Arkiv

Archive for the ‘Europa dhe Islami’ Category

Mjaft u kërkuam muslimanëve të dënojnë terrorizmin! Është fanatizëm dhe islamofobi!

30/01/2015 Lini një koment

MJAFT U KËRKUAM MUSLIMANËVE TË DËNOJNË TERRORIZMIN! ËSHTË FANATIZËM DHE ISLAMOFOBI!

L4057-1011.0

Ka një lloj rituali të caktuar ku secili nga miliarda muslimanët e botës, e sidomos ata që jetojnë në vendet perëndimore, pritet që ta kryejë menjëherë pas ndonjë incidenti dhune ku përfshihet ndonjë musliman. Është një ritual që po po vazhdonedhe me krizen e pengjeve në Sidnej, ku një sheik i vetëshpallur i quajtur Man Haron Monis mori peng disa njerëz në një kafe në qendër të qytetit.

Kjo është ajo që muslimanët dhe organizatat muslimane pritet të thonë: “Si musliman, unë e dënoj këtë sulm dhe terrorizmin në çfarëdo lloj forme.”

Kjo pritshmeri që ne kemi ndaj muslimanëve, sa për të qënë të qartë, është islamofobi dhe fanatizëm. Denoncimi është formë e kërmimit të faljes: një ndjesë nga Islami dhe muslimanët. Në këtë rast çdo musliman është i dyshuar si simpatizant i terrorizmit, përveç kur ai ose ajo thonë në mënyrë të qartë të kundërtën. Kjo do të thotë gjithashtu se çdo krim i kryer nga një musliman është përgjegjësi e të gjithë muslimanëve, thjeshtë për shkak të fesë së tyre të përbashkët. Kjo mënyrë të menduari – duke fajësuar një grup të tërë për veprimet e disa individëve, e duke supozuar më të keqën për një përson vetëm për shkak të identitetit të tij – është përkufizimi i vërtetë i fanatizmit.

Ka ardhur koha që ky ritual të marrë fund: jo muslimanët në çdo vend, e sidomos sot ata në Australi, duhet që më në fund t’i shohin gjërat saktw, që muslimanët e urrejnë terrorizmin po aq sa edhe ata, dhe nuk duhet të presin që muslimanët të provojnë pafajësinë e tyre vetëm për shkak të besimit të tyre.

Pretendimet fanatike janë e vetmja arsye pse ekziston ky lloj rituali, çka do të thotë se ruajtja e tij është ruajtje e fanatizmit. Pasi përndryshe ne nuk do të prisnim nga muslimanët që të denojnë Haron Monis-in – i cili duket qartë se është një përson i çmendur që nuk ka asnjë lidhje me grupet formale fetare – ashtu siç nuk do të prisnim nga të krishterët që të dënojnë Timothy McVeigh. Në mënyrë të ngjashme, nesë dikush fajëson të gjithë hebrenjtë, le të themi, për një veprim të ekstremistëve kolonë izraelitë në Bregun Perëndimor, ne menjëherë dhe në mënyrë korrekte do ta refuzonim këtë pozicion si paragjykues. Ne e kuptojmë se një akuzë e tillë përbën urrejtje dhe është e gabuar – por jo kur aplikohet te muslimanët.

Me fjalë të tjera, ky është një lloj standardi tjetër që ne praktikojmë vetëm për muslimanët.

Ky ritual ka filluar menjëherë pas shtatorit të vitit 2001. Muslimanët amerikanë, e po ashtu edhe muslimanët në vendet e tjera perëndimore kishin frikë se do të ishin viktima të një reagimi publik kundër njerëzve të fesë së tyre. Po ashtu edhe presidenti Xhorxh W. Bush iu frikësua kësaj, prandaj mbajti një fjalim duke u kërkuar amerikanëve që t’i trajtonin muslimanët amerikanë si bashkëqytetarë. Por, ndërsa në terma afatshkurtër nevoja për t’u ruajtur nga një reagim kundër ishte real, ai moment tani ka kaluar dhe këmbëngulja në këtë ritual po e shton islamofobinë në vend që të zvogëlojë atë, duke na kujtuar vazhdimisht supozimin se të gjithë muslimanët janë fajtorë deri sa ta vërtetojnë pafajësinë e tyre.

Mediat kanë luajtur një rol të rëndësishmë në ruajtjen e këtij rituali dhe paragjykimet pas që fshihen pas tij. Po, kjo përfshin në mënyrë të hapur stacione kabllore lajmesh islamofobe si ato në Shtetet e Bashkuara. Por përfshin gjithashtu edhe media të mëdha të njohura dhe gazetarë, të cilët transmetojnë dënimet nga ana e muslimanëve apo organizatave Muslimane të akteve të dhunës esktreme, si kriza e pengjeve në Sidnej.

Nuk ka asnjë dyshim se ky mbulim është projektuar në mënyrë të qartë e më zell për të luftuar islamofobinë e për të promovuar të drejta të barbarta për muslimanët. Nuk ka dyshim. Të gjithë në të njëjtën mënyrë! Kjo përfundon me forcimin e ritualit të dënimit si një akt i domosdoshëm, duke forcuar kështu edhe implikimet raciste të këtij rituali. Duke e trajtuar këtë gjë si lajm, mediat po u kujtojnë lexuesve dhe shikuesve të vet se muslimanët trajtohen me standarde të tjera; në mënyrë implicite përsëritet idea se ata janë fajtorë deri sa ta vërtetojnë pafajësinë e tyre dhe  se ndoshta ka dicka të vërtetë në idenë e përgjegjësisë kolektive të muslimanëve për kriminelët e vetmuar që rastësisht ndajnë të njëjtën fe.

Në vend të kësaj, ne duhet t’i trajtojmë supozimet e këtij rutuali – se muslimanët mbajnë përgjegjësi kolektive, se ata janë të dyshuar si terroristë derisa të vërtetojnë të kundërtën – si një ide kategorikisht fanatike, e cila nuk ka vend në shoqerinë tonë. Nuk ka asnjë arsye të ligjshme pse grupet muslimanët duhet të dënojnë Haron Monis-in, e as nuk ka ndonjë arsye legjitime për t’i paraqitur këto dënime si lajme. Prandaj duhet t’i themi ndal!

Ne duhet t’a trajtojmë Haron Monis-in ashtu siç ai është në të vërtetë: një lunatik i çmendur. Dhe duhet t’i trajtojmë muslimanët për atë që ata janë në të vërtetë: njerëz normal, të cilët natyrisht që e dënojnë terrorizmin, e jo si njerëz të cilët pritet që ta refuzojnë dhunën sa herë që ajo ndodh.

 

Përktheu nga anglishtja: Enes Neza

 

Artikulli i mësipërm është një editorial i vox.com

http://www.vox.com/2014/12/15/7394223/muslims-condemn-charlie-hebdo

Përse Franca nuk i zbaton slloganet masonike të Liberté, Égalité, Fraternité-së me muslimanët e saj?

23/01/2015 Lini një koment

Olsi JAZEXHI

 

PËRSE FRANCA NUK I ZBATON SLOGANET MASONIKE TË LIBERTÉ, ÉGALITÉ, FRATERNITÉ-së ME MUSLIMANËT E SAJ?

Liberté, Égalité, Fraternité

1.

Sulmi që u bë në zyrat e revistës franceze Charlie Hebdo në datë 7 janar 2015 e ka tronditur shumë Perëndimin. Udhëheqësit perëndimorë që nga presidentët e kryeministrat e Francës, Gjermanisë, Shteteve të Bashkuara, Britanisë etj, të gjithë pa përjashtim i dënuan sulmet dhe vrasjen e gazetarëve të revistës Charlie Hebdo dhe atentatorët i përshkruan si terroristë, barbarë, frikacakë etj. Në radhën e denoncuesëve ndaj atentatorëve francezë u rreshtua edhe udhëheqja servile shqiptare. Kryeministri frankofon dhe katolik i Shqipërisë, Edi Rama shkroi në twitter se ishte trishtuar, revoltuar dhe solidar me Francën. Lulzim Basha e Ilir Meta bën të njëjtën gjë. Edhe liderët kosovarë, bën të njëjtën gjë. U rreshtuan me Francën, siç bën edhe shoqatat e gazetarëve të Tiranës dhe të Prishtinës të cilat shpresojnë që të marrin fonde të reja nga ambasada franceze për këtë solidarizim.

 

Solidarizimi masiv i liderëve perëndimorë dhe servilëve të tyre shqiptarë, në shikim të parë duket shumë human. Në Francë u vranë 12 roje dhe gazetarë nga 2 apo 3 muslimanë francezë, dhe në emër të “fjalës së lirë” dhe “lirisë së medias” teologjia e demokracisë liberale tregon që ne duhet të prekemi të gjithë e të vëmë kujën për këtë hata të madhe. Megjithatë, fakti që të bën përshtypje është se si udhëheqësit perëndimorë dhe shqiptarë, ashtu edhe komentatorët në Tiranë dhe Prishtinë, nuk kanë reaguar kështu kur gazetarë janë vrarë edhe në vende të tjera të botës. Në konfliktin e 8 korrikut 2014 në Gaza ushtria izraelite vrau mbi 2200 civilë, gra, fëmijë, pleq, gazetarë, punëtorë etj. Mes të vrarëve kishte mbi 17 gazetarë. Megjithatë si liderët perëndimorë ashtu edhe zarat e tyre shqiptarë nuk reaguan sikur po reagojnë sot. E njëjta gjë ndodh edhe me gazetarët rusë që po vriten e merren peng në Ukrainë. Qeveria franceze e presidentit Francois Hollande ashtu sikur edhe ajo e kriminelit të luftës Nikolas Sarkozy kanë stërvitur, furnizuar, armatosur dhe mbështetur terroristë islamikë që nga Siria e deri në Libi, të cilët kanë vrarë, përdhunuar, djegur e shkatërruar shumë herë më shumë sesa këta të fundit në Paris. Për një person që nuk e njeh politikën e Evropës dhe grupet që sot kontrollojnë mediat në të – pyetja mund t’i lindi e thotë: si shpjegohet që udhëheqësit perëndimorë dhe zarat e tyre shqiptarë bëhen histerikë kur 3 terroristë vrasin 12 gazetarë në Paris, por nuk bëzajnë fare kur Franca dhe terroristët që ajo mbështet vrasin njerëz e gazetarë në masë në Siri, Libi, Mali, Palestinë, Bregun e Fildishtë etj? Përgjigja është që jetojmë në një botë të ndyrë dhe hipokrite, dhe reagimet histerike e politike nuk bëhen me zemër në dorë, por me laps te veshi.

 

2.

Revista Charlie Hebdo, gazetarët e së cilës u vranë në këtë 7 janar ishte një revistë rrugaçe, islamofobike dhe raciste. Me karikaturat e saj ajo ka sulmuar, përçmuar e ofenduar në mënyrë të vazhdueshme muslimanët francezë por edhe grupe të tjera që jetojnë në Francë. Kulmi i sulmeve të saj kundër muslimanëve francezë erdhi në vitin 2006 kur ajo u rreshtua në listën e disa mediave perëndimore të cilat nuk treguan aspak sensitivitet ndaj ndjesive të muslimanëve dhe botuan karikatura kundër profetit Muhamed. Edhe pse ish-presidenti francez Zhak Shirak i dënoi këto provokime, Nikola Sarkozy dhe Francois Hollande e mbështetën ofendimin e Charlies, nën pretekstin e lirisë së fjalës. Por për muslimanët francezë, sidomos ata që janë me orgjinë nga Afrika dhe Algjeria, shteti francez është vendi i fundit në botë që respekton lirinë e fjalës. Franca është një nga vendet më diktatoriale të Evropës, e cila persekuton, burgos, dhe përndjek qytetarët e saj të cilët guxojnë të thonë ndonjë gjë kundër lobeve të fuqishme që kontrollojnë vendin. Që dikush të kuptojë dhe bindet sesa liri fjale ka në Francë, mund të shohi në wikipedia shkrimet mbi antisemitizmin apo dënimin e gjenocidit armen në Francë dhe të kuptojë se çfarë terrori shtetëror ekziston në këtë vend kundër fjalës së lirë, dhe sesa shumë artistë, intelektualë e mendimtarë dënohen për shkak se në këtë vend nuk ka liri fjale.

 

Por ndërsa Franca bën mirë që i mbron hebrejtë, armenët dhe grupe të tjera interesi të cilët janë persekutuar në shekuj nga katolikët, ajo nuk bën të njëjtën gjë me muslimanët. Edhe pse në Francë, muslimanët përbëjnë rreth 10% të popullsisë, aq sa janë edhe katolikët në Shqipëri, politikat franceze që rrjedhin që nga koha e kolonializmit i diskriminojnë dhe përbuzin muslimanët në format nga më të ulëtat. Muslimanët francezë diskriminohen në arsim, qeverisje, sulmohen brutalisht në media dhe nga organet e sigurisë, e 60% e të burgosurve sot në Francë janë muslimanë. Me ligjin famëkeq të marsit 2004 Franca i ka shpallur luftë totale grave muslimane me shami të cilat përjashtohen nga të gjithë sferat publike të vendit. Ligjin e saj gjenocidal, Franca ia ka imponuar edhe dy vendeve muslimane të Evropës, Kosovës dhe Shqipërisë.

 

Diskriminimi dhe përbuzja në jetën e përditshme, dhe ndërhyrjet imperialiste të Francës në të gjithë Lindjen e Mesme dhe Afrikë, kanë krijuar në mendjen e shumë qytetarëve muslimanë francezë idenë se vendi i tyre është një vend i keq, racist, që i do të keqen atyre. Rasti më i fundëm i pushtimit ushtarak të Libisë dhe vrasja nga agjentët francezë të liderit libian Muammar Gaddafit, dhe dërgimi nga Franca i terroristëve dhe spiunëve të saj për të djegur dhe shkatërruar Sirinë janë vetëm dy shembuj që ilustrojnë politikën brutale që Franca ndjek me botën e islamit.

 

3.

Sulmi që tre terroristë francezë ndërmorën kundër revistës Charlie Hebdo këtë 7 janar në Paris, edhe pse mediat franceze dhe ato perëndimore po mundohen ta ndërlidhin me Islamin – i cili akuzohet nga udhëheqësit e krishterë perëndimorë si fe e dhunës dhe terrorit – në fakt ka të bëj më shumë me Francën dhe terrorin që regjimi laik-katolik francez ushtron prej shekujsh kundër popujve muslimanë dhe afrikanë. Gjatë nisjes së pranverës arabe, qeveritë franceze të Sarkozisë dhe Hollandës dërguan me qindra terroristë dhe agjentë francezë që të bëjnë terror në Lindjen e Mesme ku vranë disa mijëra të krishterë dhe muslimanë arabë. Shumë nga këta terroristë tani që Franca i ka lënë në baltë po kthehen në vendin e tyre të cilin ata e urrejnë. Të përbuzur, përndjekur dhe diskriminuar nga regjimi laik-katolik francez, zhgënjimin ata e përkthejnë në aktet dhune. Në këto muajt e fundit ne kemi parë sa e sa raste që muslimanë francezë kanë sulmuar objekte të ndryshme në vend. Por qeveria franceze – që prej revoltave të vitit 2005 kur popullatat arabe dhe afrikane dogjën lagje të tëra të Parisit – nuk do që të adresojë problemet e qytetërëve të saj me politika sociale dhe integruese. Ajo ka zgjedhur taktikën e terrorit policor për të nënshtruar popullatat muslimane. Ndryshe nga Shqipëria, ku edhe pse katolikët janë 10% e popullsisë e Perëndimi e Franca bashkë na kanë “mundësuar” që kryeministri dhe shumica e ministrave tanë të jenë të krishterë fondamentalistë – në Francë, nuk ndodh një gjë e këtillë me muslimanët. Ata mbahen me dhunë institucionale jashtë strukturave shtetërore.

 

Udhëheqësit francezë që nga kryeministri Hollandë, Nikola Sarkozy apo fashistja Marie Le-Pen, të gjithë pa përjashtim lehin e garojnë sesi të poshtërojnë e nënshtrojnë sa më shumë qytetarët e tyre afrikano-veriorë. Pjesë e poshtërimit të Islamit në vend ishin edhe provokimet e revistës Charlie Hebdo e cila në pothuajse çdo numër të saj ofendonte profetin Muhamed dhe simbolet e shenjta të Islamit. Edhe pse udhëheqësit francezë dhe aleatët e tyre të NATO-s mbrojnë poshtërimet publike që i bëhen Islamit në vend – nën pretekstin e lirisë së fjalës – edhe një budalla e kupton që në Francë nuk mbrohet fjala e lirë, por liria për të poshtëruar muslimanët.

 

4.

Frustrimi që vjen nga papunësia, racizmi, diskriminimi fetar dhe shoqëror me të cilin përballen muslimanët e Francës i ka bërë ata që të vëshojnë në masë në konfiktet xhihadiste që sot kryhen në Lindjen e Mesme. Muslimanët francezë e urrejnë Francën, pasi aty trajtohen si qytetarë të dorës së dytë. Klasa e bardhë laik-katolike që sot sundon Francën, i sheh ata me përbuzje dhe urrejtje. Fakti që pas vrasjes së gazetarëve të Charlie Hebdo në sheshet e Francës vërshuan me mijëra francezë të bardhë katolikë që protestonin kundër terroristëve muslimanë afrikanë, tregon qartë tensionin e madh fetar dhe etnik që ekziston në këtë vend.

 

Edhe pse Franca arriti ti vrasë atentatorët e gazetarëve të saj, ajo akoma nuk ka arritur të zgjedhë problemin e saj me Islamin dhe popullatat afrikane që ka në vend. Liderët francezë, në vend se të ulen dhe heqin ligjet diskriminuese, në këto ditët e fundit zihen me njëri tjetrin sesi ti keqtrajtojnë sa më shumë muslimanët. Udhëheqësja fashiste Marie Le-Pen kërkon ti deportojë jashtë vendit, të risjellë ligjin e vdekjes dhe gijotinën – tamam sikur terroristët e ISIS-it. Kryeministri Holland po zotohet që të punësojë edhe më shumë spiunë e policë për të mbajtur nën kontroll popullatat muslimane. Ndërsa mediat vazhdojnë të fyejnë e poshtërojnë muslimanët gjithmonë e më shumë.

 

Të gjendur të pagojë, të paintegruar dhe të përbuzur muslimanët francezë po shkojnë gjithnjë e më shumë drejt ekstremizmit dhe ndërmarrin masa të dëshpëruara dhune kundër Republikës së Pestë. Vrasësit e gazetarëve të Charlie Hebdo ishin njerëz të dëshpëruar, të cilët Republika e Pestë Franceze nuk diti ti integrojë sipas slloganit masonik francez të Lirisë – Barazisë dhe Vëllazërisë. Ata ishin të mërzitur me Francën, e prandaj vendosën të vdesin duke sulmuar simbolet ofenduese të fesë së tyre, të cilat liderët francezë i quajnë “fjalë e lirë”.

 

5.

Reagimet histerike të udhëheqësve francezë dhe aleancës franceze sot nëpër botë, duke përfshirë edhe servilët e Kosovës dhe Shqipërisë, për vrasjen e gazetarëve të Charlie Hebdo-së nuk do t’i zgjidhin dot problemet e Francës. Edhe dalja e udhëheqësve “të moderuar” muslimanë që dënojnë terrorizmin dhe thonë që ai nuk ka lidhje me Islamin, nuk do i bëjnë derman dot Francës. Fajin Francës që qytetarët e saj bëhen terroristë dhe vrasin gazetarë e policë nuk ja ka Islami por vetja e saj. Ajo është që sulmon e pushton vende muslimane nga Afrika e deri në Siri. Ajo është që çoi qytetarë të saj të djegin Libinë dhe Sirinë. Dhe ajo është që i përbuz, diskriminon dhe poshtëron qytetarët e saj muslimanë nëpërmjet “fjalës së lirë” sikur revista Charlie Hebdo e më pas u kërkon muslimanëve që ta pranojnë këtë poshtërim publik. Reagimet histerike të pushtetarëve francezë, NATO-istë, apo edhe të fondamentalistëve kristjanë në Shqipëri kundër Islamit, nuk do t’i japin fund përplasjes midis popullatave muslimane dhe katolike në Francë dhe Evropë. Vetëm kur Franca dhe Evropa të kthehen në vende të lira, të barazisë dhe vëllazërisë sikur masonët francezë propagandonin në shekullin e XX, e t’i mbrojnë dhe respektojnë muslimanët si qytetarë më të drejta të barabarta; e vetëm kur Franca të ndjeki shembullin e Shqipërisë e cila për kryeministër ka një psikopat nga minoriteti katolik – dhe edhe Franca të zgjedhi një arab musliman si kryeministrin e saj – vetëm atëherë punët mund të ndryshojnë për Francën dhe Evropën. Por nëse Franca do të vazhdojë t’i trajtoj qytetarët e saj muslimanë sikur ata të jetojnë në Republikën Qendrore të Afrikës, lexuesit tanë duhet të jenë të sigurtë që në të ardhmen do të shohin spektakle të reja luftimesh në teatrin francez. Arabët do të vrasin francezë, e francezët do të vrasin arabë dhe liderët perëndimorë do të dënojnë terrorizmin si gjithmonë dhe mediat e tyre do të mallkojnë Islamin.

 

6.

Francës dhe Evropës Perëndimore sot i ka ardhur koha dhe momenti që t’i anullojnë politikat e tyre diskriminuese dhe imperialiste kundër Islamit dhe muslimanëve dhe të zbatojnë siç duhet slloganet masonike të Liberté, Égalité, Fraternité-së. Nëse ato bëjnë këtë gjë, edhe qytetarët muslimanë do të sillen mirë dhe do ta shohin Francën si atdheun e tyre. Por nëse ata trajtohen sipas metodave fashiste të Nikolla Sarkozisë, Le-Pennit dhe Hollandës, Evropa duhet të jetë e sigurtë që do të përballet me konflikte të tjera, sikur ky i fundit edhe në të ardhmen.

Arsyetimet pa bazë kundër mbulesës së kokës

19/09/2014 Lini një koment

Lietta TORNABUONI (Kritike italiane e artit pamor)

 

ARSYETIMET PA BAZË KUNDËR MBULESËS SË KOKËS

Woman hijab

Janë thuajse të gjitha arsyetime boshe me anë të të cilave, në Francë dhe tashmë edhe në Itali, dënohet e kërkohet të ndalohet veshja myslimane ‘burka’, shamia me të cilën shpesh mbulohet fytyra dhe qafa, duke lënë të dukshme vetëm pjesën e syve.

Presidenti francez Nicolas Sarkozy shprehet se burka cenon vlerat e traditat laike të Republikës franceze, çka të bën të vësh buzën në gaz; nëse do të ishte vërtet kështu, do të ishte po aq e nevojshme që të ndalohej mbulesa e kokës edhe për motrat(suorat) katolike… do të duhej të ndalohej rreptësisht edhe ‘qaforja’ që përdorin priftërinjtë katolikë? Më konkretisht, ministri italian shprehet se ligji ynë ndalon daljen me mbulesë në publik, ngaqë e bën të vështirë të dallosh pamjen e individit… Epo atëherë, çfarë do të ndodhë vallë me motoçiklistët italianë me kaskë mbrojtëse në kokë, nëse do të vihej në zbatim një ligj i tillë? Ç’mund të ndodhte me mafiozët po italianë që venë syze dielli të përmasave të mëdha, e që në çdo stinë mbulojnë apo fshehin gjysmën e fytyrës? Përjashto këtu faktin se një identifikim i tillë për një person të huaj, vetëm duke e parë në fytyrë, do të lehtësonte paksa punën e policisë.
Ndërkohë, zinxhiri i fakteve hipokrite shkon më tej: të ndalosh mbulesën e kokës për të lehtësuar integrimin e grave të huaja në jetën e përditshme italiane. Le të ndalemi pak këtu, integrimi nuk është një dukuri që kryhet me një të lëvizur të qepallave të syrit, me hedhjen në publik të një komunikate apo edhe me votimin e një projektligji. Cilido që ka qenë qoftë edhe një herë të vetme në “Italinë e vogël” të Nju Jorkut – apo që e ka parë nëpërmjet fotografive – e njeh situatën në majë të gishtave. Pas një shekulli e gjysmë të emigracionit masiv italian në Shtetet e Bashkuara të Amerikës, lagja “Little Italy” ngjan të jetë më pak e integruara në botë: atje zhvillohen aktivitete fetare, kafenetë ofrojnë kafe ekspres, dyqanet ushqimore janë fanatikë ndaj llojeve të makaronave tradicionale italiane, të djathit të bardhë e të butë karakteristik (mozzarella), të vajit të ullirit të shtypur edhe me këmbë. Askush atje larg nuk ndjehet i ofenduar, nuk përpiqet të ndalojë këtë lloj tradite apo t’i tregojë italiano-amerikanët me gisht, si të paintegrueshëm. Askush nuk përpiqet të bëjë zgjidhje me gjuhën e forcës. E njëjta gjë ndodh edhe me kinezët në “Chinatown” apo me rusët apo ukrainasit në “Little Odessa”.
Përtej pasionit për të ngulur këmbë si mushka ndaj problemeve të pabaza dhe llafeve pa bukë, duket qartë se në Evropë teka e kapriço të tilla po bëhen gjithnjë më ndjellakeqe, duke shfaqur në këtë mënyrë ndjenja të revanshit apo hakmarrjes ndaj emigrantëve pak të vlerësuar. Është shumë për të thënë se kemi të bëjmë me mllef, por mund të thuhet pa frikë se kjo urrejtje gati e verbër e shprehur ndaj emigrantëve të huaj, duhet të na bëjë të gjithëve të na skuqet faqja nga turpi.

Përktheu nga italishtja: Enkelejda Avxhiu
Marrë nga “LA STAMPA”

Muri i liberal-demokracisë

21/08/2014 Lini një koment

Abdullah REXHEPI

 

MURI I LIBERAL-DEMOKRACISË

Abdullah Rexhepi

Abdullah Rexhepi

Unë kisha menduar se muret ndërtohen vetëm prej kinezëve të lashtë për tu mbrojtur nga agresionet e huaja, prej komunizmit që ndau dy Gjermanitë dhe prej izraelitëve të armatosur për tu mbrojtur nga gurët e palestinezëve, por asnjëherë nuk më kishte shkuar mendja që edhe ideologjia liberal-demokrate mund të ndërtojë mure për të vënë kufij në mes ‘nesh’ dhe ‘të tjerëve’. Në 20 vjetorin e rrëzimit të murit të Berlinit, zviceranët ndërtuan një mur tjetër. Një mur ideologjik. Javën e kaluar, 57 % e qytetarëve zviceranë – të rrezikuar nga gjashtë minaret e myslimanëve – votuan për ndalimin e ndërtimit të minareve të xhamive. Dhe shkurtë thanë: “Nuk duam të dëgjojmë zërin e ezanit, por vetëm zërin e kumbanave të kishave”. Referendumin e inicio partia popullore zvicerane (SVP), karakteristikë e së cilës është frikësimi i zviceranëve nga islami dhe muslimanët. Disa nga parullat e kësaj partie janë: “Ata duan të na islamizojnë”, “Po na ndryshojnë identitetin” apo “Jemi në rrezik”. SVP edhe më herët kishte filluar një propagandë kundër mënyrës së therjes së kafshëve nga muslimanët, por për të mos shqetësuar hebrenjtë, ishte detyruar të tërhiqej shpejtë. Kjo parti gjithashtu kishte kërkuar që Tarik Ramadan, egjiptian me nënshtetësi zvicerane, t’iu merret nënshtetësia, për shkak se po mbronte ‘islamin radikal’.

Asnjëherë nuk kisha dashur t’i besoja teorisë së Samuel Huntingtonit për përleshjen e civilizimeve, por ajo që po ndodhë në disa shtete evropiane, për fat të keq po dëshmon teorinë e tij. Ndalimi i mbajtjes së shamisë nga gratë muslimane në objektet arsimore të Francës, publikimi i karikaturave në Danimarkë, sulmet e dhunshme ndaj muslimanëve në Angli dhe Gjermani flasin për një ‘kryqëzatë’ të re të botës perëndimore përballë islamit. Këto ofeza dëshmojnë shqetësimin dhe frikën e perëndimit liberal – demokrat nga bindjet dhe mendimet e të tjerëve.

Dikush mund të pyes se si do të vepronin muslimanët nëse do ta ndjenin të njëjtin rrezik, pra sikur në një vend musliman të ketë një rritje të numrit të ithtarëve të feve tjera dhe të rrezikohet struktura e popullsisë muslimane? Përgjigja ime do të ishte kjo: Kur flasim për muslimanët, duhet ndarë shumicën e muslimanëve në njërën anë, nga regjimet shtetërore dhe grupet radikale në anën tjetër. Askush nuk duhet ta mohojë se një pjesë e madhe e botës islame po përjeton një dekadencë dhe injorancë të thellë, e cila ka ngurtësuar mendimin e lirë në këtë shoqëri. Sot në Irak, Afganistan, Pakistan, Jemen, madje edhe në Palestinë (konflikti mes Hamasit dhe Fatahut) muslimanët por vrasin njëri tjetrin, po shkatërrojnë xhamitë dhe vendet e shenjta të njëri tjetrit dhe po urrehen në mes veti. Regjimet diktatoriale të muslimanëve dhe grupet fanatike deri më tani nuk kanë lejuar zhvillimin e mendimit dhe shprehjes së lirë në vendet islame. Për fat të keq, muslimanët kanë vrarë, prerë, varë, djegur, dhunuar dhe kanë internuar dijetarët dhe mendimtarët muslimanë që kanë shprehur mendime ndryshe nga shumica, dhe këtë e kanë bërë në emër të mbrojtjes së islamit burimor. Në kohën kur feja islame, siç shihet në Kur’an dhe hadithet e Profetit Muhammed, nuk pengon shprehjen e mendimit të lirë dhe mendimit ndryshe, madje hz. Muhammedi a.s. thotë: “Mosmarrëveshjet e dijetarëve janë mëshirë”. Prandaj mund të them se edhe në vendet islame gjendja nuk do të ndryshonte nga Zvicra. Por rastet dallojnë, për shkak se perëndimi ka një kohë shumë të gjatë që ka kaluar nga dekadenca dhe mendimet e zymta radikale, dhe në këto vende kanë ardhur e shkuar filozofë, mendimtarë dhe ideologji të mëdha, kurse muslimanët jo vetëm që nuk iu kanë përmbajtur mësimeve të fesë islame, por ata gjithashtu kanë mbetur prapa edhe në zhvillimin e mendimit të lirë. Edhe një gjë nuk duhet harruar se muslimanët edhe pse kanë qenë të pamëshirshëm ndaj njëri-tjetrit, por ata asnjëherë nuk kanë sulmuar ithtarët dhe objektet e shenjta të feve tjera. Kur viziton vendet më të njohura të civilizimit islam mund të hasësh në kisha dhe sinagoga, të cilët janë ruajtur nga muslimanët. Në Evropën e dy shekujve të kaluar, kur hebrenjtë masakroheshin nga evropianët, ata gjetën strehim në perandorinë osmane dhe për këtë ekzistojnë argumente e historike.

Atëherë pse Evropa po vepron në këtë mënyrë? Në këtë kontinent kanë vepruar ideologji, shkolla dhe lëvizje të shumta politike dhe filozofike dhe secila prej tyre kanë shprehur qëndrimet në lidhje me të drejtën dhe lirinë fetare. Në Evropë mbrohen të drejtat e kafshëve, homoseksualëve dhe të çdo grupi tjetër të çuditshëm. Por të drejtat e muslimanëve? Jo. Pse pretenduesit e ‘djepit të civilizimit njerëzor’ harrojnë çdo kriter dhe ligj të përcaktuar nga vet ata, kur bëhet fjalë për islamin dhe muslimanët? Pse gjithë kjo frikë dhe urrejtje? E para, për arsye se në trurin dhe shpirtin e evropianëve akoma nuk është fshirë urrejtja e kohës së kryqëzatave ndaj muslimanëve dhe ata mbrojnë të drejtat e njerëzve dhe lirinë fetare vetëm për vete, jo edhe për muslimanët. Dhe e dyta, në qarqet politike dhe mediatike të perëndimit sundon një ideologji e cila bënë investime të mëdha në krijimin e Islamofobisë në mesin e qytetarëve. Kjo ideologji plasohet nga bosë të mëdhenj të mediave, të cilët prioritet të politikës së tyre e kanë shkatërrimin e imazhit të fesë islame dhe pengimin e zgjerimit të kësaj feje në mesin e perëndimorëve jo muslimanë. Aktualisht perëndimorët janë duke vuajtur nga mungesa e ndjenjave shpirtërore dhe shumë prej tyre në kërkim të përmbushjes së këtyre ndjenjave gjejnë strehim në fenë islame. Revolucionet shkencore në Evropë me të drejtë iu kishin kundërvënë Kishës dhe interpretimit që i bëhej fesë së krishtere. Por gabimi ishte se mendimtarët evropianë, duke dashur të eliminojnë ideologjinë fetare të Kishës mesjetare, ata vënë në pikëpyetje fenë në përgjithësi. Në këtë mënyrë në Evropë pamë një zhvillim të madh të rrafshin intelektual dhe shkencor, por ngecje në aspektin shpirtëror. Prandaj shumë evropianë të dëshpëruar nga jeta materiale gjejnë strehim në fenë islame. Kjo nga askush nuk duhet të perceptohet si rrezik, madje aq më pak nga evropianët. Të gjithë duhet ta dinë se feja islame nuk është e Lindjes dhe e arabëve, ajo është e gjithë njerëzimit. Për njerëzit e lirë dhe për ata që ia duan të mirën njerëzimit nuk duhet të ekzistojë Lindja dhe Perëndimi, sepse edhe Lindja edhe Perëndimi janë të Zotit.

Zviceranët që votuan për ndalimin e minareve paskan harruar mësimet e Calvinit. Calvini jetoi në Gjenevë në shekullin 16. Gjeneva e atëhershme e Calvinit ishte bërë strehim e krishterëve protestantë që iknin nga dhuna dhe vrasjet e Vatikanit. Ata në fillim iu drejtoheshin Calvinit. Ai bënte përpjekje të mëdha që protestantët e ardhur t’i miqësonte dhe afronte me vendorët. Në një letër të Calvinit lexojmë: “Ne duhet të qajmë bashkë me ata që qajnë. Nëse jemi të krishterë, duhet të solidarizohemi me dhimbjet dhe lotët e fqinjëve, t’i ndihmojmë ata”. Këta zviceranë që votuan kundër minareve duhet të shkojnë në oborrin e Universitetit të Gjenevës dhe të lexojnë fjalën e Calvinit të gdhendur në gurë, ku thotë: “Të falësh mëkatet”.

Unë nuk e di se pse kosovarët që jetojnë në Zvicër nuk i japin leksione për demokraci zviceranëve. Kosovarët, zviceranëve duhet t’i thonë: “Në qendër të kryeqytetit të Kosovës, Prishtinë, ku 98 % e qytetarëve janë muslimanë, ndërtohet një kishë gjigante, e cila në të ardhmen do të jetë simbol i kryeqytetit. Në vendin tonë kemi ndërrim kolektiv të fesë, ka patur raste që përnjëherë 40 familje nga muslimanë janë konvertuar në katolikë. Atje veprojnë dhjetëra organizata të krishtere propagandojnë fenë e tyre. Funksionarët e shtetit tonë jo vetëm që nuk janë të shqetësuar nga gjëra të këtilla, por ata mendojnë se janë duke ia bërë shërbimin më të madh liberal-demokracisë. Krerët e shtetit tonë janë aq diplomat dhe politikanë të shkathët, sa që me Kishën dhe Shën Terezën kanë arritur të mashtrojnë perëndimin e krishterë. Mësoni ore mësoni. Largohuni nga errësira e mesjetës”.

Kategori: Europa dhe Islami Etiketa: ,

Evropa dhe Islami: përvojat e përbashkëta dhe e ardhmja

11/02/2014 Lini një koment

Dilver HUSEIN

 

EVROPA DHE ISLAMI: PËRVOJAT E PËRBASHKËTA DHE E ARDHMJA

24063_798Historia e përbashkët e Islamit dhe Evropës nuk është vetëm një tablo shkatërrimi dhe errësire.
Islami nuk është i ri në Evropë.1 Viti 711 era jonë2 citohet shpesh si koha, kur myslimanët hynë në Spanjë nga Afrika e Veriut; megjithatë pika e parë e kontaktit zyrtar ndoshta ishte kur Muhamedi (paqja dhe mëshira e Allahut qofshin me të) dërgoi lajmëtarin Dihja ibn Khalifa3 tek Herakliu4 në vitin 628 (era jonë).5 Disa vite më vonë në vitin 652 të erës sonë, Muavijeh ibn Ebu Sufjan6 dërgoi trupat në Siçili.7 Që nga kjo kohë myslimanët kanë bashkëvepruar me Evropën në forma të ndryshme. Në të vërtetë do të ishte e drejtë të themi, se Islami ka qenë një fenomen evropian për një pjesë të madhe të historisë së tij – qytetërimi mysliman ka ekzistuar për pothuajse 800 vjet në Spanjë dhe mbi 250 vjet në Sicili. Bashkë me këtë vendosje të Komuniteteve Myslimane Evropiane, ka pasur gjithashtu dhe pika të tjera takimi – prania e shkurtër në Francën jugore, konfliktet në Austri dhe sigurisht kryqëzatat.
Bota e ka parë Evropën të arrijë në pjesë të tjera të botës gjatë kolonializmit dhe pas kësaj u bë shpërngulja e myslimanëve në Evropë, për të gjetur punë dhe një jetë më të mirë. Që Islami dhe Evropa të mësojnë të jetojnë së bashku, duhet të theksojmë se historia e përbashkët e Islamit dhe Evropën nuk është vetëm një tablo shkatërrimi dhe errësire, por përmban raste të panumërta të shkëmbimit të njohurive, zhvillimit reciprok dhe partneritetit. Tani dijetarët evropianë jetojnë në një klimë, ku janë gati ta pranojnë ndikimin e madh të qytetërimit mysliman në formimin e Evropës; kontributin e Ibn Haldunit8 në sociologji dhe histori, të Razit9 dhe Ibn Sinas10 në mjekësi dhe Khuwarizmit 11 në matematikë.
Përdorimi i zakonshëm i fjalëve si alkooli, alkimia dhe algjebra vijnë nga arabishtja. Udhëtimet e gjata të evropianëve drejt qendrave të dijes në Kordovë, Toledo dhe Granadë në Spanjën myslimane dëshmojnë kontributin e myslimanëve në formimin e Evropës. Urtësia e grekëve të lashtë u ruajt dhe u shënua nga arabët, si shkrimet e Aristotelit, Euklidit, Galenit, Arkimedit dhe të tjerëve, të cilat u përkthyen në arabisht dhe më vonë në latinisht.12 Faktikisht, arabishtja mund të konsiderohet si një prej gjuhëve klasike të Evropës.13
Montgomery Watt është shprehur: “Si rrjedhim kultura superiore e arabëve hapi gradualisht rrugën e saj drejt Evropës perëndimore, me anë të lidhjeve tregtare dhe pranisë politike në Spanjë dhe Sicili. Edhe pse Evropa perëndimore kishte lidhje me Perandorinë Bizantine, ajo transportonte më shumë nga arabët se sa nga bizantinët. Kur njeriu informohet për shkallën e gjerë të eksperimentimeve arabe, mendimit dhe shkrimit arab, ai e kupton se pa arabët, shkenca dhe filozofia evropiane nuk do të ishin zhvilluar në atë kohë që u zhvilluan”.14

Evropa sot

Islami nuk njihet zyrtarisht nga Evropa.
Sot, në fillim të mijëvjeçarit të ri është më e rëndësishme se kurrë më parë, t’i kujtojmë vetes tonë partneritetin pozitiv historik mes Islamit dhe Evropës. Sot në Evropën perëndimore jetojnë 10 milionë myslimanë. Vitet 1990` treguan një rritje dramatike të numrit të myslimanëve, që u bënë “të dukshëm”. Organizatat myslimane po përhapen shumë shpejt. Gjithashtu ka edhe një rritje të madhe të numrit të xhamive. Është interesante të vërejmë, se ka një rrjedhje të qëndrueshme të atyre, që po pranojnë Islamin. Islami është bërë një çështje e debatit të nxehtë: Cila do të jetë e ardhmja e këtyre myslimanëve në Evropë? A janë ata në kolonën e pestë (mbrojtës dhe ndihmues të armiqve të vendit ku jetojnë)? A janë ata një burim fundamentalizmi në një Evropë tolerante? A përbëjnë ata një kërcënim, që duhet të pengohet dhe të asimilohet, para se ta rrezikojnë stabilitetin e Evropës? Fatmirësisht jo të gjitha pjesët e Evropës mundohen nga pyetje të tilla.
Megjithatë është e vërtetë, se mbizotëron një shkallë e lartë mosbesimi në lidhje me Tjetrin, nga ana e disa myslimanëve dhe nga ana e disa elementëve të caktuar brenda Evropës. Franços Leotard, në postin e ministrit të Mbrojtjes, deklaroi: “Fundamentalizmi islamik është sot po aq i rrezikshëm sa ka qenë nazizmi”.15 Edhe pse pjesa më e madhe e teorive të Huntingtonit janë hedhur poshtë, vazhdojnë të kenë ndjekësit e tyre të përkushtuar. Në gjithë Evropën duket se Islamofobia po rritet.16 Në një nivel më të përgjithshëm, ish kryetari i Partisë Konservatore të Mbretërisë së Bashkuar Lord Tebbit, pikëpamjet e të cilit për kriketin njihen17, deklaroi: “Nuk mund të kesh një ngarkesë të tërë të kulturave të ndryshme në një shoqëri; mund të kesh një kulturë për një shoqëri…Multikulturalizmi është një forcë ndarëse”.18
Edhe pse këto mendime mund të mos jenë gjithmonë të rrymës kryesore, ato kanë ndikimet e tyre të rëndësishme mbi komunitetet e pakicës. Këto mund të krijojnë mendësinë e një kohe të vështirë tek ata, që i ruajnë akoma kujtimet e trashëguara të kolonializmit. Duke përjashtuar disa shtete, Islami nuk njihet zyrtarisht nga Evropa. Pa dyshim Islami është këtu, d.m.th është realiteti, por njohja zyrtare ka ndikimin e vet në botëkuptim, konsolidim, status e kështu me radhë. Evropa perëndimore ka zhvilluar modele të ndryshme për ta trajtuar Islamin. Austria, Spanja dhe Belgjika e kanë njohur Islamin zyrtarisht. Suedia është e gatshme të financojë disa aktivitete për myslimanët, me kusht që ata të përfaqësohen nga organizata të një përmase të caktuar minimale. Në Francë asnjë komunitet fetar nuk njihet zyrtarisht. Themelimi i Laicite (laicizmit) në vitin 1905 e ndalon shprehjen e fesë në jetën publike. Në bazë të kësaj u zhvilluan incidentet për shaminë. Megjithatë është e rëndësishme të theksojmë, se presidenti francez varroset tradicionalisht në Notre Damë dhe kësula e hebrenjve tolerohet. Gjermania akoma nuk e pranon, se është një vend emigracioni; prandaj emigrantët njihen si gastarbeiter, ose punëtorë të ftuar edhe pas tre brezash. Britania edhe pse nuk e njeh ligjërisht komunitetin mysliman, ka strehuar dhe ka pranuar larminë e pakicave të saj.

Imazhet e Islamit

Gjatë bashkëveprimit të gjatë mes Evropës dhe Islamit janë krijuar shumë imazhe negative për Islamit. Disa prej tyre janë motivuar politikisht dhe disa të tjera kanë ndodhur për shkak të ndryshimeve fetare. Në epokën mesjetare njerëzit mendonin, se myslimanët ishin idhujtarë, të cilët adhuronin Muhamedin (paqja dhe mëshira e Allahut qofshin mbi të), ose se Muhamedi ishte magjistar ose në raste të tjera, djalli Mahound ose antikrishti. Islami përshkruhej si fe e gënjeshtërt, si një tjetërsim i qëllimshëm i të vërtetës. Për më tepër Islami përshkruhej si fe e dhunës, që u përhap me shpatë. Myslimanët mendohej se ishin njerëz, të cilët ishin të dhënë pas dëshirave fizike dhe vetëkënaqjes; imoraliteti dhe homoseksualizmi dukej se justifikoheshin nga besimi. Shumë prej këtyre mendimeve u trilluan, për të krijuar një aleancë me botën e krishterë për të luftuar në Kryqëzatat, për të treguar se Tjetri po jetonte në errësirë, duke justifikuar kështu nevojën për t’iu ndërruar fenë apo për t’i luftuar.19 Është me interes të theksojmë, se disa prej këtyre imazheve ekzistojnë edhe sot, si dhe ka imazhe të tjera të reja.

A përbën Islami kërcënim?

Le të mendojmë për një çast për gjendjen e Islamit në botën bashkëkohore. Myslimanët jetojnë në dy gjendje të përgjithshme: e para si pakicat në perëndim, në Kinë etj. dhe e dyta në vendet ku shumica është myslimane. Po të marrim rastin e parë, do të duhej një shtrirje e gjerë e imagjinatës për t’i përshkruar këto pakica si kërcënim për Evropën ose perëndimin. Këto komunitete janë të frikësuara nga mjedisi ku jetojnë. Është e mundur, që vlerat kulturore dhe fetare, normat etike të të shpërngulurve të shkatërrohen në brezin e dytë apo të tretë. Këto komunitete po mundohet të mbrohen dhe nuk përbëjnë ndonjë kërcënim ndaj rendit të shpallur në vendin ku ata jetojnë.
Duke parë botën myslimane, politikat e pushtetit janë shumë të ndryshme. Ka 56 shtete myslimane, por shumicave e myslimanëve kanë rezerva të mëdha për sa i përket “islamizmit” të këtyre shteteve. Pjesa më e madhe e këtyre shteteve janë në kategorinë e vendeve në zhvillim ose quhen Bota e Tretë; ata janë mbytur në borxhe ndaj Fondit Monetar Ndërkombëtar, Bankës Botërore dhe vendeve të zhvilluara. Përsa i përket teknologjisë, ata po mundohen të arrijnë botën perëndimore. Ndikimi i medias perëndimore dhe procesi i globalizimit dominojnë mbi ta. Disa vende kanë minerale dhe burime të naftës, por marrëdhëniet mbizotëruese politike janë të tilla, që zakonisht është shumë e vështirë t’i përdorësh në ndonjë mënyrë kundër interesave perëndimore. Lufta e Gjirit Persik e dëshmon këtë. Ne mund ta konsiderojmë këtë situatë nga një perspektivë tjetër dhe të shohim, se shteti i Izraelit ekziston mes shteteve myslimane, asnjëra prej tyre nuk e pëlqen praninë e tij atje, por asnjëra prej shteteve nuk është aq e fuqishme dhe e pavarur për ta ndryshuar gjendjen. Ngjarjet që ndodhën në Bosnje, duket se kanë pasur një ndikim të thellë emocional tek myslimanët në të gjithë botën, por komuniteti mysliman ndërkombëtar nuk ishte i aftë të kishte një ndikim serioz politik. Në fakt ndihma e vetme që mund të ofronte, ishte mbledhja e parave për organizatat bamirëse. Atëherë si mund të përbëjë kërcënim një komunitet i tillë ndërkombëtar ndaj fuqisë së vendosur të perëndimit?

Myslimanët sot në Evropë

Myslimanët në Evropë kanë kaluar të paktën tre valë të mëdha të vetëdijes.
Komuniteti mysliman, që është një komunitet i ri (në Mbretërinë e Bashkuar 75% e komunitetit mysliman është nën 35 vjeç20, ka problemet e veta. Një numër i madh i të rinjve përballen me një krizë identiteti, të ndarë mes kulturës së prindërve të tyre dhe asaj të mjedisit. Në këtë kontekst duhet të vendoset rigjallërimi islam. Myslimanët në Evropë kanë kaluar të paktën tre valë të mëdha të vetëdijes.
Së pari, në fund të viteve 1970` revolucioni iranian pati një ndikim të madh në botën myslimane, madje dhe tek myslimanët që jetonin në Evropë, pavarësisht nga qëndrimi i tyre kundrejt Revolucionit Iranian; kjo ishte një shenjë se Islami po ngrihej.
Së dyti, “Satanic Verses” të Selman Rushdi në vitin 1989 i bëri shumë myslimanë në Shtetet e Bashkuara, veçanërisht të rinjtë të meditonin për veten e tyre dhe rolin e tyre në shoqëri, e cila dukej se e nënvlerësonte besimin dhe të drejtat e tyre. Çështja e hixhabit ose e mbulesës pati një ndikim të ngjashëm në vendet e tjera evropiane.
Së treti, lufta e Gjirit Persik, Bosnja dhe ngjarjet e tjera të fundit politike kanë ngjallur një lëvizje të madhe brenda komunitetit mysliman. Kur Iraku iu kundërvu Iranit, shihej si e arsyeshme që Sadam Huseini të armatosej; por kur ai pushtoi Kuvajtin, ai duhej ndaluar. Megjithatë serbët u lejuan t’i vrasin boshnjakët. Zgjedhjet legjitime në Algjeri u anuluan në emër të mbrojtjes së demokracisë, ndërsa ushtria turke ndërhyri me arrogancë në procesin demokratik dhe u lejua t’i mbajë peng politikanët e vendit. Kur Shtetet e Bashkuara mbrojtën afganët kundër Rusisë, ata u quajtën luftëtarë të lirisë; por kur palestinezët luftojnë për pavarësi, ata quhen terroristë. Imazhi i Islamit është akoma imazh i dhunës dhe terrorit, që burojnë nga xhihadi edhe pse ndoshta të gjitha aktet e xhihadit këta 100 vitet e fundit kanë qenë beteja mbrojtjeje për liri dhe vetëvendosje. Kur shpërthen një bombë në Kajro, duket shumë e arsyeshme që një gazetar në Bradford të ndalojë një të ri mysliman në rrugë dhe ta pyesë për mendimin e tij ose të saj lidhur me këtë çështje, por asnjë nuk mendon të pyesë një kopt në Egjipt për konfliktin në Irlandën e Veriut.
Si rregull, kjo ka krijuar zhgënjim dhe ka kontribuar për një ndjenjë fyerjeje dhe refuzimi. Disa elemente të rilindjes islame kanë prekur këto tendenca të refuzimit dhe zemërimit dhe kanë dhënë një rrugëdalje, duke dënuar zhurmshëm perëndimin dhe të gjitha gjërat, që janë perëndimore. Megjithatë rilindja islame nuk është një reagim negativ; por është kryesisht një udhëtim i zbulimit të vetvetes dhe në fakt një numri në rritje të rinjsh, u mundëson të zbulojnë një alternativë tjetër nga kultura prindërore – një kulturë islamo-evropiane. Kjo ndodh nga një proces i shpërndarjes së bagazhit kulturor të Islamit aziatik ose arab, për t’u kthyer tek parimet bazë dhe themelore dhe për t’i zbatuar ato në një kontekst evropian. Ky proces mund të jetë vetëm i shëndetshëm për Evropën, sepse krijon njerëz, të cilët kanë besim tek identiteti i tyre: ata janë myslimanë evropianë. Ata duan të kontribuojnë për të ardhmen e tij, për të ndërtuar një Evropë më të mirë për veten dhe për fëmijët e tyre. Khurshid Ahmed ka thënë: “Do të ishte tragjedi, po të bëheshim të burgosur të së kaluarës”.21
Ashtu si myslimanët deklarojnë, se Islami nuk është monolit, ata duhet të kuptojnë, se as Evropa nuk është monolite. Ka shumë njerëz në Evropë, të cilët janë të përgatitur t’i shikojnë objektivisht në mos me dhembshuri problemet, me të cilat përballen myslimanët. Për më tepër është e rëndësishme të theksojmë, se përpjekjet e lëvizjeve islame nuk janë kundër perëndimit apo Evropës; ato janë një proces i komunitetit dhe vetëzhvillimit ashtu siç ka thënë Hasan Turabi: “Perëndimi nuk është preokupimi ynë. Ne jemi të interesuar për rigjenerimin konstruktiv të shoqërive tonë, duke vënë në lëvizje shpirtrat dhe mendjet tona, jo duke luftuar “Shejtanët e mëdhenj”. Duke përjashtuar rastin kur një linjë veprimi drejtohet kundër Islamit, perëndimi nuk është armik për ne”.22
Kontakti me Evropën u ka mundësuar myslimanëve të mësojnë shumë: në fakt ndërsa krenohemi se evropianët kanë mësuar nga krijimtaria Andalusiane, duhet të tregojmë mirënjohje për myslimanët. që studiojnë tani në universitetin e Oksfordit, Kembrixhit dhe të Londrës. Shumë prej lëvizjeve të besimtarëve në ringjallje kanë përvetësuar ide23, metoda madje dhe struktura nga modelet evropiane. Takimet me Evropën moderne i kanë nxitur myslimanët. të angazhohen në debate të brendshme për çështje të ndryshme si për demokracinë, pluralizmin, rolin dhe statusin e gruas, konceptet e darul-harb etj. Faktikisht gjithë botëkuptimi i myslimanëve po pëson ndryshime. Në vitin 1992, gjatë një seminari fikhu në Francë për temën “Myslimanët në Perëndim”, një grup dijetarësh myslimanë diskutuan disa prej këtyre ideve. Njëri prej kundërshtimeve që ata ngritën për konceptet e darul-harb dhe darul-Islam ishte se një karakteristikë kryesore e darul-Islam është siguria, por si mund ta quajmë botën myslimane darul-Islam, kur ka kaq shumë diktaturë dhe persekutim ndaj dijetarëve dhe aktivistëve myslimanë? Në mënyrë të ngjashme si mund ta quajmë perëndimin darul-harb, kur këta myslimanë shpesh duhet të largohen nga vendet e tyre dhe të kërkojnë azil politik në perëndim?24

E ardhmja

Rruga për të mësuar ta pranojmë njëri-tjetrin dhe si rrjedhim të jemi të aftë të jetojmë me njëri-tjetrin mund të mos jetë e lehtë; në të vërtetë ky është një proces delikat, por nuk ka alternativë tjetër. Do të duhet kohë, sepse imazhet negative janë krijuar përgjatë shekujve dhe nuk do të zëvendësohen brenda natës. Faktikisht, në mënyrë që Evropa dhe Islami ta kuptojnë njëri-tjetrin, duhet ta kuptojnë veten e tyre më mirë25, sepse nocionet e unit dhe të tjetrit shfaqin një ndikim reciprok.
Unë mendoj se përgjegjësia më e madhe gjendet në duart e shumicës, komunitetit mikpritës, Evropës. Pakicat mund të trajtohen në dy mënyra të ndryshme:
1- Larmia kulturore mund të përshtatet, madje dhe të festohet, gjë që do ta bënte pakicën të ndihej e mirëpritur dhe e gatshme të angazhohet në shoqëri; ose
2- Larmia mund të druhet dhe të eliminohet me anë të dëbimit, shtypjes ose asimilimit të detyruar.
E para është rruga drejt pluralizmit dhe duket se është mënyra më e arsyeshme. Çdo përpjekje për të eliminuar identitetin mysliman, do të shkaktojë vetëm më shumë probleme. Për ta kuptuar këtë, mund të shikojmë ndryshimet mes myslimanëve në Francë dhe në Mbretërinë e Bashkuar, për të parë ndikimin e modeleve të ndryshme që praktikohen. Historia franceze dhe algjeriane vazhdon të jetë një pengesë e madhe, por Laicite francez dhe nocionet e uniteti kulturor vendosin një përgjegjësi të madhe mbi komunitetin mysliman. Ideja është, të shmangen getot dhe zonat e përjashtimit, megjithatë rezultati është një komunitet, që ndihet vazhdimisht i kërcënuar dhe i paduruar, për aq sa është në përgjithësi i paaftë për të menduar për veten si francez.
Sot myslimanët mund të përfaqësojnë një kulturë të ndryshme, por duhet të kujtojmë, se kulturat janë rezultat i proceseve eklektike; kulturat nuk janë asnjëherë të pandryshueshme. A nuk ka qenë krishterimi dikur një fenomen lindor? Por me kalimin e kohës u ngulit në shoqërinë perëndimore. Përzierja e erëzave, qebapi, pica dhe burgerat (hamburgeri, sanduiçi) tani janë elemente të vendosura të kulturës britanike, prapëseprapë ato fillimisht nuk ishin britanike.
Shoqëritë myslimane kanë qenë tradicionalisht pluraliste.26 Teologjia myslimane i kujton njerëzimit, se larmia është një faktor pozitiv dhe natyral në jetë, ku njerëzit mund të bashkohen për të mësuar për njëri-tjetrin.
“O ju njerëz, vërtet Ne ju krijuam juve prej një mashkulli dhe një femre, ju bëmë popuj e fise që të njiheni ndërmjet vete, e s’ka dyshim se te Allahu më i ndershmi ndër ju është ai që më tepër është ruajtur (nga të këqijat). (El-Huxhurat 49:13)
“Sikur të donte All-llahu, do t’ju bënte një popull (në fe e sheriat). (El-Maideh 5:48)
Pluralizmi krijon një rrugë për të ardhmen e Evropës që të jetë e fortë, e qëndrueshme dhe paqësore. Myslimanët duhet të bashkohen me njerëzit e tjerë, pavarësisht nga besimi dhe të punojnë së bashku për të mirën e përbashkët, ashtu si Muhamedi (paqja dhe mëshira e Allahut qofshin mbi të) hyri në hilf al-fudul.27 Alternativa për në pluralizëm do të ishte përshpejtimi dhe përgatitja për një lloj përplasjeje qytetërimesh ose eliminimi i njëra-tjetrës dhe kjo do të ishte një goditje e tmerrshme për Evropën dhe Islamin. Do të ishte shumë e trishtueshme, nëse mundësitë do të humbeshin.

Referencat

[1] Në këtë diskutim me Evropë nënkuptoj Evropën perëndimore, sepse prania e Islamit në Evropën lindore dhe perëndimore është e ndryshme.
[2] Watt, W. M. and Chachia, P. A History of Islamic Spain, Edinburgh University Press, 1977, faqe 5.
[3] Dihja bin Khalifa (vd. 670 era jonë), ishte shok i profeti (a.s), i cili shkonte nëpër misione diplomatike.
[4] Herakliu (575-641 era jonë) ishte perandori bizantin nga viti 610 deri sa vdiq.
[5] Ibn Hisham, The Life of Muhammad, e përkthyer nga Guillaume, Oxford University Press, 1987, faqe 653-654.
[6] Muavijeh ibn Ebu Sufjan ishte kalifi i pestë (660-680 era jonë), pas Ali ibn ebi Talib, dhe i pari prej kalifëve emevitë.
[7] Ahmad, A. A History of Islamic Sicily, Edinburgh University Press, 1975, p. 2.
[8] Vali El-Din `Abdur-Rahman ibn Muhamed, ose siç njihej Ibn Haldun, ishte historian, sociolog dhe filozof (1332-82 era jonë).
[9] Ebu Bekr Muhamed ibn Zekerija El-Razi, i cili njihet në perëndim si Rhazes, ishte mjek, alkimist dhe filozof (854-925 era jonë).
[10] Ebu `Ali El-Husejn ibn `Abdullah ibn Sina, i cili njihet në perëndim si Avicenna, ishte filozof (980-1037 era jonë).
[11] Ebu Xhafer Muhamed ibn Musa El-Khuëarizmi, nismëtari i algjebrës ishte matemacien, astronom dhe gjeograf (rreth viteve 800-847 era jonë).
[12] Wallbank, T. W. and Taylor, A. M. et al, Civilisation Past & Present, HarperCollins, 1987, faqe. 169-172.
[13] Nielsen, J. S. “Islam and Europe”, material i prezantuar në Fondacionin Islamik, Leicestershire, Mbretëri e Bashkuar, tetor 1997.
[14] Watt, W. M. The Influence of Islam on Medieval Europe, Edinburgh University Press, 1972, faqe. 29-43.
[15] Agence France Press, 15 gusht, 1994.
[16] Islamofobia: A Challenge for Us All, The Runnymede Trust, 1997.
[17] Eksperimenti i tij me kriketin që njihet dhe si “eksperimenti i Tebbit” ishte kur ai sugjeroi, se njerëzit nga pakicat etnike në Britani nuk duhet të konsiderohen me të vërtetë britanike, derisa të mbështesin skuadrën angleze të kriketit kundër skuadrës së vendit të lindjes së tyre ose të lindjes së gjyshërve të tyre.
[18] The Independent, 8 tetor, 1997.
[19] Watt, W. M. The Influence of Islam on Medieval Europe, vepër e cituar, faqe. 72-84.
[20] Church, J. (ed), Social Trends, Vol 27, HMSO, Londër, 1997, p. 31.
[21] Ahmad, K. “Islam and the Ëest: Confrontation or Cooperation,” The Muslim World, Vol. 85, No. 1-2, 1995, faqe 80.
[22] Hasan Turabi, “The Islamic Awakening’s Second Wave,” New Perspectives Quarterly, No. 9, 1992, faqe 55.
[23] Nielsen, J. S. “Islam and Europe”, vepër e cituar
[24] Muslims in the West : seminar për fikhun në Francë, korrik 1992. i përmbledhur dhe i përkthyer nga Dr. Sejid Darsh.
[25] Ballard, R. “Islam and the Construction of Europe”, faqe 15-50, in Muslims in the Margin, Shadid, w. and Koningsveld, P. (eds), Pharos, 1996.
[26] Taylor, J. B. Thinking About Islam, Lutterworth Educational Press, 1971, faqe 43.
[27] Lings, M. Muhammad : His Life Based on the Earliest Sources, Unëin, 1988, faqe 31-32. Hilf al-fudul ishte një pakt, ku ishte përfshirë Muhamedi (a.s), në një kohë të hershme, për drejtësi dhe për të drejtat e njeriut.

Pse fajësohet Islami?

24/01/2014 Lini një koment

Dr. M. A. QAZI

 

PSE FAJËSOHET ISLAMI?

Bus Miami

Islami është një fe e paqes, e pranuar dhe e praktikuar nga më shumë se 1.25 miliardë njerëz në të gjithë botën. Islami është feja me rritjen më të shpejtë në botë, dhe nëse do të ishte ashtu siç pohojnë disa kritikë, pse njerëzit nga të gjitha anët e botës vazhdojnë ta përqafojnë Islamin?

 

Ku është shpata tani?

 

Në Islam, një njeri ka të drejtë që të mbrojë veten e tij, familjen e tij, vendin e tij ose fqinjin (fqinjët) e tij, gjë e cila vërtetohet në qëndresën që po bëhet nga populli i Afganistanit, Bosnjës, Çeçenisë, Irakut, Kashmirit dhe Palestinës, ndaj sulmeve kundër tokave të tyre nga të ashtuquajturit çlirimtarë, të cilët në të vërtetë janë pushtues.

Kur’ani i Shenjtë tregon qartë se nëse shpëtohet jeta e një njeriu është njësoj sikur të shpëtohet i tërë njerëzimi, dhe nëse vritet një njeri është njësoj sikur të vritet i tërë njerëzimi.

Ajo çfarë po ndodh në vendet e nënshtruara islame është një reagim natyral ndaj okupimit, bombardimeve, vrasjeve dhe terrorizimit të civilëve të pafajshëm (fëmijëve, të moshuarve dhe grave), përdhunimeve, përveç grabitjes së pasurive, veprave antike dhe pasurive kombëtare, por mbi të gjitha shkatërrimit të pronave të tyre nga pushtuesit.

 

Terrori shkakton terror!

 

Ne i sigurojmë ata të cilët e godasin Islamin se nëse nuk do të kishte pushtime në këtë botë nga pushtuesit e huaj, atëherë nuk do të kishte rezistencë – të ashtuquajtur terror.

Ne dëshirojmë që ata të cilët e kritikojnë Islamin të shpjegojnë veprimet në vazhdim të cilat janë kryer nga të krishterët ndaj çifutëve, të krishterëve të tjerë dhe muslimanëve, gjatë gjithë historisë:

– Me qindra e mijëra burra, gra e fëmijë muslimanë janë vrarë nga kryqtarët, të cilët ishin të krishterë.

– Inkuizicioni i çifutëve dhe muslimanëve të Spanjës nga mbretëresha Isabela, një e krishterë.

– Miliona njerëz të vrarë nga të krishterët europianë dhe amerikanë gjatë dy luftërave botërore dhe luftërave civile.

– Mizoritë të cilat janë kryer ndaj miliona çifutëve dhe të krishterëve nga Adolf Hitler, i deklaruar si i krishterë.

– Qindra mijëra të krishterë të vrarë çdo vit nga të krishterët irlandezë, duke përfshirë britanikët dhe IRA, katolikët dhe protestantët, gjatë disa shekujve të kaluar. Përse ata nuk janë fajësuar si “terroristë të krishterë, ose terroristë katolikë, ose terroristë protestantë?”

Të dy këto grupe besojnë te Jezus Krishti, i cili u tha atyre që të kthejnë faqen tjetër, dhe të dy grupet besojnë në të njëjtin Zot, i cili këshillon që “Ju nuk duhet të vrisni.”

– Timothy McVeigh, i cili e bombardoi Ndërtesën Federale Murrah në qytetin e Oklahomës, në Shtetet e Bashkuara të Amerikës, ishte katolik. A janë terroristë të gjithë të krishterët?

Për më shumë se 60 vjet, sionistët janë përfshirë në mënyrë aktive në gjenocidin e një kombi të tërë, duke vrarë një numër të madh muslimanësh në territoret e pushtuara të Palestinës sipas të dhënave ditore me mitraloza, raketa nga helikopterët, me tanke, dhe bomba nga avionët F16, nën mbikëqyrjen e vendeve perëndimore, të ashtuquajtur mbrojtës të të drejtave të njeriut. Si mund ta shpjegoni këtë?

Vetëm duke i etiketuar luftëtarët e lirisë si terroristë dhe duke lëshuar një tjetër holokaust ndaj palestinezëve të varfër si hakmarrje nuk do të zhduken krimet ose faji i Hitlerit! Ku janë drejtësia, barazia, liria, dhe mbi të gjitha të drejtat e njeriut ndaj palestinezëve, të vdekur ose të gjallë, të përhapur nga këta përkrahës të të drejtave të njeriut?

Në fund por jo më e vogël për nga rëndësia, si i shpjegoni bombardimet, vrasjet, linçimet, masakrimet dhe përdhunimet e indianëve autoktonë të Amerikës dhe robërve të zinj (afro-amerikanëve) të kryera nga të ashtuquajturit të krishterë në Shtetet e Bashkuara gjatë historisë së 200 viteve të kaluara?

 

Si është puna me ata?

 

A munden këta të cilët janë të mbushur me urrejtje ndaj Islamit që ta fajësojnë krishterimin për veprimet e lartpërmendura çnjerëzore të kryera nga të krishterët në pjesë të ndryshme të botës që nga fillimi i tij?

Nëse jo, atëherë pse ata e fajësojnë Islamin për atë e cila është një reagim natyral ndaj pushtimit të vendeve islame nga pushtuesit e huaj?

Më e rëndësishme është se këta popuj duhet të dinë se të tri fetë e mëdha që rrjedhin nga Ibrahimi (Abrahami – fetë Abrahamike) – Judaizmi, Krishterimi dhe Islami – kanë një bazë të përbashkët, që është Një Zot i Plotfuqishëm.

“Të gjithë burrat dhe gratë janë krijuar në mënyrë të barabartë, dhe ne të gjithë jemi një popull para Zotit të Plotfuqishëm,” është një thënie e qartë sipas Kur’anit të Shenjtë dhe është sqaruar shumë mirë në Kushtetutën e Shteteve të Bashkuara, një nga mbrojtësit e të drejtave të njeriut.

Së fundi, por shumë me rëndësi, si vëllezër në njerëzim, ne i këshillojmë ata Islamofobë të mbushur me paragjykime që të jetojnë dhe të mësojnë historinë e Islamit dhe muslimanëve, para se ata të guxojnë të shkruajnë letërsi, artikuj dhe lajme të pakëndshme, duke përdorur jashtë kontekstit ajete nga Kur’ani i Shenjtë dhe thënie të shtrembëruara nga thëniet e vërteta të Profetit tonë Muhammed (paqja dhe bekimet e Allahut qofshin mbi të), të mbushura plot me urrejtje dhe hakmarrje të rrënjosur kundër Islamit dhe muslimanëve.

Ne duhet të kënaqemi duke i ofruar dikujt kopje falas të Kur’anit të Shenjtë dhe literaturës islame në anglisht ose në ndonjë gjuhë tjetër, të cilat do t’i ndihmojnë ata që të kuptojnë të vërtetën rreth Islamit dhe muslimanëve dhe të çlirohen nga e gjithë urrejtja e sistemeve të tyre, me vullnetin e Zotit.

Lutemi që Zoti i Plotfuqishëm t’ju tregojë dritën të gjithë atyre, të cilët besojnë në një njerëzim, si fëmijët e Ademit dhe Havasë (Adamit dhe Evës), si vëllezër dhe motra, pa marrë parasysh se në çfarë besojnë ata. Amin!

 

“Perëndimi e fitoi botën jo nga epërsia e ideve, vlerave apo fesë të vet por për shkak të epërsisë së tij në zbatimin e dhunës së organizuar. Perëndimorët e harrojnë shpesh këtë fakt, ndërsa jo-perëndimorët asnjëherë.”

- Samuel P. Huntington (autori i librit Përplasja e Qytetërimeve)

 

Përktheu nga anglishtja: Ermal BEGA

 

/Orientalizmi Shqiptar/

 

Burimi: http://www.sahilonline.org/english/news.php?cid=14&nid=8812

Përkthimet në gjuhën latine të kryeveprave shkencore arabe në shekullin XII

25/04/2013 Lini një koment

PËRKTHIMET NË GJUHËN LATINE TË KRYEVEPRAVE SHKENCORE ARABE NË SHEKULLIN XII

latin-books

Përkthimet në gjuhën latine të shekullit XII u nxitën nga kërkimet e mëdha për mësimin e të rejave nga ana e studiuesve evropianë në Evropën e krishterë atë kohë. Kërkimet e tyre i çuan ata në zonat e Evropës Jugore, sidomos në Spanjë dhe Siçilinë qendrore, e cila nuk kishte shumë që kishte hyrë nën sundimin e krishterë, pas ripushtimit të tyre në fund të shekullit XI. Këto hapësira kanë qenë nën rregullin mysliman për një kohë të konsiderueshme dhe ende ekzistonte një popullsi e konsiderueshme arabishtfolëse, mbi të cilët do të mbështetnin kërkimet e tyre.

Kombinimi i njohurive myslimane të akumuluara, një numër i konsiderueshëm i dijetarëve arabisht-folës dhe sunduesit e rinj të krishterë i bënë këto zona intelektualisht tërheqëse, si dhe të depërtueshme kulturalisht dhe politikisht për skolaristët latinë. Një histori tipike është ajo e Gerardit të Kremones ( c. 1114-1187), i cili thuhet se ka bërë rrugë për në Toledo edhe pas ripushtimit të saj nga të krishterët në 1085, sepse ai arriti të njohë çdo pjesë të filozofisë sipas studimit latin, por për shkak të dashurisë së tij për Almagest-in, të cilën ai nuk e gjeti në radhët e latinëve, shkoi në Toledo, ku pa një bollëk librash në gjuhën arabe në lidhje me çdo subjekt, ndërsa varfëria që kishte përjetuar në mesin e latinëve në lidhje me këto subjekte, bëri që nga dëshira për të përkthyer, ai të mësonte gjuhën arabe.

Ndryshe nga interesi i treguar gjatë Rilindjes për literaturën dhe historinë e antikitetit klasik, përkthyesit e shekullit XII kërkonin të reja shkencore, filozofike dhe në një masë më të vogël, tekste fetare. Shqetësimi i fundit u reflektua në një interes të rinovuar me përkthimet e etërve të kishës greke në latinisht, një shqetësim me përkthimin e mësimeve çifute nga hebraishtja dhe një interesim për Kuranin dhe tekstet e tjera fetare islame. Përveç kësaj edhe ca nga letërsia arabe u përkthye në gjuhën latine. Përkthyesit në Itali Pak para shpërthimit të përkthimeve në shekullin XII, Konstandin afrikani, një i krishterë nga Kartagjena, që kishte studiuar mjekësi në Egjipt dhe në fund u bë murg në manastirin e Monte Cassino në Itali, përktheu punimet mjekësore nga arabishtja.

Përkthimet e Konstandinit përfshinin enciklopedinë mjekësore të Ali ibn Abas al-Mexhusit, libri i plotë i artit të mjekësisë (Liber pantegni), antike të Hipokratit dhe Galenit, përshtatur nga mjekët arabë, dhe Isagoge ad Tegni Galeni nga Hunejn ibn Ishak (Johannitius) dhe nipi i tij Hubajsh ibn Hasan. Veprat e tjera mjekësore që ai përktheu përfshijnë edhe Liber febribus të Isak Israeli ben Solomon, Liber de dietis universalibus et particularibus dhe Liber de urinis; veprën mbi psikologjinë të Ishak ibn Imran el-Makale fil-Malihukiya si De melancolia; veprat e Ibn el-Xhezer De Gradibus, Viaticum, Liber de stomacho, De elephantiasi, De coitu dhe De oblivione. Siçilia ka qenë pjesë e Perandorisë Bizantine deri në 878, ishte nën kontrollin mysliman në vitet 878-1060 dhe u vu nën kontrollin Norman mes viteve 1060 dhe 1090. Si pasojë Mbretëria Normane e Siçilisë mbante një burokraci që fliste tri gjuhë, duke e bërë atë një vend ideal për përkthime. Siçilia ruajti marrëdhënie edhe me Lindjen greke, e cila lejonte shkëmbimin e ideve dhe të dorëshkrime. Edhe pse në përgjithësi siçilianët përkthyen direkt nga greqishtja, kur tekstet greke nuk ishin në dispozicion, ata i përkthenin nga arabishtja.

Admirali Eugene nga Siçilia, përktheu veprën Optika të Ptolemeut në latinisht, duke u bazuar në njohuritë e tij në tri gjuhë. Përkthimet e Pistoja përfshinin veprat e Galenit dhe Hunejn ibn Ishak. Gerard de Sabloneta përktheu Kanuni i mjekësi i Avicenës dhe Al Mansor të Raziut. Fibonaçi prezantoi sistemin e parë të plotë numëror evropian nga burime indo-arabe në Liber Abaci e tij. Vepra Aphorismi nga Misavejh (Mesue) u përkthye nga një përkthyes anonim në Itali në fund të shekullit XI ose në fillim të shekullit XII. James e Venedikut, i cili ndoshta kaloi disa vite në Konstandinopojë, përktheu Analytics posterior Aristotelit nga greqishtja në latinisht, në mesin e shekullit të 12-të, [15] duke e bërë kështu korpusit të plotë aristoteliane logjike, Organon, në dispozicion në latinisht për herë të parë. Në Padovën e shekullit XIII, Bonacosa përktheu punimet mjekësore të Averroes, Kitab Kulliyyat si Colliget, ndërsa Xhohni nga Kapua përktheu Kitab el-Tajsir të Ibn Zuhr (Avenzoar) si Theisir.

Në Sicilin e shekullit të XIII, Ferexh ben Salem përktheu ‘el-Havi të Rhazes si Continens si Tacuinum sanitatis me autor Ibn Butlan. Gjithashtu në Italinë e shekullit XIII, Simoni nga Gjenova dhe Abraham Tortuensis përkthyen ‘Al-Tasrif të Abulcasis si Liber servitoris, Alcoati Congregatio sive Liber de oculis, dhe Liber de simplicibus medicinis nga një pseudo-Serapion. Përkthyesit në kufirin spanjoll Të paktën që në fund të shekullit X, dijetarët evropianë udhëtuan për në Spanjë për të studiuar. Më i njohuri ndër ta ishte Gerberti prej Aurillac (më vonë Papa Silvester II), i cili studioi matematikë në rajonin rreth Barcelonës. Përkthimet, megjithatë, nuk kanë filluar në Spanjë deri në vitin 1085, kur Toledo u rimuar nga të krishterët.

Përkthyesit në fillim në Spanjë u përqendruan kryesisht në veprat shkencore, sidomos matematikë dhe astronomi, duke përfshirë Kuranin dhe tekste të tjera islamike në një fushë të dytë interesi. Koleksionet spanjolle përfshinin më shumë vepra shkencore të shkruara në arabisht, prandaj përkthyesit kanë punuar pothuajse ekskluzivisht nga arabishtja, dhe jo nga tekstet greke, shpeshherë në bashkëpunim me një folës vendas së gjuhës arabe.

Një nga projektet më të rëndësishme të përkthimit u sponsorizua nga Peter I Nderuari, abati i Cluny. Në 1142 ai u bëri thirrje Robertit të Kettonit dhe Hermanit nga Carinthia, Piterit të Poitiers dhe një myslimani të njohur vetëm si “Muhamedi” për të prodhuar përkthimin e parë latin të Kuranit (Lex Mahumet pseudoprophete). Përkthimet janë prodhuar në të gjithë Spanjën dhe Provence. Plato nga Tivoli punoi në Katalonia, Herman nga Carinthia në Spanjën veriore dhe gjithë Pyrenees në Languedoc, Hugh nga Santalla në Aragon, Roberti nga Ketton në Navarre dhe Roberti nga Chester në Segovia.

Qendra më e rëndësishme e përkthimit ishte biblioteka e madhe e Katedrales së Toledos. Plato nga Tivoli përktheu në latinisht punimet astronomike dhe trigonometrike të Batanit, De Motu stellarum, Liber embadorum të Abraham bar Hiyya, Spherica të Teodosit nga Bithynia dhe Matja e një rrethi nga Arkimedi. Përkthimet e Robertit nga Chester në latinisht përfshijnë Algebra dhe tabelave astronomike (gjithashtu përmbajnë tabelat trigonometrike) të Havarizmit. Përkthimet e Abrahamit nga Tortosa përfshijnë De Simplicibus të Ibn Sarabi (Serapion Junior) dhe al-Tasrif të Abulcasis si Liber Servitoris. Përveç literaturës filozofike dhe shkencore, shkrimtari hebre Petrus Alphonsi përktheu një koleksion me 33 tregime nga letërsia arabe në latinisht. Disa nga tregimet që ai mori, ishin nga Panchatantra dhe Netët Arabe, të tilla si historia e “Sinbad Detarit”. Shkolla e përkthyesve në Toledo Me një popullsi të madhe të të krishterëve që flisnin arabisht (Mozarabs) Toledo kishte qenë një qendër e rëndësishme e arsimimit që në fund të shekullit X, kur dijetarët evropianë udhëtonin për në Spanjë për të studiuar fusha që nuk ishin në dispozicion në pjesën tjetër të Evropës .

Ndër përkthyesit e parë në Toledo, ishte Avendauth (që disa e kanë identifikuar me Ibrahimin ibn Daud), i cili përktheu enciklopedinë e Avicenës, Kitab al-Shifa (Libri i Shërimit), në bashkëpunim me Domingo Gundisalvo, Archdeacon prej Cuellar. Megjithatë, përpjekjet për përkthimin e duhur nuk ishin të organizuara deri në momentin që Toledo u rimor nga forcat e krishtera, në 1085. Raymond nga Toledo, filloi përpjekjet e para në bibliotekën e Katedrales së Toledos, ku udhëhoqi një ekip përkthyesish që ishin mozarabë të Toledos, dijetarë çifutë, mësues medreseje dhe murgj nga urdhri i Cluny. Ata punuan në përkthimin e shumë veprave nga arabishtja në gjuhën kastiliane, nga gjuha kastiliane në latinisht apo direkt nga arabishtja në latinisht apo greqisht, duke vënë gjithashtu në dispozicion tekste të rëndësishme të filozofëve nga arabishtja dhe hebraishtja, të cilat kryepeshkopi i konsideronte të rëndësishme për të kuptuar Aristotelin. Si rezultat i aktiviteteve të tyre, katedralja u bë një qendër përkthimesh e njohur si Escuela de Traductores de Toledo (Shkolla e Përkthyesve në Toledo), e cila ishte në një shkallë që nuk kishte të krahasuar në historinë e kulturës perëndimore. Përkthyesi më i frytshëm i Toledos në atë kohë ishte Gerardi i Kremones, që përktheu 87 libra. Në fund të shekullit XII dhe fillim të shekullit XIII, Marku nga Toledo përktheu Kuranin dhe vepra të ndryshme mjekësore. Ai gjithashtu, përktheu punimin mjekësor të Hunejn ibn Ishak Liber isagogarum.

Nën sundimin e mbretit Alfonso X i Kastiles, rëndësia e Toledos si një qendër përkthimi u rrit edhe më shumë. Duke insistuar që prodhimi i përkthimit duhej të ishte “llanos de entender” (“Lehtë për tu kuptuar”), ata arritën të krijonin një audiencë shumë më të gjerë, si në Spanjë, ashtu edhe në vendet e tjera evropiane, aq sa shumë studiues nga vende si Italia, Gjermania, Anglia apo Hollanda, të cilët kishin shkuar në Toledo për të përkthyer tekste mjekësore, fetare, klasike dhe filozofike, morën me vete njohuritë e fituara në vendet e tyre. Të tjerët përzgjidheshin dhe punësoheshin me paga shumë të larta nga mbreti në shumë vende të Spanjës, si Sevilje, Kordova apo vende të huaja si Gascony apo Paris. Michael Skot (c. 1175-1232) përktheu në 1217 veprat e Betrugit (Alpetragius), të famshmën Mbi mocionet e qiejve, dhe komentet me ndikim të Averroes në lidhje me veprat shkencore të Aristotelit.

Ndiqe

Merreni çdo postim të ri drejt e te email-et tuaja.

Bashkojuni 75 ndjekësve të tjerë

Këtë e pëlqejnë %d blogues: