame, nr. 251, fq. 31

[2] Muhamed Pirraku, Mulla Idris Gjilani dhe mbrojtja kombëtare e Kosovës lindore 1941-1951, Dituria Islame, Prishtinë 1995, fq. 13

[3] Kruja,G., Shqiptarët përballë sfidave të mirëkuptimit ndërfetar, Tiranë, 2008, fq. 201

[4] Sherif Delvina, Pa pavarësi fetare nuk ka pavarësi kombëtare, Tiranë 1998, fq. 25.

[5] Delvina, vep e cit., f. 25.

[6] Kruja,G., Shqiptarët përballë sfidave të mirëkuptimit ndërfetar, Tiranë, 2008, fq. 217-218

[7] Paloka, T., “Toleranca fetare ndër shqiptarët në Kosovë-shembulli më i mirë në Evropë dhe Botë”, kumtesë, 31 mars 2008

[8] Fishta,Gj., 1998, fq.296

[9] Ismail Kadare, Fjala në Konferencën Ndërkombëtare «Fetë dhe qytetërimet në mijëvjeçarin e ri – Rasti i Shqipërisë, mbajtur në Tiranë, 13-14 nëntor 2003.

[10] Konica, F., 1993:431

[11]  Kumtesë e mbajtur në Konferencën Shkencore me temë: ”Ruajtja e vlerave kombëtare fetare të  shqiptareve”  mbajtur  në  Shkup,  me  3  Shtator  2010.  Konferenca  është  organizuar  nga Agjencia e Lajmeve INA dhe Fakulteti i Shkencave Islame ne Shkup, Maqedoni.

Ai libër, zoti Baleta, do të jetë shumë i mirëpritur

07/09/2013 Leave a comment

Eshref YMERI

 

AI LIBËR, ZOTI BALETA, DO TË JETË SHUMË I MIRËPRITUR

Eshref Ymeri

Eshref Ymeri

Në gazetën “Rimëkëmbja” të datës 3 tetor 2006, zoti Abdi Baleta njoftonte lexuesit se në SHBA këtë vit qenka vënë në qarkullim libri me titull “Qentë e Perëndisë” (Dogs of God), shkruar nga dijetari amerikan Xhejms Reston, Jr. (James Reston, Jr.), në të cilin jepet një pasqyrë e hollësishme e krimeve të llahtarshme të kishës katolike në Spanjën mesjetare, nën nxitjen e drejtpërdrejtë të Vatikanit, në kuadrin e të ashtuquajturit inkuizicion, kur myslimanët spanjollë detyroheshin me dhunë të ndërronin fenë dhe kur mijëra kopje të Kuranit digjeshin publikisht nëpër sheshet e qyteteve.

Ky inkuizicion, i pashembullt në historinë paskristiane, që filloi të praktikohej edhe në vende të tjera të Evropës, në të cilën edhe ndonjë personalitet i shquar i shkencës përfundoi deri edhe mbi turrën e druve për bindjet e veta shkencore, që binin në kundërshtim me dogmat e fesë katolike, përbën faqen më të zezë dhe më të turpshme në historinë e fesë katolike dhe të kreut të saj, Vatikanit. Me termin “qentë e Perëndisë” dijetari Reston ka parasysh inkuizitorët e Urdhrit të Dominikanëve në Spanjë, të cilët u bënë nismëtarët e inkuizicionit të tmerrshëm që u mbështet fuqimisht nga Vatikani.

Pikërisht kur përsiat për përmbajtjen e këtij libri, zoti Baleta mendon se nuk do të kishim të bënim aspak me ndonjë sfidë dashakeqe nëse në Shqipëri do të botohej paskëtaj ndonjë tjetër libër me titull “Zagarët e papizmit”, në të cilin, besoj, do të stigmatizohen pikërisht ata individë dhe ato organizata joqeveritare këtu, në Shqipëri, që, në veprimtarinë e tyre antikombëtare, bëjnë thirrje për një “rikonkuistë shqiptare”, pra, për braktisjen masive të fesë islame nga ana e myslimanëve shqiptarë dhe për kthimin e tyre në të krishterë katolikë. Këta të ashtuquajtur intelektualë me bindje marrake kërkojnë t’i mbushin mendjen opinionit të gjerë se vetëm pas kthimit të krejt myslimanëve shqiptarë në të krishterë katolikë, Evropa, demek, dashka të na pranojë në gjirin e saj, madje vetëm me këtë kusht ajo, sipas pikëpamjeve të zotit Kastriot Myftaraj (të shpalosura në librin e tij me titull “Nacionalizmi Shqiptar. Baleta & Feraj”, botuar në dhjetor të vitit 2001 nga Shtëpia Botuese “Albin” e zotit Spiro Dede, libër ky që mbahet si model i përkryer i shpifografisë dhe që zoti Abdi Baleta i ka dhënë një kundërpërgjigje asgjësuese në faqet e librit të mirënjohur “Kundërshpifografi”, që u vu në qarkullim në vitin 2005), gjoja do të pranoka që shqiptarët t’u bashkokan në një shtet të unifikuar kombëtar në krejt trojet e tyre etnike!!!

Personalisht kam bindjen e plotë se libri me titull “Zagarët e papizmit” me siguri që do të pritet shumë mirë nga të gjithë shqiptarët e ndershëm, nacionalistë, që bindjet e veta fetare i shikojnë si një çështje të brendshme të do individi, në të cilat nuk është aspak e lejueshme ndërhyrja e kujtdoqoftë. Është e vërtetë që shqiptarët një herë e një kohë kanë qenë të krishterë, por zhvillimi i ngjarjeve historike në krejt trojet e tyre etnike e ka pas bindur plotësisht shumicën e tyre dërrmuese se bota e krishterë rreth tyre, qoftë ajo ortodokse, qoftë ajo katolike, nuk u pati shërbyer si mbështetje e fuqishme për mbijetesë kombëtare. Përkundrazi, bota e krishterë rreth trojeve etnike shqiptare kërkonte shuarjen e vetëdijes së tyre kombëtare. Atyre që nuk duan ta njohin historinë e kombit shqiptar dhe që sot këmbëngulin që myslimanët shqiptarë të kthehen me domosdo në të krishterë katolikë, nuk ua ka kush fajin kur “kërkojnë” të përfundojnë në tufën e “zagarëve të papizmit”. Sot lufta kundër myslimanëve dhe, në tërësi, kundër fesë islame ka njohur përmasa të reja. Këtë luftë zoti Baleta e ka pasqyruar me vërtetësi shkencore në librin e vet autoritar me titull “Përballjet me islamofobinë” që u vu në qarkullim në muajin korrik të këtij viti. Urrejtja kundër botës myslimane dhe fesë islame është bërë e dukshme sidomos pas ngjarjeve të 11 shtatorit. Përshtypja është se prapa gjithë kësaj fushate kundër fesë islame fshihet sionizmi, i cili, si gjithmonë, sidomos që pas themelimit të shtetit izraelit, kërkon të krijojë një përplasje, deri edhe të armatosur, mes qytetërimit perëndimor dhe qytetërimit lindor, gjithmonë në kuadrin e sundimit të botës “me duart e të tjerëve”. Me siguri që harxhohen shuma të mëdha parash për ndezjen e zjarrit të luftës mes këtyre dy qytetërimeve. Karikaturat që botohen në Perëndim për fyerjen e Profetit Muhamet janë një fyerje dhe sfidë e rëndë që i bëhet mbarë botës islame. Sikur të mos mjaftonte ky provokim i rëndë i Perëndimit kundër simbolit të shenjtë të botës islame, papa i Vatikanit, Ratzingeri, ngrihet e shkon në Gjermani dhe në një mjedis akademik të Universitetit të Regensburgut, sulmon fenë islame përmes një citimi të pavend që i bën perandorit bizantin, Paleologut.

Mendoj se Vatikani dhe kreu i tij, papa Rotzinger, duhet të reflektojnë thellë për krimet e rënda që kisha katolike ka kryer kundër njerëzimit në shekujt e mesjetës. Për Vatikanin dhe kreun e tij duhet të përbëjë një shqetësim në rritje fakti që pikërisht në disa vende të zhvilluara kapitaliste me popuj të krishterë katolikë, me gjithë nivelin e lartë të zhvillimit ekonomik dhe kulturor që ata kanë arritur, ka kohë që vazhdojnë të lulëzojnë dukuri kaq negative, si droga, prostitucioni, homoseksualizmi dhe pedofilia, dukuri këto po aq karakteristike edhe për pjesën tjetër të botës së krishterë. Pikërisht në botën e krishterë perëndimore vihen re shfaqje të shkatërrimit në shkallë të gjerë të themeleve të familjes. Sipas një të dhëne të paradokohshme, vetëm në Gjermani 36% e grave nuk duan të lindin fëmijë, pra, nuk duan të bëhen nëna, një mision ky sa i shenjtë aq edhe fisnik i gruas mbi dhé. Pikërisht bota e krishterë perëndimore është konsumatorja më e madhe e prostitucionit. Lulëzimi i prostitucionit pa dyshim që është shenjë e degjenerimit fiziologjik të individit në mjediset e krishtërimit perëndimor. Pikërisht këto dukuri negative në lulëzim në mjediset e botës së krishterë katolike duhet të përbënin shqetësimin kryesor të Vatikanit dhe të papës Rotzinger dhe jo kënaqësia për citimin e fjalëve të një perandori bizantin, të thëna këtu e disa shekuj më parë. Por me sa duket, papa dhe Vatikani nuk merren sa duhet me punët e Zotit dhe me ruajtjen e grigjës së tyre nga degjenerimi i gjithanshëm që këtë të fundit e ka kapërthyer tej e ndanë. Papës dhe Vatikanit u pëlqen të merren me politikë, derisa u ardhkan në osh fjalët e një perandori të dikurshëm bizantin, i cili, para së gjithash, ishte një politikan.

Mendoj se shqetësim kryesor për papën dhe Vatikanin duhej të përbënin pikërisht shfaqjet e degjenerimit moral që janë vënë re në radhët e armatës së priftërinjve katolikë, të cilët janë akuzuar për pedofili. Nuk kanë qenë të pakta rastet kur që nga mesjeta e hershme jo pak priftërinj katolikë kanë notuar në detin e shthurjes morale, duke kryer marrëdhënie seksuale me murgeshat e manastireve. Dukuri të tilla të shemtuara duhej ta vinin në mendime të thella Vatikanin dhe kreun e tij, papën Rotzinger, të cilët duhej ta shkundnin nga myku mesjetar dogmën e tyre fetare, sipas së cilës priftërinjtë katolikë nuk duhet të martohen, pra, nuk duhet të krijojnë familje, një shkak ky plotësisht i kuptueshëm për degjenerimin moral të tyre. I plotfuqishmi e solli mbi dhé njeriun që ky të lërë pas trashëgimtarë dhe jo të “fosilizohet” për së gjalli, sipas dogmave të mykura të fesë katolike.

Papa Rotzinger duhej të ndiqte gjurmët e papa Vojtilës që mbahet si model i shenjtërisë dhe i humanizmit në fenë katolike dhe si predikues i shkëlqyer i harmonisë mes feve të ndryshme. Fakti që papa Vojtila ka dalë në një fotografi duke puthur Kuranin, dëshmon fare shkoqur se papa Rotzinger i është larguar dukshëm traditës humaniste që papa Vojtila la pas në krye të kishës katolike. Me sa duket, papa Rotzinger, sapo u ul në fronin e papës së Vatikanit, vendosi të rreshtohej përkrah politikës neokonservatore që filloi të përvijohej në Perëndim fill pas ngjarjeve të 11 shtatorit, polikë kjo e drejtuar kundër fesë islame dhe që ka për pikësynim të ashtuquajturin eksportim të “demokracisë” në vendet myslimane të Lindjes së Mesme. Pikëpamja e neokonservatorë ve perëndimorë për “eksportimin” e kësisojshëm të “demokracisë” në vendet e Lindjes së Mesme, të kujton pikëpamjen e bolshevikëve sovjetikë, të cilët, fill pas (kundër)revolucionit të tetorit të vitit 1917, në kuadrin e planit çmendurak që kishin thurur në kokë për kryerjen e një (kundër)revolucioni socialist mbarëbotëror, i kishin vënë vetes si qëllim pikërisht “eksportimin” shkallë-shkallë të këtij farë (kundër)revolucioni në vendet e tjera, duke nisur përparësisht nga Evropa. Siç dihet, planet e Moskës për të vënë në jetë “eksportimin” e këtij lloj (kundër)revolucioni, dështuan me turp. Me siguri që një dështim po i tillë i pret edhe neokonservatorë t perëndimorë në planet e tyre për “eksportimin” e të ashtuquajturë s demokraci në vendet myslimane të Lindjes së Mesme. Këtu nuk do të bëjë përjashtim as politika antiislame e papa Rotzingerit që është rreshtuar në anën e neokonservatorë ve të larpërmendur, kundër vendeve myslimane dhe pergjithësisht kundër fesë islame.

Këto dukuri negative të botës së krishterë katolike dhe të botës së krishterë në tërësi, nuk u bëjnë përshtypje as katolikocentristë ve shqiptarë apo të ashtuquajturve “papistë”, siç i etiketon me shumë të drejtë zoti Baleta. Të zhveshur nga çdo ndjenjë e dinjitetit kombëtar dhe të zvarritur gjer në pështirosje para çdo gjëje perëndimore, këta intelektualë të rremë nuk janë në gjendje ta kuptojnë që bota katolike perëndimore dhe sidomos krishterimi evropianoperë ndimor manifeston një racizëm të kulluar ndaj kombit shqiptar.

Në kuadrin e luftës kundër fesë islame dhe përpjekjeve donkishoteske për kthimin e myslimanëve shqiptarë në fenë katolike, gazeta “Koha Jonë”, aty nga mesi i muajit gusht 2006, kishte çelur një rubrikë, në të cilën kërkonte të dinte se cili ishte mendimi i lexuesve lidhur me anëtarësimin e Shqipërisë në Konferencën e Vendeve Islamike. Ndër të tjera, në atë rubrikë ajo shtronte edhe pyetjen nëse vendi ynë duhet të qëndrojë apo duhet të dalë nga ajo Konferencë. Madje, për t’i orientuar lexuesit e vet që të shpreheshin kundër vazhdimit të antarësimit të Shqipërisë në Vendet e Konferencës Islamike, gazeta nënvizonte faktin se edhe shkrimtari ynë i madh, Ismail Kadare, ka bërë thirrje për t’u larguar nga ajo Konferencë. Nga përgjigjet që i dërgoheshin gazetës, u njoha edhe me pikëpamjet e lexuesve të ndryshëm, qoftë brenda, qoftë jashtë vendit. Asokohe ndodhesha për një vizitë te fëmijët e mi në SHBA dhe shtypin e Tiranës e ndiqja përmes internetit. Mes përgjigjeve të ndryshme, më bëri shumë përshtypje ajo që vinte nga gazetari i njohur, franko-shqiptari Ervin Baku, që punon në Bruksel. Ai, ndër të tjera, shkruante: “…Shqipëria me origjinë është e krishterë. Sot ajo është 70% myslimane… Kjo e shqetëson shumë Evropën Perëndimore ku aspirojmë të integrohemi. Po e them troç dhe pa doreza: nuk është as korrupsioni, as krimi i organizuar, as trafiqet që po na vonojnë kaq shumë hyrjen në Evropë. Jo. Aderimi dhe vazhdimi në Konferencën e Vendeve Islamike përbën një handikap tejet të konsiderueshë m drejt Evropës së Bashkuar. Kjo nuk do t’u thuhet kurrë zyrtarisht politikanëve shqiptarë nga interlokutorë t e tyre evropianë. Por mua personalisht më është thënë mëse një herë në tavolinat e Brukselit dhe të Strasburgut. Dhe më është thënë nga personalitete eminente të Bashkimit Evropian. Ndaj dhe vendosa t’i ndajë këto radhë me lexuesin e mrekullueshëm të “Koha Jonë”. (“Koha Jonë”, 15 gusht 2006).

Fjalët bukur të çiltra të zotit Ervin Baku na bindin përsëri e përsëri se cila është fytyra e vërtetë e Evropës Perëndimore në qëndrimin ndaj kombit shqiptar, se sa hipokrite dhe se sa e pabesë është ajo në bisedat “e ngrohta” që bën me politikanët tanë, se sa raciste dhe sa imorale tregohet ajo në skutat e realpolitikës. Pra, sipas fjalëve të zotit Baku, Evropa Perëndimore në qëndrimin ndaj vendit tonë manifeston një prostitucion të kulluar politik. Nga fjalët e zotit Baku del fare qartë urrejtja e neokonservatorizmit evropianoperë ndimor kundër botës islame, urrejtje kjo, të cilën ky i fundit e shkarkoka gati haptazi vetëm kundër kombit shqiptar me shumicë myslimane, në trojet e të cilit nuk ka shtresa aq të pasura naftëmbajtëse që edhe me ne marrëdhëniet ai t’i kishte mjaltë e sheqer. Pikërisht kjo natyrë e pabesë, pikërisht ky moral prej prostitute i Evropës Perëndimore në qëndrimin ndaj vendit tonë, të cilin zoti Ervin Baku na e zbulon lakuriq në përgjigjen që i dërgonte gazetës “Koha Jonë”, më detyroi që në artikullin me titull “Kujtesë klasës politike kosovare”, të shprehja shqetësimet e mia lidhur me statusin e ardhshëm të Kosovës.

Pasi u njoha me përgjigjen e zotit Baku, edhe unë, po atë ditë, më 15 gusht, vendosa t’i përgjigjesha pytjes që shtrohej në rubrikën që kishte hapur gazeta “Koha jonë”, duke ia nisur mendimin tim me e-mail. Por, duke dyshuar në transparencën e kësaj gazete, vendosa që tekstin e përgjigjes sime ta hidhja në disketë dhe ta merrja me vete kur të nisesha për në Tiranë më 3 shtator 2006. Dhe nuk u gabova në dyshimet e mia. Të nesërmen, të pasnesërmen dhe më pas prita më kot botimin e përgjigjes sime. Me sa duket, gazetës “Koha jonë”, si katolikocentriste që është, nuk i kishte ardhur në osh përgjigjja ime, prandaj edhe nuk e botoi asnjëherë. Për këtë arsye tekstin e përgjigjes sime tani po e botoj në të vetmen gazetë nacionaliste, siç është “Rimëkëmbja”, mungesën e së cilës në internet gjatë muajve të verës, kur ndodhesha në SHBA, e kam ndier shumë. Ja teksti i plotë i asaj përgjigjeje:

“Mendoj se të kërkosh që Shqipëria të dalë nga Konferenca e Vendeve Islamike, në mënyrë që Evropa të na pranojë në gjirin e saj, do të thotë sikur ne deri tani nuk paskemi qenë në Evropë. Në të vërtetë, Shqipëria në Evropë ka qenë shumë e shumë më herët sesa Evropa të bëhej “Evropë”. Në qoftë se disa “evropianistë” shqiptarë e shikokan daljen nga Konferenca e Vendeve Islamike si të vetmen mundësi për të na pranuar Evropa në gjirin e vet, ata, tërthorazi, na “bëkan një zbulim të madh”, sikur Evropa, në strategjinë e saj për pranimin e vendeve të tjera në BE, të udhëhiqej nga komplekse religjioze, gjë që nuk është e vërtetë. Kur vetë Evropa Perëndimore ka marrëdhënie të ngrohta me vendet e Konferencës Islamike, atëherë a është e udhës që Shqipëria të kërkojë “të ftohet” me vendet e kësaj Konference? Sipas “evropianistëve” shqiptarë, u dashka që Turqia të kërkojë të dalë nga Konferenca e Vendeve Islamike para se të pranohet në BE!

Thirrjes së Ismail Kadaresë që nga Parisi për t’u larguar nga Konferenca e Vendeve Islamike nuk i duhet kushtuar shumë rëndësi, meqenëse në deklaratat e tij për çështje të politikës shqiptare, shpeshherë janë vënë re lajthitje të theksuara. Madje profesori i filozofisë në Universitetin e Tiranës, dr.Hysamedin Feraj, e ka analizuar me hollësi mendimin politik të zotit Kadare në studimin interesant me titull “Kadarea, gabi i mendimit shqiptar”, të botuar në gazetën “Rimëkëmbja” të datës 6 qershor 2006. Zoti Kadare, para se të kërkojë daljen e vendit tonë nga Konferenca e Vendeve Islamike, le t’i kërkojë Evropës se ç’pati që na i copëtoi trojet tona etnike dhe shqiptarët i hallakati nëpër pesë shtete të ndryshme të Evropës Juglindore. Madje një kontribut të madh në atë copëtim, krahas Rusisë cariste, dha pikërisht Franca, e cila Kadaresë në vitin 1990 i dha azil politik”.

Por tërë taborit të “papistëve” shqiptarë, alias katolikocentristë ve, këtyre njerëzve pa kombësi të caktuar dhe pa atdhe, të dashuruar marrëzisht pas racizmit evropianoperë ndimor që manifestohet haptazi në qëndrimin ndaj kombit shqiptar, u kanë rënë trutë në qafë: nuk janë në gjendje ta kuptojnë që Evropës Perëndimore nuk i ka tepruar më “dashuri” për t’ua bërë “dhuratë” shqiptarëve. Dashurinë që ka pasur për të tjerët, ajo ua ka dhuruar me kohë serbogrekëve dhe ortodoksisë serbogreke. Evropa Perëndimore kërkon kthimin e myslimanëve shqiptarë në të krishterë vetëm e vetëm që ta shuajë vetëdijen e tyre kombëtare, se edhe atëherë kur kanë qenë të krishterë, ata nuk e kanë gëzuar fare përkrahjen e saj. Skënderbeu i krishterë, një i vetëm, për një çerek shekulli, përballoi sulmet e Perandorisë Otomane, kurse Evropa e krishterë bënte sehir. Madje Venediku katolik sillej me pabesi kundër tij.

Prandaj, zoti Baleta, libri “Zagarët e papizmit” do të jetë shumë i mirëpritur për mbarë shqiptarët muslimanë në krejt trojet e tyre etnike në Evropën Juglindore. Jam i bindur që ai libër, krahas librit “Përballja me islamofobinë”, do të shërbejë si një kontribut me vlerë në sqarimin edhe më me forcë të çështjes se feja islame, të cilën shqiptarët e përqafuan në kuadrin e Perandorisë Otomane, shërbeu si një mbështetje e fuqishme e mbijetesës së tyre kombëtare dhe e forcimit të mëtejshëm të vetëdijes së tyre kombëtare, në përballjen me shovinizmin e egër të ortodoksisë serbogreke. Katolikocentristë të tillë, si Ismail Kadarea, apo “gabi i mendimit shqiptar”, siç e karakterizon me shumë të drejtë profesori Hysamedin Feraj, si edhe tabori i tij tiranas (përfshirë këtu edhe janullatistin Sabri Godo dhe profesorin ish-president, zotin Rexhep Meidani, që në simpoziumin e organizuar më 29-30 shtator në Tiranë me temë problemet e besimit fetar, i bëri jehonë me kënaqësi shpifjes që bëhej në një studim të Universitetit të Oksfordit, ku thuhej se në Shqipëri paska 39% myslimanë dhe 35% të krishterë), kanë nevojë t’u kthjellohet sadopak truri me ca të vërteta që do të shtjellohen në librin “Zagarët e papizmit”, në mënyrë që të gjykojnë me këmbë në tokë për fenë islame në mbarë trojet etnike shqiptare, ku myslimanët përbëjnë 85-90% të krejt popullsisë së tyre.

Tiranë, 15 tetor 2006

Categories: Bashkëjetesa fetare
%d bloggers like this: