Arkiv

Archive for the ‘Trashëgimi kulturore’ Category

Ku humbi Tirona ime…

15/07/2013 Lini një koment

Rezarta DELISULA

KU HUMBI TIRONA IME…

Tirana foto e vjetërKërkoj ngado Tironën time, qytetin ku u linda e rrita, qytetin e prindërve e stërstërgjyshërve të mi. Ja një portë përballë Shkollës së Kuqe. Është druri, ka çekiçin në formë dore, që shërben si zile, tre rreshta tjegulle kafeje mbi, ka avlli të bardhë në dy anët e saj. Ishte identik me portën e shtëpisë sime, nga e cila kemi ruajtur si relike vetëm çekiçin. Zhvillimi urban, evropianizimi, plani francez i qendrës, lëvizja e lirë, poliqendrat, projekti danez apo austriak… janë konceptet që po vrasin kujtimet e mia. Sa pak që ka mbetur nga qyteti im. Më thonë, ja ku e ke Skënderbeun, Ministritë, Xhaminë e Et’hem Beut. Është tallëse dhe qesharake të quhet kjo Tirona ime. Mundohem të gjej kuturu ndonjë shtëpi karakteristike tiranase, të ulët me dy palë shkallë në hyrje, me lugun e gurtë nën çezmë, me drurët frutorë (me hurma, fiq, kumbulla e rrush zakonisht e jo me carac si ironizohet) e zanatçinjtë e rakisë që linin mënjanë kazanët e zierjes. E nga ato shpitë, gjysmë tullë e gjysmë qerpiç, me mure të trashë e shtruar me dërrasa si në tavan e në dysheme, me ato dritare të mëdha e plot dritë.
Me ato avllitë e lyera me të bardhë dhe sipër tyre xhama të thyer për të siguruar mbrojtjen nga keqdashësit. Ndonjë me pus, e një tjetër me magjen në fund të oborrit, me kalldrëme që shkëlqenin si pasqyrë… Lagje të tëra, fundosur në themelet e gjigantëve shumëkatësh. Nuk ka më asnjë vend ku unë të tregoj Tironën time, asnjë vend. Kujtoj fëmijërinë time. Nonën që mbante merhaman të bardhë borë në kokë e që na linte neve dhe gjithë fëmijëve të lagjes të hipnim e të merrnim kumbulla nga druri i madh degët e së cilit vareshin në rrugicë (Si ajo ishin shumica e grave të Tiranës së vjetër). Kujtoj bredhjet tona nga rrugica e Kërçikëve te Pazari i Ri e rruga, “Qemal Stafa”, bukurinë e rrugës së Pishës, mbushur me shtëpi të ulëta e dy-katëshe, me oborret rregulluar bukur, gjyshet që me fshesa në dorë mbanin akull pjesën para shtëpive të tyre. Rruga e Pedagogjikes, akoma më interesante…
Sa shëmtuar duket nga lart lagjja ime e vjetër. Ka pallate si hunj ndërtuar mes shtëpive private, ndonjë pallat 6-katesh i ndërtuar në epokën komuniste e i dalë boje, tentativa nga pronarët për të ndërtuar vila, e që pas ndarjes së pronës me të vëllanë, ajo vilë s’mund të quhet ndryshe veçse një tunel 15 metërsh i lartë dhe i shëmtuar.
Ndërtime shtesash kot e më kot, cepa, rraqe, vjetërsira. Ja edhe në vend të shtëpisë-muze që ishte më parë te disheza pranë ATSH-së, është ndërtuar një shumëkatësh, pas zjarrit që thuhet se i ra gabimisht. Lagjja ime tani përbën një KRIM VIZIV.
Kujtoj lulishten e ministrive, aty ku 100 për qind e shqiptarëve e kanë të fiksuar në fotot e tyre. E më vonë shatërvanin në qendër që na dha një mundësi tjetër panoramike për fotot tona. Një qendër me hapësira të mëdha që mundje të shihje deri te Xhamia e rrugës së Kavajës e te ish-Legata Jugosllave, Treni e Universiteti e Pazari i Ri. S’e di si do të bëhet, edhe pse i kam parë projektet tredimensionale. Janë projekte shumë ambicioze, ndryshe nga sa jemi mësuar të shohim në Tiranë, dhe me siguri them se pamja që do të marrë do jetë shumë më e mirë se kjo që ka sot, nëse realizohet një më një, por di sigurisht që s’do të ketë hapësirën e mëparshme. Mund të jetë më moderne, me ndonjë qiellgërvishtëse më të bukur arkitektonisht se Pallati i Kulturës, me më shumë xhama pasqyrë, e me më shumë ngjyra, por sigurisht që pamja e re s’do të ketë të bëjë me Tironën time. Shallvaret, pallatet Agimi, Moskatet mund të jenë fare mirë pjesë e ndonjë bienaleje, me ndërthurjen e arkitekturës që gjendet në to. Pa shkuar në zonën e Tiranës së Re e te Komuna e Parisit, që nuk gjen më pika orientimi për të kuptuar nga erdhe. Me ato pallate ijë më ijë, pa ndriçim të rrëmujshme, të frikshme. Më kujtohet Mapo e madhe përballë shtëpisë së Kadaresë dhe parku gjigant i lodrave (për kohën e atëhershme) që ne e quanim “te varka”, pasi ishin të vetmet të tilla në Tiranë. Pa harruar të rikujtoj lulishten në anë të Drinit që në mes të viteve 80 u kthye në një minipark botanik, ndërsa sot në një objekt futurist shumë-katësh, i papërcaktuar gjom-etrikisht. Ai parku gjigant te rruga e Elbasanit që niste te këndi i lojërave, ku shpesh dilnim me ballë të nxirë nga shtëpia e pasqyrave, duke vijuar te bulevardi ku më pas u ndërtua Piramida e deri te Universiteti i Tiranës, copëza të mbetura të së cilës, nuk e ndërtojnë dot më puzlen (pazëllin) e kujtimeve.
Edhe zona te shtëpia e Partisë, rrugicat me kalldrëme e shtëpitë e ulëta me dyer dërrase, që për shumë e shumë vjet u ruajt për të mos u përfshirë në sistemin; zhvillim pa kriter, tashmë e ka humbur lezetin e saj. Jo vetëm që nuk është investuar asnjëherë si zonë muzeale që është, por ka humbur dhe çehren e Tironës së vjetër. (Megjithatë, mund të rivihet rregull e të investohet nga Bashkia edhe në këtë stad që ndodhet).
Qyteti im i ka humbur konvencionet e vjetra. Në vend që të thuash takohemi te Kursali, themi; shihemi te autobusët e Kamzës. Nuk thuhet më; te shpia e Cenit të Lakut (mjekut ortoped të 500 mijë pacientëve), por; te paidhaqet e Dajkos…
Për ditë, ngulet ndonjë lopatë e re, duke zhdukur si me mllef çdo gjë që ka mbetur nga e shkuara.
“Kjo është Tirona jonë, Tirona e Kontradiktës”, këndonte dikur kryetari i Bashkisë Edi Rama. Po kjo është Tirona e kontradiktës, por nuk po gjendet më pjesë nga Tirona ime. Nga ato lagjet sharmante, që sot mund të ishin pjesë e një zone muzeale, ku turistët të takonin edhe të shkuarën tonë. Nga ato shtëpi të pastra e të mirëmbajtura që sot një mund të ishin kthyer në lokale karakteristike ku të ofrohej raki rrushi e meze, sikurse uzeritë e lokalet e këtij tipi në të gjithë Evropën. Dikush do të thotë që Tirana s’ka histori, se s’mund ta krahasosh me Romën apo Athinën. Pa diskutim që nuk kanë lidhje. Megjithatë të huajt mund të gjenin në mes të një kryeqyteti evropian pjesë nga kultura osmane, gjë që ka qenë po aq interesante për ta edhe para viteve ’90. Por, askush s’u përpoq ta ruante këtë, në një pjesë të qytetit tim. Më merr malli për Tironën time, s’ka mbetur më asgjë prej saj. Sot jam një kryeqytetase si 1 milion të tjerë.

Burimi: http://www.balkanweb.com/bw_lajme2.php?IDCategoria=2689&IDNotizia=47979&res_start=20

Xhamia muze e Korçës, në kërkim të madhësisë

17/05/2013 Lini një koment

Gëzim ASHIMI

XHAMIA MUZE E KORÇËS, NË KËRKIM TË MADHËSISË

Xhamia e Iljaz Bej Mirahorit

Xhamia e Iljaz Bej Mirahorit

Investim nga Turqia për restaurimin e brendshëm të objektit kult

Xhamia e vjetër e Korçës, e quajtur edhe si xhamia e Iljaz bej Mirahorit, e shpallur monument kulture i kategorisë së parë, është në kërkim të madhështisë së saj të humbur ndër vite… Ky objekt i rrallë kulti, që konsiderohet si i veçantë jo vetëm në Shqipëri, por edhe në Ballkan, për shkak të kubesë, të vlerave historike dhe arkitektonike, njihet edhe si monumenti më i vjetër i qytetit, aq sa ndërtimi i xhamisë nga Iljaz bej Mirahori identifikohet edhe me krijimin e vetë qytetit të Korçës. Xhamia që është përfunduar në vitin 1496, në rrjedhën e gjatë të viteve dhe të kohës, ka humbur herë pas here pjesë të rëndësishme të saj. Një boshllëk që tani vonë u mbush ishte ai i minares. Më parë, ishte ndërhyrë për restaurimin e çatisë dhe tani pritet një tjetër investim, që mendohet se do t’i japë shkëlqimin e përafërt që ka pasur dikur. Një investim që është parashikuar të nisë aty nga muaji mars i këtij viti, i cili duket plotësues për t’i rikthyer këtij objekti kulti muze madhështinë e munguar nga bjerrja e kohës. Kështu shpreson edhe myftiu i Korçës, Haxhi Qazim Muçi, i cili tregon për projektin më të ri në xhaminë e vjetër, atë të restaurimit të brendshëm të saj. Tashmë është bërë e ditur se Agjencia Turke për Koordinim dhe Zhvillim TIKA, si partner i Ministrisë së Kulturës, ka financuar për restaurimin e 5 xhamive të shpallura monumente në Shqipëri. Një ndër to është edhe xhamia simbol e qytetit të Korçës, ku pas disa investimeve të mëparshme i ka ardhur radha restaurimit të brendshëm të këtij objekti kulti, krejt të veçantë. Muret e brendshme të ndërtesës së xhamisë, si edhe afresket që janë punuar në këto ambiente të brendshme, të dëmtuara nga lagështia dhe agjentë atmosferikë, do të jenë këtë herë, objekti kryesor i projektit të restaurimit. “Specialistë nga Turqia kanë ardhur disa herë për të përgatitur këtë projekt dhe do të jenë po ashtu specialistë nga ky vend që do të merren me restaurimin e brendshëm”, thotë myftiu i Korçës. Piktura të Mekës dhe Medinës, në formën e afreskeve, janë vlerësuar si të dëmtuara dhe do të restaurohen. Një hap i mëtejshëm do të jetë ai i krijimit të një lulishteje në ambientet e jashtme të xhamisë dhe me këtë investim të pritshëm ajo pritet të marrë një pamje të denjë si nga brenda edhe nga jashtë, jo vetëm për rëndësinë që ka si objekt kulti, por edhe si një nga monumentet më me vlera të qytetit. Myftiu i Korçës thotë se nuk e di vlerën e financimit të projektit të ri, që, sipas tij, do të nisë nga zbatimi aty nga fillimi i pranverës, por shton se pritet një vlerë e konsiderueshme investimi nga Turqia. Që nga ky shtet erdhën pak vite më parë specialistë dhe ia arritën të ringrenë minaren e shkatërruar prej tërmeti të xhamisë së Iljaz bej Mirahorit, në sajë të një fondi prej 12 milionë lekësh të reja. Myftiu tregon se para këtij investimi për ringritjen e minares së xhamisë është investuar me një vlerë afro 10 milionë lekë të reja për rregullimin e çatisë së amortizuar të xhamisë, ndërtimin e banjave apo hamameve që gjenden nën tokë dhe të ndonjë rregullimi të pjesshëm. Po ashtu, janë siguruar fonde edhe për të përmirësuar pamjen hyrëse të ndërtesës së xhamisë, dhe kjo është kryer disa vite më parë. Kështu, dora dorës, që pas viteve 2000 e këtej, xhamia muze e Korçës, e preferuar si për besimtarë myslimanë, por edhe nga shumë e shumë vizitorë të huaj, që e hasin nëpër manualë apo nga udhërrëfyes, nuk ka më atë paraqitje prej të lëni pas dore, në harresë, e me një madhështi të rraskapitur nga tallazet e kohës.

Burimi: http://gazeta-shqip.com/lajme/2013/02/11/xhamia-muze-e-korces-ne-kerkim-te-madhesise/

Skandaloze: Maqedonia iu jep nënshtetësi veç shqiptarëve që pranojnë ta ndërrojnë fenë dhe kombësinë!

14/05/2013 Lini një koment

SKANDALOZE: MAQEDONIA IU JEP NËNSHTETËSI VEÇ SHQIPTARËVE QË PRANOJNË TA NDËRROJNË FENË DHE KOMBËSINË!

Raporti

Ministria e Punëve të Brendshme e Maqedonisë u mohon shqiptareve shtetësinë. Këtë fakt e bënë të ditur një raport që trajton çështje të shtetësisë, dhe e cila do të shkojë deri në Departamentin e Shteteve të Bashkuara. Edhe ata shtetas që kanë fituar shtetësinë maqedonase, e kanë bërë nën presione të ndryshme. Në këtë raport do sjellim emrat e disa shqiptarëve që u është mohuar e drejta e shtetësisë me motivacionin, “persona që rrezikojnë integritetin dhe sigurinë e qytetarëve dhe të Republikës së Maqedonisë.”

Lista:

Një shqiptar nga Shqipëria kishte fituar shtetësinë e Maqedonisë duke ndryshuar kombësinë nga shqiptare në maqedonase, duke ndryshuar fenë islame në ortodokse, ka ndryshuar emrin edhe mbiemrin nga Alban Limani në Antonio Limanovski.

Duke bërë këto ndryshime ai kishte fituar shtetësinë maqedonase. Sipas tij, ky i kishte bërë të gjitha këto ndryshime nën presionin e policisë për të fituar shtetësinë maqedonase në vitin 2001.

Fatbardha Shabanit, një grua nga qyteti i Kavajës ka 16 vite e martuar në Maqedoni, por i është refuzuar disa herë shtetësia.

Hana Asani e martuar më 2003, me shtetas të Maqedonisë, nënë e tre fëmijëve i është refuzuar shtetësia e Maqedonisë me pretekstin se rrezikon sigurinë e Republikës së Maqedonisë.

Fahrije Neziri nga Ferizaj i Kosovës dhe që nga 1985 është martuar me Muhamedin nga fshati Idrizovë. Ka disa vite që bashkëshortes së tij jo vetëm i refuzohet shtetësia, por MPB i refuzon edhe lejen e qëndrimit për të huaj. Znj.Fahrije i rrezikohet ndarja familjare sepse pa leje qëndrimi nuk mund të vazhdojë të jetojë në Maqedoni legalisht. Pra, siç shihet kemi një rast flagrant ku janë shkelur rëndë të drejtat e njeriut, kujdesia e shtetit maqedonas për bashkimin familjar.

Fatmir Hoxha me origjinë nga Kaçaniku ka 27 vite që i refuzohet shtetësia bashkë me pjesëtarët e tjerë të familjes. Kjo familje është pa asnjë kujdesie nga institucionet humanitare në Maqedoni edhe pse ky shtet thith fonde në emër të kësaj kategorie.

Avdulla Ibrahimi ka lindur në vitin 1965 në Kumanovë dhe ka patur shtetësi, por Ministria e Punëve të Brendshme (MPB) ia ka hequr pa asnjë arsye. Gruaja e tij nga Presheva e ka fituar shtetësinë në bazë të martesës me të në vitin 2001, po ashtu edhe 3 fëmijët e tij e kanë shtetësi, ndërsa ai vetë jo. Edhe pse ai ka mbi vete shtëpinë, dyqanin, të gjithë faturat vijnë në emrin e tij, Avdulla Ibrahimi nuk ka asnjë dokument verifikimi, certifikatë, leje qëndrimi. Është një njeri që po t’i ndodh diçka e keqe nuk mban përgjegjësi morale dhe ligjore askush.

Në fillim të vitit 2013 për herë të tretë MPB-ja i refuzon shtetësinë këtij shqiptari të lindur dhe shkolluar në Maqedoni. Shkresa që ka pranuar Avdullah Ibrahimi për refuzimin e shtetësisë ndryshon nga origjinali që zakonisht dërgon MPB. Në letrën që ka pranuar Ibrahimi mungon logoja e MPB-së, mungojn numri i dosjes dhe shumë elementëve të kësaj ministrie. Ibrahimi sqaron se në MPB-ja i kanë kërkuar që të nisë proceduar për të marrë shtetësinë, njëjtë si shtetasit e huaj, procedurë kjo që zgjat së paku katër vjet. “Unë kam lindur në Maqedoni dhe nuk kam pse të kërkoj shtetësi njëjtë si shtetasit e huaj. Unë nuk jam shtetas i huaj, por jam shtetas i Maqedonisë. Unë kam letërnjoftim të Maqedonisë, të cilit i ka dal afati në vitin 2005, ndërsa shtetësinë ma kanë hequr në vitin 2002. Nuk e di pse më kanë hequr por besoj se qëllimi është veç me i pakësuar shqiptarët”, ka deklaruar, Avdulla Ibrahimi.

Naxhie Osmani, ka lindur në vitin 1967 në Çair të Shkupit dhe jeton në fshatin Bukoviç që i përket Komunës së Shkupit, edhe pse ka lindur në Shkup dhe është banore e kryeqytetit zonja Naxhie nuk ka shtetësi të Maqedonisë, ndërsa bashkëshorti i saj dhe dy fëmijët janë shtetas të Maqedonisë. Ajo pasi ka parashtruar kërkesë për shtetësi i është mohuar në vitin 1997. Për fat të keq për kategorinë e këtyre shqiptarëve që u mohohet shtetësia e Maqedonisë pa të drejtë nuk janë interesuar asnjëherë partitë, deputet dhe ministrat shqiptar.

Mirdita Dibrani, me prejardhje nga Kosova. E martuar prej 14 vjetësh në fshatin Shipkovicë të Tetovës, dhe me dy fëmijë, kjo grua nuk ka arritur ende të pajiset me nënshtetësi. Arsyetimi i autoriteteve është se ajo paraqet rrezik për sigurinë dhe mirëqenien e shtetit të Maqedonisë. Për 3 vite me radhë, familja Dibrani mundohet të arrijë këtë të drejtë, por pa sukses. Fillimisht, vendimi i parë nga MPB-ja erdhi pozitiv, por brenda dy-tre ditësh, ai u anulua, me një përgjigje negative. Ironia qëndron tek arsyetimi; edhe pse ajo konsiderohet rrezik sigurie, ajo është e kapshme në çdo kohë nga shteti, dhe nuk është dënuar asnjëherë për ndonjë vepër penale.

“Si të ndjehem unë që jetoj në punën time se nguci askënd, me hallet e dertet e veta dhe tët kthehet kjo punë në kurriz tëndin është shumë e rëndë. S’mund ta marr me mend se asnjëherë se kam bë një gjë të tillë. 1000 kopje letrash kam pru se s’jam e dënuar asnjëherë prej gjyqit as në Kosovë e as në Maqedoni nuk e di ku bazohen at atë unë se jam e rrezikshme për shtetin”, tha Mirdita Dibrani.

Ahmet Laçi, i lindur në vitin 1946 në fshatin Pustenik të Kosovës, prej moshës 8 vjeçe ai jeton në Maqedoni, por edhe pse ka kaluar plot 58 vjet në këtë shtet ai kurrë nuk arriti të bëhet shtetas i Maqedonisë. Ahmeti Laçi thotë se nuk ka lënë institucion pa trokitur për të kërkuar ndihmë për shtetësinë. Deri tani, ai thotë se ka aplikuar pesë herë ndërsa të gjitha përgjigjet që ka marrë kanë qenë negative. Ajo që e bën edhe më tragjike këtë rast, sipas Laçit, është arsyetimi se është shtetas i padëshiruar dhe i rrezikshëm për Maqedoninë.

“Prej vitit 1994 kam aplikuar për nënshtetësi të Maqedonisë, kjo është e pesta herë, gjithmonë është problemi i njëjtë, vendimi vjen negativ megjithëse unë i plotësoj të gjitha kushtet, qe 40 vite jam i martuar, tre fëmijë i kam, krejt janë nënshtetas të Maqedonisë përveç meje. Unë nuk e di ku është problemi, unë kam edhe shtëpi këtu, kam edhe burime jete këtu, paguaj tatim, ushtrinë e kam bë në Maqedoni, klasën fillore e kam kryer në Maqedoni, shkollën e mesme e kam kryer në Maqedoni në maqedonisht, unë mendoj se i plotësoj të gjitha kushtet, nuk e di nga lind ajo ide e cila vjen kjo negativ”, tha Ahmet Laçi, banor i Shkupit

Me të njëjtën problematikë ballafaqohet edhe një tjetër banor i Shkupit, 59 vjeçari Aziz Bekteshi me prejardhje nga Lubishta e Kosovës. Ai jeton në Shkup prej rreth 50 vjetësh por asnjëherë nuk ka arritur të fitojë nënshtetësinë e Maqedonisë me të njëjtin arsyetim sikur se bashkëqytetari i tij, se konsiderohet si rrezik për shtetin.

“Jam i gatshëm sot me dëshmuar, sot me dëshmuar edhe me polici edhe me gjyq që as nuk më kërkon gjyqi as nuk më kërkon policia, jo vetëm këtu po as në Kosovë po askund në botë, a po më kupton, këtë mundem me dëshmuar kur të donë. Me të vërtet unë jam aq i emocionuar edhe aq i habitur, nuk e di se kush mundet me më ndihmuar se të gjitha ato institucione i kërkova edhe askush nuk ma shtriu dorën me thanë që ngadalë se nuk është punë e vogël dhe e thjeshtë. A unë prapë po e them se unë mundem me dëshmua kur të doje dhe në çfarëdo rasti”, thotë Aziz Bekteshi, banor i Shkupit

Naser Bela, 45 vjeç, gruaja dhe djali i tij tani 16 vite kërkojnë shtetësinë e Maqedonisë. Edhe pse i lindur në Shkup ku edhe aktualisht jeton dhe punon, atij që nga viti 1993 kur edhe aplikoi për herë të parë, në vazhdimësi kërkesat i refuzohen. Bela thotë se në stacionin policor në Draçevë në atë kohë, e kanë kushtëzuar të bashkëpunojë me policinë, në dëshiron të pajiset me shtetësi në të kundërtën gjithë jetën do ti mohohet e drejta për shtetësi. “Unë e refuzova me një fjalë thash jo se punoj, më than atëherë s’do ta marrësh asnjëherë nënshtetësinë, thash as nuk më duhet ashtu nënshtetësi, se ajo është e imja, do të vije dita kur do ta marr, edhe unë e di arsyen se për atë e refuzon, mirëpo më ka humbur dokumentacioni i asaj nuk e kam për fat të keq, më ka humb ai vërtetimi se shumë mirë shkruan Naser Bela të vish në ora 7 në stacionin policor në Draçevë për nënshtetësinë, mirëpo ato hynë në punë tjera, unë si pranova të punoj se nuk më interesonte. Tash për së fundi herë i kam dhënë në 2005 dhe s’ka asgjë, dhe vetëm malltretojnë, kërkojnë dokumentacione që një gjë s’mund ta bëjmë. Mu më intereson me çfarë të drejte nuk më takon nënshtetësia? Shoqja 24 vjet ka kurorëzim me mu në Draçevë dhe s’ka kurrfarë dokumentacioni të Maqedonisë, i ka vdekë baba s’ka mund të shkoj, nëna i ka vdekur nuk mund të shkon, tash i ka vdekur vëllai  para 20 ditësh edhe nuk mund të shkojë, dhe këtu më tregon dikush se ne i kemi të gjitha drejtat! S’kemi ne shqiptarët të drejta, këto janë rrena”, tha Bela.

Arben Llalla shpallet nga MBP e Maqedonisë Person i Rrezikshëm që rrezikon integritetin dhe sigurinë Kombëtare të Republikës së Maqedonisë. Si pasojë MPB i ka refuzuar në bazë të martesës shtetësinë e Maqedonisë dhe lejen e qëndrimit të përhershme Arben Llallës. Për herë të parë atij i është refuzuar në mars 2008, duke vazhduar në dhjetor 2008, ndërsa në korrik 2011, i është refuzuar edhe leja e qëndrimit të përhershme. Së fundi në Maj 2012 përsëri i refuzohet kërkesa për shtetësi në bazë të martesës pa të drejtë ankinimi. Arben Llalla që në vitin 2003 është martuar me shtetase të Maqedonisë dhe nga kjo martesë kanë një djalë. Edhe përse i plotëson të gjitha kushtet, MBP kundër ligjeve për shtetësinë e ka shpallur person me Rrezikshmëri të Lart disa herë. Dy herë Komisioni i qeverisë së shkallës së dytë i ka dhënë të drejtë z.Llalla, MPB gjithnjë ka dërguar përgjigje përfundimtare se është person me rrezikshmëri të lartë.

Fadil Curi nga Hani-Elezit i Kosovës është i martuar me shtetase të Maqedoni prej më shumë se 25 vitesh dhe i mohohet shtetësia e Maqedonisë edhe përse ky i plotëson të gjitha kushtet.

Aqif Krasniqi i datëlindjes 1950 nga Kosova i martuar në vitin 1979 me shtetase të Maqedonisë dhe nga viti 1972-1989 ka punuar në Postën Telefonike në Shkup i është refuzuar disa herë e drejta e shtetësisë në Maqedoni.

Rive Islami nga Kosova, është martuar në Tetovë në vitin 1984, dhe prej atëherë i është refuzuar disa herë e drejta e shtetësisë. Ajo nuk e gëzon të drejtën e shtetësisë në vendin ku jeton prej 30 vitesh edhe pse i plotëson të gjitha kushtet.

Në qytetin e Kumanovës dhe fshatrat përreth u refuzohet shtetësia qindra njerëzve që kanë mbi 40 vite që jetojnë dhe punojnë në këtë shtet me pretekstin se janë të rrezikshëm për Maqedoninë.

Zyra e Avokatit të Popullit në Kumanovë deklaron se në vitin 2006 janë mbi 366 kërkesa ndihmë për të fituar të drejtën e shtetësisë. Ndërsa më 2007 janë bërë 237 kërkesa të tilla. Ndërsa në zyrën së avokatit të popullit në Tetovë janë formuar 183 lëndë për çështjen e mohimit të shtetësisë më vitin 2007. Banorët e dy fshatrave Goshinca dhe Llukara nuk kanë shtetësi dhe jetojnë pa letërnjoftime, njerëz që nuk kujdeset askush për ta. Këta banorë mund ti vrasin dhe asnjeri nuk mbanë përgjegjësi morale dhe ligjore. Në rajonin e Kumanovës nga viti 2002 ka filluar në heshtje një proces për çregjistrimin e shqiptarëve me qëllim që të pakësohet popullsia jonë atje.

Në një gazetë, disa vite më parë shkruhej se janë rreth 100 mijë shqiptarë që u mohohet e drejta e fitimit të shtetësisë. Ndërsa 3.800 maqedonas të Shqipërisë në mënyrë të lehtë kanë fituar shtetësinë e Maqedonisë duke mos plotësuar asnjë kusht elementar.

Siç shihet problemi i mohimit të shtetësisë nga shteti maqedonas mijëra shqiptarëve të cilët kanë krijuar familje me shqiptar shtetas/e të Maqedonisë është një fenomen me prapavija politike duke përdorur standarde të ndryshme në bazë të kombësisë etnike dhe përkatësisë fetare.

Racizmi i një ligji

Aplikuesi me kombësi shqiptare edhe po të plotësojë kushtet që i kërkohen për fitimin e shtetësisë, mundet ajo t’i refuzohet në qoftë se zyra e sigurimit shtetëror nuk jep mendim pozitiv. Në këtë rast i huaj duhet t’i drejtohet avokatit të popullit për ndihmë, Gjykatës Supreme Administrative dhe gjykatave ndërkombëtare për shkeljen e të drejtave të njeriut nga ana e Institucioneve të Republikës së Maqedonisë. Dua të shtoj se edhe Gjykata Administrative nuk funksionon siç duhet, ka fakte që rastet e ndihmës për shtetësitë i zgjat në pafundësi me pretekstin se MPB nuk i jep materialet e dosjes për shfrytëzim.

Ligji për rrezikshmëri që ende funksionon pa të drejtë në Maqedoni është bërë i famshëm duke u refuzuar të drejtën njerëzore më shumë shtetasve nga Shqipëri dhe Kosova të cilët kanë mbi 10 vite martesë me shtetas të Maqedonisë. Këtij ligji i ka skaduar mandati sepse lufta e ftohtë ka mbaruar. Ky është një ligj që shkel të drejtat e njeriut, krijon kushte për prishjen e familjeve dhe nxit urrejtjen etnike dhe fetare midis qytetarëve.

Në bazë të kushteve të sotme politike dhe shoqërore ligji në fjalë nuk duhet të funksionojë pasi Maqedonia është kandidate për në BE e NATO dhe ka nënshkruar marrëveshje bashkëpunimi miqësor me të gjitha Institucionet e Republikës së Shqipërisë. Midis Maqedonisë dhe Shqipërisë janë hequr regjimi i vizave. Strukturat e policisë, ushtrisë dhe të sigurimit kanë një bashkëpunim të ngushtë midis tyre në luftën kundër terrorizmit dhe kontrabandave të ndryshme. Së shpejti pritet që policë nga Shqipëria dhe Maqedonia do të patrullojnë në vendet e njeri-tjetrit bashkë.

Shumë aplikuesve për shtetësi maqedonase u bëhen presione nga strukturat e sigurimit për tu bërë informator ose bashkëpunëtorë i këtyre strukturave. Kjo metodë e vjetër që është përdorur në kohën e diktaturës komuniste e cila bie ndesh me ligjet kushtetuese dhe të demokracisë që pretendojmë se zhvillohet në Maqedoni.

Deklaratë skandaloze e  zëvendësministri shqiptar për rastet e shtetësive

Më 11 shkurt 2013, zëvendësministri i brendshëm, Xhelal Bajrami deklarojë për rastin e MirditaDibranit me origjinë nga Kosova, e cila nuk ka dokumentin e shtetësisë edhe pse e martuar tani 14 vite në Shipkovicë të Tetovës. Xhelal Bajrami deklarojë “Ka pasur vendim negativ nga ana e Sigurimit Shtetëror mirëpo arsyet unë ende nuk i kam të elaboruar mirë pse është marrë një vendim i tillë. Ndoshta vendimi i tillë do të mund të ndryshojë pasi varet nga momenti ndonjëherë mundet që bashkëshorti i personit në fjalë apo ndonjë i afërt i saj të merret me ndonjë veprimtari të palejuar në Maqedoni dhe ajo të jetë si pasojë pse vendimi ka qenë negativë nga ana e organeve të Sigurimit Shtetëror”.

Pra, sipas këtij ministri shqiptar të gjithë ata shqiptar që aplikojnë për shtetësi të Maqedonisë nuk duhet të kenë asnjë kushëri të burgosur apo keqbërës sepse mbajnë edhe këta përgjegjësi penale. Kjo është injoranca shqiptare që na përfaqësojnë në qeverinë e Maqedonisë sepse çdo individë mban përgjegjësi personale për ato vepra keqbërëse që kryen.

Prandaj, ju bëjmë thirrje të gjithë atyre njerëzve që u është mohuar e drejta e shtetësisë së Maqedonisë pa të drejtë, të sjellin fotokopjet e vendimeve për refuzimin e shtetësisë nga ana MPB në zyrën e Programit Unik Shqiptar që ndodhen në qytetin e Tetovës, në adresën Bllok 77, e-mail levizja.push@gmail.com, dhe numër tel: 070928833. Në zyrën tonë do jenë përfaqësuesit tanë të cilët do t’ju presin dhe do t’ju japin këshilla për të vazhduar më tej betejën për të

Gjykata e Strasburgut e stërngarkuar me lëndë nga Maqedonia

Qytetarët e Maqedonisë i prijnë listës së kallëzimeve penale të ngritura pranë Gjykatës Evropiane për të drejtat e njeriut në Strasburg. Në këtë gjykatë janë parashtruar mbi 1.200 kallëzime penale nga ana e qytetarëve kundër shtetit të Maqedonisë, për shkeljen e të drejtave të njeriut./Almakos

Festimi i përvjetorit të 5-të të pavarësisë së Kosovës në Kajro

07/05/2013 Lini një koment

Dr. Hatixhe AHMEDI

 

FESTIMI I PËRVJETORIT TË 5-të TË PAVARËSISË SË KOSOVËS NË KAJRO

1

Kajro, një nga metropolet botërore, një vend që rrallë mund të gjesh shpirt njësoj sinë të, për mua qysh moti ishte bërë djepi dhe nëna e çdo gjëje. Ky ishte vendi në të cilin prej kohësh do të zgjohesha çdo ditë duke soditur diellin me majat e piramidave të Faraonit, dhe do të vazhdoja rrugën për të ndjekur mësimet e mia në studimet e larta universitare. Këto kujtime do t’i merrja me vete edhe pas përfundimit të studimeve, do t’i hapja jo më në formë të gjallë, por vetëm në ëndrrat e mia do t’i shpalosja çdo natë.

Sa herë që largohesha nga Kajro, e mbyllja ditarin e kujtimeve të mia me lujten time të përhershme: “Ah sikur Zoti të më mundësonte ta vizitoja gjithmonë Kajron!” Kështu ishte lutja ime, por që do të vija në Kajro dhe do të përjetoja dy gëzime, kjo nuk më kishte shkuar në mendje. Të vizitoja Kajron, të ulesha në banka për të dëgjuar mësime ashtu sidikur dhe të festoja “Përvjetorin e Pavarësisë së Kosovës”! Këto janë vetëm mrekulli që di t’i realizojë vetëm Zoti. Madje me këto lloj mrekullish njeriu jeton, mbushet me dashuri dhe shpirt që e bëjnë të fortë dhe të palëkundur sa të jetë gjallë.

Me ftesë tëLibrotekës Kombëtare dhe Arkivave të Egjiptit mora pjesë në kursin dyjavor të dorëshkrimeve orientale, i cili u organizua në Librotekën Kombëtare dhe Arkivat e Egjiptit në Kajro.

Ndërsa gjëja e dytë që gjithmonë më kishte lidhur me Kajron dhe egjiptianët është Mehmet Ali Pasha nga Kavalla e Çamërisë, i cili për një shekull kishte qenë mbret dhe lider i këtij vendi, andaj edhe identifikimi ynë si shqiptarë këtu në Egjipt kurrë nuk kishte hasur vështirësi.

Sërish në hotelin e njohur të themeluar nga mbreti shqiptar Mehmet Ali Pasha, që quhet “Marriut” dhe që gjendet në zemër të Kajros, në lagjen ku edhe kanë nisur fillet e qytetit që më vonë në të gjithë botën do të njihet si “Nëna e të gjithë botës”, që është lagjia “Zemalik”, një lagje e zhurmshme dhe dinamike, me plot hotele dhe vetura që ecin shpejt si gjarpërinj për të arritur në pikësynimin e cakut të tyre. Shumë afër prejaty, sa zbret poshtë është lagjia e famshme “Tahrir”, ku e tërë Kajro përjetoi revolucionin e të ashtuquajturës “Pranveraarabe”, dhe vendi ku ky shtetthemeloi kushtetutën e re.

Ndoshta Muhamed (Mehmet) Ali pasha e kishte uruar dhe ndërtuar shumë këtë vend, prandaj dhe u mundësua që atytë valëvitej dy herë flamuri shqiptar i Kosovës. Ky ishte hoteli që për herë të dytë po mbante stemën dhe flamurin e Kosovës, dhe kjo ishte një pamje mahnitëse.

Kësaj radhe në Kajro vërejta një ndryshim të madh, populli kishte filluar të mësonte për Kosovën, për këtë shtet që edhe pse ndoshta jo shumë i madh nga sipërfaqja në krahasim me Egjiptin, por shumë i afërt në kulturë, adete dhe zakone. Ndoshta këtë afërsi e kishte mundësuar vizita e shpeshtë e delegacioneve nga Kosova dhe nga Egjipti, sidomos vizita e fundit e kryeministrit Hashim Thaçi, me ftesë tëpresidentit Muhamed Mursi,  dhe kjo paraqitje e tyre me kryeministrin dhe ministrin e jashtëm Enver Hoxha, në media dhe në shtyp e kishte afruar shumë njohjen mes dy shteteve. Në gazetat e përditshme dhe në revistat e Egjiptit shkruhej dhe thuhej se ky delegacion u prit si një delegacion i cili kishte ndarë fatin e njëjtë me popullin dhe qeverinë e cila po administronte tani Egjiptin, prandaj presidenti dhe qeveritarët këtë delegacion e pritën si revolucionarë, ndërsa kryeministrin e Kosovës si hero.

2

Gjatë hyrjespër në hotel kisha harruar rrugën e cila përbëhej nga shumë labirinte, por këtë e zbërtheva shumë lehtë sepse në hyrje të sallës po qëndronte një djalë i ri me plis të bardhë në kokë dhe i stolisur me flamurin e Kosovës në qafë.Kjo pamje më rrënqethi shumë dhe e përshëndeta në gjuhën shqipe, edhe ai më përshënteti gjithashtu në gjuhën e ëmbël shqipe. Hoteli i ndërtuar nga një shqiptar, ishte stolisur me elemente shqipe dhe i mbushur mearabë, dashamirëstë shqiptarëve dhe nga diaspora shqiptaretë cilët i kishte ftuar Prof. Dr. Beqir Ismaili.

Në këtë ceremoni Prof. Dr. Beqir Ismaili qëndronte në hyrje të derës, ku priste mysafirët, ndërsa në krah të tij qëndronin dy të rinj të veshur me veshje kombëtare të cilët të ftuarit i prisnin me sheqerka dhe ju ofronin emblema me flamurin e Kosovës.

Prof. Dr. Beqir Ismaili kishte ftuar një numër të madh të politikanëve që për momentin janë qeveritarë kryesorë në qeverinë e Egjiptit, ku në mesin e tyre ishte edhe Ahmet Fehmi,kryetari i Dhomës së Lartë dhe të Ulët të Egjiptit. Gjithashtu në mesin e të ftuarve morën pjesë edhe mbi pesëdhjetë ambasadorë nga ambasadat e huaja në Kajro, në mesin e tyre dhe ambasadorja e ShBA-së, Gjermanisë, Turqisë dhe Shqipërisë, si dhe ambasadorë të shumtë nga shumë shtete të ciët ende nuk e kanë pranuar Kosovën. Ishin ftuar gjithashtu dhe një numër i madh i shkencëtarëve të formuar dhe kontribues në Kajro, të cilët me artikuj të ndryshëm kanë kontribuar për gjendjen e Kosovës në Egjipt, si dhe një numër i madh i personaliteteve nga shumë institucioneve me ndikim në Egjipt.

Kjo ceremoni ishte organizuar nga ana e promotorit të përgjithshëm Prof. Dr. Beqir Ismaili, të cilin e përqafonin ngrohtësisht dhe i uronin që falë angazhimit dhe demonstrimit të palodhshëm për më se tridhjetë vite për Kosovën, sot erdhi një lajm se kjo njohje ishte shumë e afërt. Pas pritjes së të ftuarve, ceremoninë e hapi Prof. Ismaili ku i përshëndeti të ftuarit, duke i uruar edhe ata që kishin ardhur të ndanin këtë gëzim së bashku me popullin shqiptar të Kosovës.

Më pas ai tha: “Ne sot morëm një lajm shumë të gëzuar, lajm i cili na erdhi në ditën më të gëzuar të jetës sonë. Shpresojmë se njohja e Kosovës nga Egjipti do të ndodhë së shpejti dhe sërish do të tubohemi e të festojmë njohjen nga Egjipti, njohje që e presim me shumë kurreshtje nga populli me të cilin nga lidh kultura dhe shpirti i njëjtë. Jam shumë i lumtur që shtetin tim arrita ta paraqes si shtet të formuar dhe të lulëzuar në mesin tuaj, por edhe më i gëzuar do të jem kur do të formoj dhe do të organizoj në të ardhmen marrëdhënie diplomatike dhe shtetërore në formën e lirë dhe demokratike, që do të lidhin në lidhje të gërshetuar dy popujt me kulturë dhe civilizim të lashtë. Ai gjithashtu i përshëndeti të pranishmit në emër të qeverisë së Kosovës dhe në përcjelljen e përshëndetjeve dhe respektit të ministrit të jashtëm z. Enver Hoxhaj ju bëri me dije se Kosova dhe populli i saj çdo ditë e më shumë po shkojnë drejt zhvillimit dhe përparimit progresiv, dhe ky shtet përditë po pasurohet me njohje të reja nga shtete të ndryshme të botës.”

Pas fjalimit të tij,profesor Beqiri, ia dha fjalën kryetarit të Dhomës së Lartë dhe të Ulët të Egjiptit Ahmed Fehmi, me ç’rast ai tha: “Të nderuar pjesëmarrës, ju përshëndes juve dhe popullit të Kosovës i uroj pesëvjetorin e pavarësisë. Këtij populli i uroj zhvillim dhe përparim të mëtejshëm, sepse populli i Kosovës ka përjetuar presion dhe mizori nga pushtuesi, prandaj edhe dha dëshmorë dhe sakrifikoi shumë derisa e fitoi lirinë dhe pavarësinë.Së shpejti,edhe Egjipti do të jetë në radhën e shteteve që e njohin Kosovën si shtet. Siç tha dhe Prof. Beqir Ismaili,ky shtet gjatë këtyre pesë viteve ka bërë një zhvillim dhe përparim të fortë, është bërë një shtet i pavarur dhe i plotfuqishëm. Ky popull i respekton të drejtat e njeriut dhe popujve, është një popull i cili respekton të drejtat e njeriut,si dhe është i respektuar nga popujt e tjerë. Pra Kosova do të jetë një shtet që vepron me drejtësi dhe i përmbahet të vërtetës.”Këto ishin fjalët përmbyllëse të Ahmed Fehmit, kryetarit të Dhomës së Lartë dhe të Ulët të Egjiptit.

Edhe gjatë intervistimit të këtyre personaliteteve mora përgjigje të mira dhe premtuese. Kryeparlamentari Ahmed Fehmi mbajti një takim me gazetarët me ku ai iu përgjigj pyetjeve që iu parashtruan nga gazetarët, dhe tha se ky lajm na gëzoi pamasë të gjithëve, prandaj kjo njohje nuk do të zgjasë shumë, dhe shkëmbimi i delegacioneve mes nesh në këtë proces ka avancuar dhe ka afruar shumë. Kjo është bërë falë angazhimit të ministrisë së jashtme të Kosovës në krye me ministrin Enver Hoxhaj dhe Prof. Dr. Beqir Ismailit, përfaqësues i Kosovës në Egjipt. Kjo njohje do të ndodhë shumë shpejt, sepse Kosova e meriton këtë njohje. Unë kam qenë në Kosovë para tre muajsh dhe fitova bindjen se Kosova e meriton njohjen e saj nga Egjipti.

Deklaratë të tillë mora edhe nga Abdurrahman Jusuf Kardavi, poet dhe revolucionar i shquar në Kajro, i cili tha se ne jemi një popull që na lidh kultura e hershme, madje që nga koha e Mehmet Ali Pashës, dhe këtë lidhje e kam kuptuar që në vitet e para të studimeve të mia, meqë kam studiuar letërsinë, e kjo nuk arrin pa mësuar historinë e qeverisjes së Egjiptit nga shqiptari Mehmet Ali Pasha, i cili e ndriti shtetin e Egjiptit.

Gjithashtu edhe ambasadorja e Amerikës në Egjipt dha deklaratën e saj ku ajo u shpreh shumë e kënaqur nga ky organizim dhe nga lajmi i ndihmës/presidentes se Kosova do të njihet shumë shpejt nga Egjipti, dhe ky lajm na kënaqi edhe neve që jemi miq të ngushtë të Kosovës.

Ndërsa gjatë intervistimit të ambasadorit të Turqisë Husen Avni, ai më dha një përgjigje që nuk do ta harroj asnjëherë gjatë tërë jetës sime, ku më tha: “Sot morëm një lajm shumë të gëzuar, por porosia ime për shqiptarët e Kosovës është që të mos nxitohen shumë e të punojnë me ngulm në këtë aspekt, sepse po ta lakosh shumë bririn do të thyhet i tëri, prandaj popullin tim vëlla dhe mik të Kosovës e porosis që të durojë edhe pak në mënyrë që të korrë shumë shpejt frytet e këtij durimi të gjatë.”

Muhamed Ebu Ala Madi,kryetari i partisë El-Wasat më tha: “Sa herë që ka ardhurministri i jashtëm z. Enver Hoxhaj, unë jam takuar me të dhe e falënderoj atë për ardhjene tij në Egjipt, dhe si parti e njohur me emrin “El-Wasat”, gjithnjë e kemi përkrahur çështjen e Kosovës dhe në momentin që jemi futur në qeveri, ministri ynë Muhamed Mahsub i angazhuar për “Kuvendin e çështjeve parlamentare”, që ditën e parë kur hapi zyrën e tij, në takimin e parë zyrtar të tij ai takoi Prof. Dr. Beqir Ismailin, përfaqësuesin e Kosovës në Egjipt. Para disa ditëve jam takuar me presidentin Dr. Muhammed Mursi i cili më tha: “Në njohjen e Kosovës nuk ka më ndalim, ne jemi në rrugën e njohjes e cila do të realizohet shumë shpejt.”

Nëkëtë natë gjithashtu ishin të ftuar dhe dy miq shumë të hershëm të Kosovës, Prof. Dr. Muhammed Ebu Lejla dhe Abdullah Ashal, të cilët na thanë se ne ishim nga të parët që Prof. Dr. Beqir Ismaili na caktoi të vinim në Kosovë dhe të ishim nga negociatorët fillestarë të kësaj njohjeje. Prof. Dr. Muhammed Ebu Lejla tha: “Edhe pse ne me zemër ju njohëm, kërkojmë falje se ndoshta kjo njohje zyrtare u zgjat, por do të vijë shumë shpejt, dhe nuk do të zgjasë shumë, sepse ne kemi kontribuar prandaj që padyshim një ditë do t’i korrim frytet së bashku”.Ndërsa Abdullah Eshal, drejtori i përgjithshëm i organizatës për të drejtat e njeriut tha: “Kosova është një vendi bukur, ajo në gjirin e saj mban një popull me kulturë dhe racë të bukur, dhe këtë e kam cekur edhe në artikullin tim të shkruar për Kosovën, dhe shpresoj se së shpejti kjo njohje do të jetë dhe zyrtarisht.”

Hamdi Kandil, një publicist i shquar në median televizive dhe një nga figurat më të rëndësishme të organizatorëve të “Revolucionit të Pranverës Arabe”, një ish i burgosur politik dhe person me shumë famë dhe ndikim në Egjipt dhe në botën arabe, tha: “Më e rëndësishmja tani është se nga ana e Egjiptit kanë filluar lëvizjet diplomatike me shkëmbimin e delegacioneve, dhe së fundmi dërgimi i ndihmës/presidentes Dr. Pakinam El-Sharkavi në Kosovë për të marrë pjesë në gëzimin e madh dhe në përcjelljen e saj të një lajmi sihariqdhënës, u bëpër arsye që populli i Kosovës të përjetonte në një ceremoni dy gëzime, dhe praniadhe mbajtja e fjalimit nga ana e kryetarit të Dhomës së Lartë dhe të Ulët të Egjiptit Dr. Ahmed Fehmi, janë argumente që Egjipti shumë shpejt do ta njohë Republikën e Kosovës. Në fund,ai tha se kjo njohje po vjen shumë me vonesë nga Egjipti, kur dihet se ka pasur mundësi ose është dashur të jetë shumë më herët!”

Në mesin e kësaj ceremonie nuk mungonin as artistët më të shquar të Egjiptit, dhe kësaj radhe mora opinionin e artistit dhe moderatorit të shquar të cilin mezi arrita ta ndaloj nga kërkesat e shumta të admiruesve të tij që shfaqnin dëshirënpër t’u fotografuar me të.Ai më tha: “E uroj Republikën e Kosovës, dhe uroj mikun dhe shokun tim të dashur përfaqësues të Kosovës, Prof. Dr. Beqir Ismailin të cilët arritën të festojnë pesëvjetorin e një shteti demokratik i cili gjithnjë e më shumë po shkon drejt zhvillimit dhe ngritjes.”

Poashtu, një nga biznesmenët më të mëdhenj dhe me ndikim në Egjipt, inxhinieri Talat Abdunnebij, na tha: “E ndiej veten shumë krenar që i bashkëngjitem mikut dhe vëllait tim Prof. Dr. Beqir Ismailit,dhe që jam i pranishëm në një tubim me motive të cilat kam qenë përkrahës gjatë gjithë jetës sime, si dhe na gëzoi dhe lajmi të cilën e dha ndihmës/presidentja e Egjiptit pak më herët, lajm që është dashur të ndodhë më herët, por fatkeqësisht këtë përgjegjësi nuk e mbajmë ne populli i Egjiptit por ish-qeveria e cila na mbajti peng edhe neve për më se pesëdhjetë vite.”

Në fund, e pyetëm Prof. Dr. Beqir Ismailin, se cila ishte përshtypja dhe opinioni i tij për këtë organizim, dhe ai na tha: “Kjo është një ditë shumë me rëndësi, dhe Egjipti krahas me Kosovën po feston pavarësinë e Kosovës, dhendihmës/presidentja gjithashtu ka shkuar në Kosovë për të festuar së bashku me popullin shqiptar, ndërsa së bashku me ne janë përfaqësuesit e ministrit të jashtëm të Egjiptit, ndërsa presidenti Muhammed Mursi më mori në telefon dhe më kërkoi falje për mospasjenmundësi për të marrë pjesë në këtë ceremoni madhështore, me ndikim historik. Ky është një sinjal shumë i fortë se Egjipti së shpejti do ta njohë Kosovën.”

Në këtë manifestim si gjithmonë nuk mungonte as diaspora shqiptare, të cilët së bashku me ne i mundonte shumë përgjigja se kur do të ndodhë njohja finale e Kosovës nga Egjipti?! Këtë pritje finale dhe kuriozitet të tyre diaspora shqiptare së bashku me studentët shqiptarë në Egjipt u munduan ta shmangnin nga kujtesa e tyre duke hedhur valle nga tingujt burimorë të muzikës shqipe, e cila për herë të dytë po ushtonte në ambientet e këtij hoteli.

U larguam nga hoteli duke marrë me vete flamurin e Kosovës, por duke e lënë atë të gjallë në zemrat dhe mendjet e të gjithë arabëve, shqiptarëve dhe të ftuarve dhe pjesëtarëve të popujve të tjerë.

Studimi grek pranon genocidin kundrejt çamëve: 50 mijë çamë u vranë e u dëbuan

28/04/2013 Lini një koment

Ardit BIDO

STUDIMI GREK PRANON GENOCIDIN KUNDREJT ÇAMËVE: 50 MIJË ÇAMË U VRANË E U DËBUAN

Ardit Bido

Ardit Bido

Studimi, i cili solli të gjithë debatin në vendin fqinj, pranonte gjenocidin grek mbi popullsinë çame, duke thënë se 77 çamë të Paramithisë janë ekzekutuar nga forcat e EDHES-it, vetëm për shkak të kombësisë së tyre.

Për më tepër, në këtë studim thuhet se “50 mijë çamë të Epirit janë dëbuar ose vrarë nga Ushtria Revolucionare Çlirimtare Greke (EDHES, forcat e djathta të Greqisë për çlirim, krahas ELAS-it, që ishte komunist, në radhët e së cilës kanë luftuar edhe rreth 200 çamë, shën. red.) gjatë periudhës së Luftës së Dytë Botërore”.

Studimi u paraqit në Universitetin Pandio të Greqisë, nga një grup profesorësh grekë të këtij universiteti, dhe është i pari që tregon për gjenocidin mbi çamët, nga një grup nëpunësish grekë. Numri i çamëve të dëbuar dhe të vrarë, që paraqitet në studimin grek, është më i madh edhe se numri që paraqet zyrtarisht Shoqata Politike Atdhetare Çamëria në historikun e saj.

Reagimi në sallë dhe mbrojtja e punës nga profesorët

Në sallën e Universitetit Pandio, të pranishmit, studentë grekë dhe pedagogë kundërshtuan studimin, duke thënë se “fashistët (duke iu referuar çamëve) atë meritonin, ndërsa Lambros Bulciotis, një prej hartuesve të studimit tha se “ky është thjesht një studim shkencor, që nuk tenton të futet në situata politike. Ne, thjesht paraqesim faktet, që ekzistojnë dhe asgjë më shumë”.

Të pranishmit filluan të bërtisnin më tej, kur studimi thoshte se “Vorio-epirotasit” bashkëpunuan me forcat naziste në Shqipërinë e Jugut dhe se tokat dhe pronat e shqiptarëve në Thesproti (Çamëri) iu dhanë mikrasiatëve (grekëve që shkuan në Greqi, nga Turqia, pas ndryshimit të popullsive mes dy vendeve, shën. red.). Gjithsesi, pedagogët nuk pranuan të ndryshonin asnjë presje në studimin e tyre. Konstandinos Ciceliqis, një ndër hartuesit tha se “nuk po flasim për çështje kombëtare por për çështje historike dhe për fakte të dokumentuara, të cilat sot po i paraqesim”.

Studimi i parë grek që pranon gjenocidin çam

Ndërkohë që ky është studimi i dytë grek, që pranon gjenocidin e çamëve. I pari është hartuar nga profesori grek i Universitetit të Jeillit (Yale) në Shtetet e Bashkuara, z. Stathis Kalivas, i cili në studimin e tij thotë ndër të tjera se “ky rast është padyshim një gjenocid. Pyetja që mbetet është nëse kemi të bëjmë me një (gjenocid) të parapërgatitur nga qendra (drejtuesit e ushtrisë), apo nëse erdhi nga veprime hakmarrjeje në nivel lokal. Mendoj se diferenca mes këtyre të dyjave është shumë e vogël. Megjithëse, EDHES-i ishte një organizatë e përqendruar ku, në ndryshim nga EAM (organizata politike e ELAS-it, shën. red.), drejtuesit qendrorë mund të kontrollonin lehtë ushtarakët lokalë, asnjë fakt nuk tregon se udhëheqësit kishin dëshirën më të vogël (apo reale) për t’i ndaluar (të kryenin gjenocidin). Rrethanat politike të shtatorit të vitit 1944 lejonin “zgjidhjen përfundimtare” të çështjes çame, dhe sipas mendimit tim, EDHES-i nuk u frenua për të përfituar nga rasti”.

Përkthimet në gjuhën latine të kryeveprave shkencore arabe në shekullin XII

25/04/2013 Lini një koment

PËRKTHIMET NË GJUHËN LATINE TË KRYEVEPRAVE SHKENCORE ARABE NË SHEKULLIN XII

latin-books

Përkthimet në gjuhën latine të shekullit XII u nxitën nga kërkimet e mëdha për mësimin e të rejave nga ana e studiuesve evropianë në Evropën e krishterë atë kohë. Kërkimet e tyre i çuan ata në zonat e Evropës Jugore, sidomos në Spanjë dhe Siçilinë qendrore, e cila nuk kishte shumë që kishte hyrë nën sundimin e krishterë, pas ripushtimit të tyre në fund të shekullit XI. Këto hapësira kanë qenë nën rregullin mysliman për një kohë të konsiderueshme dhe ende ekzistonte një popullsi e konsiderueshme arabishtfolëse, mbi të cilët do të mbështetnin kërkimet e tyre.

Kombinimi i njohurive myslimane të akumuluara, një numër i konsiderueshëm i dijetarëve arabisht-folës dhe sunduesit e rinj të krishterë i bënë këto zona intelektualisht tërheqëse, si dhe të depërtueshme kulturalisht dhe politikisht për skolaristët latinë. Një histori tipike është ajo e Gerardit të Kremones ( c. 1114-1187), i cili thuhet se ka bërë rrugë për në Toledo edhe pas ripushtimit të saj nga të krishterët në 1085, sepse ai arriti të njohë çdo pjesë të filozofisë sipas studimit latin, por për shkak të dashurisë së tij për Almagest-in, të cilën ai nuk e gjeti në radhët e latinëve, shkoi në Toledo, ku pa një bollëk librash në gjuhën arabe në lidhje me çdo subjekt, ndërsa varfëria që kishte përjetuar në mesin e latinëve në lidhje me këto subjekte, bëri që nga dëshira për të përkthyer, ai të mësonte gjuhën arabe.

Ndryshe nga interesi i treguar gjatë Rilindjes për literaturën dhe historinë e antikitetit klasik, përkthyesit e shekullit XII kërkonin të reja shkencore, filozofike dhe në një masë më të vogël, tekste fetare. Shqetësimi i fundit u reflektua në një interes të rinovuar me përkthimet e etërve të kishës greke në latinisht, një shqetësim me përkthimin e mësimeve çifute nga hebraishtja dhe një interesim për Kuranin dhe tekstet e tjera fetare islame. Përveç kësaj edhe ca nga letërsia arabe u përkthye në gjuhën latine. Përkthyesit në Itali Pak para shpërthimit të përkthimeve në shekullin XII, Konstandin afrikani, një i krishterë nga Kartagjena, që kishte studiuar mjekësi në Egjipt dhe në fund u bë murg në manastirin e Monte Cassino në Itali, përktheu punimet mjekësore nga arabishtja.

Përkthimet e Konstandinit përfshinin enciklopedinë mjekësore të Ali ibn Abas al-Mexhusit, libri i plotë i artit të mjekësisë (Liber pantegni), antike të Hipokratit dhe Galenit, përshtatur nga mjekët arabë, dhe Isagoge ad Tegni Galeni nga Hunejn ibn Ishak (Johannitius) dhe nipi i tij Hubajsh ibn Hasan. Veprat e tjera mjekësore që ai përktheu përfshijnë edhe Liber febribus të Isak Israeli ben Solomon, Liber de dietis universalibus et particularibus dhe Liber de urinis; veprën mbi psikologjinë të Ishak ibn Imran el-Makale fil-Malihukiya si De melancolia; veprat e Ibn el-Xhezer De Gradibus, Viaticum, Liber de stomacho, De elephantiasi, De coitu dhe De oblivione. Siçilia ka qenë pjesë e Perandorisë Bizantine deri në 878, ishte nën kontrollin mysliman në vitet 878-1060 dhe u vu nën kontrollin Norman mes viteve 1060 dhe 1090. Si pasojë Mbretëria Normane e Siçilisë mbante një burokraci që fliste tri gjuhë, duke e bërë atë një vend ideal për përkthime. Siçilia ruajti marrëdhënie edhe me Lindjen greke, e cila lejonte shkëmbimin e ideve dhe të dorëshkrime. Edhe pse në përgjithësi siçilianët përkthyen direkt nga greqishtja, kur tekstet greke nuk ishin në dispozicion, ata i përkthenin nga arabishtja.

Admirali Eugene nga Siçilia, përktheu veprën Optika të Ptolemeut në latinisht, duke u bazuar në njohuritë e tij në tri gjuhë. Përkthimet e Pistoja përfshinin veprat e Galenit dhe Hunejn ibn Ishak. Gerard de Sabloneta përktheu Kanuni i mjekësi i Avicenës dhe Al Mansor të Raziut. Fibonaçi prezantoi sistemin e parë të plotë numëror evropian nga burime indo-arabe në Liber Abaci e tij. Vepra Aphorismi nga Misavejh (Mesue) u përkthye nga një përkthyes anonim në Itali në fund të shekullit XI ose në fillim të shekullit XII. James e Venedikut, i cili ndoshta kaloi disa vite në Konstandinopojë, përktheu Analytics posterior Aristotelit nga greqishtja në latinisht, në mesin e shekullit të 12-të, [15] duke e bërë kështu korpusit të plotë aristoteliane logjike, Organon, në dispozicion në latinisht për herë të parë. Në Padovën e shekullit XIII, Bonacosa përktheu punimet mjekësore të Averroes, Kitab Kulliyyat si Colliget, ndërsa Xhohni nga Kapua përktheu Kitab el-Tajsir të Ibn Zuhr (Avenzoar) si Theisir.

Në Sicilin e shekullit të XIII, Ferexh ben Salem përktheu ‘el-Havi të Rhazes si Continens si Tacuinum sanitatis me autor Ibn Butlan. Gjithashtu në Italinë e shekullit XIII, Simoni nga Gjenova dhe Abraham Tortuensis përkthyen ‘Al-Tasrif të Abulcasis si Liber servitoris, Alcoati Congregatio sive Liber de oculis, dhe Liber de simplicibus medicinis nga një pseudo-Serapion. Përkthyesit në kufirin spanjoll Të paktën që në fund të shekullit X, dijetarët evropianë udhëtuan për në Spanjë për të studiuar. Më i njohuri ndër ta ishte Gerberti prej Aurillac (më vonë Papa Silvester II), i cili studioi matematikë në rajonin rreth Barcelonës. Përkthimet, megjithatë, nuk kanë filluar në Spanjë deri në vitin 1085, kur Toledo u rimuar nga të krishterët.

Përkthyesit në fillim në Spanjë u përqendruan kryesisht në veprat shkencore, sidomos matematikë dhe astronomi, duke përfshirë Kuranin dhe tekste të tjera islamike në një fushë të dytë interesi. Koleksionet spanjolle përfshinin më shumë vepra shkencore të shkruara në arabisht, prandaj përkthyesit kanë punuar pothuajse ekskluzivisht nga arabishtja, dhe jo nga tekstet greke, shpeshherë në bashkëpunim me një folës vendas së gjuhës arabe.

Një nga projektet më të rëndësishme të përkthimit u sponsorizua nga Peter I Nderuari, abati i Cluny. Në 1142 ai u bëri thirrje Robertit të Kettonit dhe Hermanit nga Carinthia, Piterit të Poitiers dhe një myslimani të njohur vetëm si “Muhamedi” për të prodhuar përkthimin e parë latin të Kuranit (Lex Mahumet pseudoprophete). Përkthimet janë prodhuar në të gjithë Spanjën dhe Provence. Plato nga Tivoli punoi në Katalonia, Herman nga Carinthia në Spanjën veriore dhe gjithë Pyrenees në Languedoc, Hugh nga Santalla në Aragon, Roberti nga Ketton në Navarre dhe Roberti nga Chester në Segovia.

Qendra më e rëndësishme e përkthimit ishte biblioteka e madhe e Katedrales së Toledos. Plato nga Tivoli përktheu në latinisht punimet astronomike dhe trigonometrike të Batanit, De Motu stellarum, Liber embadorum të Abraham bar Hiyya, Spherica të Teodosit nga Bithynia dhe Matja e një rrethi nga Arkimedi. Përkthimet e Robertit nga Chester në latinisht përfshijnë Algebra dhe tabelave astronomike (gjithashtu përmbajnë tabelat trigonometrike) të Havarizmit. Përkthimet e Abrahamit nga Tortosa përfshijnë De Simplicibus të Ibn Sarabi (Serapion Junior) dhe al-Tasrif të Abulcasis si Liber Servitoris. Përveç literaturës filozofike dhe shkencore, shkrimtari hebre Petrus Alphonsi përktheu një koleksion me 33 tregime nga letërsia arabe në latinisht. Disa nga tregimet që ai mori, ishin nga Panchatantra dhe Netët Arabe, të tilla si historia e “Sinbad Detarit”. Shkolla e përkthyesve në Toledo Me një popullsi të madhe të të krishterëve që flisnin arabisht (Mozarabs) Toledo kishte qenë një qendër e rëndësishme e arsimimit që në fund të shekullit X, kur dijetarët evropianë udhëtonin për në Spanjë për të studiuar fusha që nuk ishin në dispozicion në pjesën tjetër të Evropës .

Ndër përkthyesit e parë në Toledo, ishte Avendauth (që disa e kanë identifikuar me Ibrahimin ibn Daud), i cili përktheu enciklopedinë e Avicenës, Kitab al-Shifa (Libri i Shërimit), në bashkëpunim me Domingo Gundisalvo, Archdeacon prej Cuellar. Megjithatë, përpjekjet për përkthimin e duhur nuk ishin të organizuara deri në momentin që Toledo u rimor nga forcat e krishtera, në 1085. Raymond nga Toledo, filloi përpjekjet e para në bibliotekën e Katedrales së Toledos, ku udhëhoqi një ekip përkthyesish që ishin mozarabë të Toledos, dijetarë çifutë, mësues medreseje dhe murgj nga urdhri i Cluny. Ata punuan në përkthimin e shumë veprave nga arabishtja në gjuhën kastiliane, nga gjuha kastiliane në latinisht apo direkt nga arabishtja në latinisht apo greqisht, duke vënë gjithashtu në dispozicion tekste të rëndësishme të filozofëve nga arabishtja dhe hebraishtja, të cilat kryepeshkopi i konsideronte të rëndësishme për të kuptuar Aristotelin. Si rezultat i aktiviteteve të tyre, katedralja u bë një qendër përkthimesh e njohur si Escuela de Traductores de Toledo (Shkolla e Përkthyesve në Toledo), e cila ishte në një shkallë që nuk kishte të krahasuar në historinë e kulturës perëndimore. Përkthyesi më i frytshëm i Toledos në atë kohë ishte Gerardi i Kremones, që përktheu 87 libra. Në fund të shekullit XII dhe fillim të shekullit XIII, Marku nga Toledo përktheu Kuranin dhe vepra të ndryshme mjekësore. Ai gjithashtu, përktheu punimin mjekësor të Hunejn ibn Ishak Liber isagogarum.

Nën sundimin e mbretit Alfonso X i Kastiles, rëndësia e Toledos si një qendër përkthimi u rrit edhe më shumë. Duke insistuar që prodhimi i përkthimit duhej të ishte “llanos de entender” (“Lehtë për tu kuptuar”), ata arritën të krijonin një audiencë shumë më të gjerë, si në Spanjë, ashtu edhe në vendet e tjera evropiane, aq sa shumë studiues nga vende si Italia, Gjermania, Anglia apo Hollanda, të cilët kishin shkuar në Toledo për të përkthyer tekste mjekësore, fetare, klasike dhe filozofike, morën me vete njohuritë e fituara në vendet e tyre. Të tjerët përzgjidheshin dhe punësoheshin me paga shumë të larta nga mbreti në shumë vende të Spanjës, si Sevilje, Kordova apo vende të huaja si Gascony apo Paris. Michael Skot (c. 1175-1232) përktheu në 1217 veprat e Betrugit (Alpetragius), të famshmën Mbi mocionet e qiejve, dhe komentet me ndikim të Averroes në lidhje me veprat shkencore të Aristotelit.

Arkitektura islame e Kosovës e zhvilluar gjatë periudhës osmane

15/04/2013 Lini një koment

Agim ALI

ARKITEKTURA ISLAME E KOSOVËS E ZHVILLUAR GJATË PERIUDHËS OSMANE

imagesRreth stilit dhe autenticitetit të arkitekturës islame të zhvilluar në hapësirën e Kosovës ekzistojnë disa mendime të cilat studiuesit i kanë artikuluar në mendimet dhe studimet e tyre shkencore. Kështu disa studiues turkë atë e fusin në mesin e veprave osmane dhe e shikojnë si pjesë të pandarë të kulturës materiale osmane dhe në disa raste tentojnë që kryesisht zhvillimet e shek. XV dhe XVI t’i karakterizojnë si trashëgimi turke.

Kështu profesoresha nga Universiteti Teknik i Stambollit, arkitekte restauratore, Zeynep Ahunbay, thekson se arkitektura e xhamive të Prishtinës (dhe të qyteteve tjera të Kosovës) i takon stilit të hershëm osman dhe atij Klasik Osman.(1)

Studiuesit shqiptarë mendojnë se arkitektura islame në Kosovë, gjatë periudhës osmane, ka më tepër element tradicional dhesi e tillë është e dallueshme nga shembujt tjerë të Perandorisë, dhe atë që nga fillimet e saj, si e tillë ajo është trashëgimi shqiptare e Kosovës.

Kështu profesori Fejaz Drançolli, historian i artit nga Universiteti i Prishtinës, në veprën e tij ‘Rrënimi i Kullës Shqiptare’ thekson se elementet autokton të arkitekturës islame në Kosovë janë dominues dhe se pavarësisht ndikimeve nga zhvillimet artistike të Perandorisë Osmane ata paraqesin element dominues për të përcaktuar stilin e kësaj arkitekture. Profesori Fejaz ndërton tezen për stilin dhe origjinalitetin e kësaj arkitekture, sipas të cilës arkitektura islame e Kosovës e zhvilluar gjatë periudhës osmane është e veçantë, dhe si e tillë formon stilin e arkitekturës islamo kosovare.(2)

Përkitazi me këtë çështje një mendim më të integruar paraqet profesori nga Shqipëria, me përvojë disa vjeçare në restaurim dhe teori të restaurimit, Aleksander Meksi në librin e tij ‘Arkitektura e xhamive të Shqipërisë’, fillimisht ai thekson se arkitektura islame është ndër pasuritë kulturore më të çmuara të popullit shqiptar, për deri sa për arkitekturën islame të Shqipërisë të zhvilluar gjatë periudhës osmane mendon se në fazat e para të saj, kryesisht gjatë shek. XIV dhe XV është e prurë nga ushtritë osmane dhe prototipa arkitekturor të cilat janë realizuar në vendet prej ka kanë ardhur ushtritë osmane, të cilat me sukses nga mjeshtër ushtarak janë realizuar edhe në vendin tonë, në Shqipëri. Kurse në shek. E XVI e këndej arkitektura e xhamive u zhvillua kryesisht nën ndikimin vendor dhe si e tillë është origjinale me tipare të theksuara lokale.(3)

Sido që të jetë arti islam i Kosovës i zhvilluar gjatë periudhës osmane është i përmasave të larta artistike, shembujt më përfaqësuese të saj, kryesisht xhamit, janë monumente sa me vlera historike dhe kulturore, po ashtu edhe me vlera artistike. Në arealin e përgjithshëm të zhvillimit të artit dhe arkitekturës në trevën e Kosovës, ky art ka dominuar që nga shek. XV dhe është më i prezantuar në kohën tonë, nga të gjitha artet tjera monumentale. Prandaj edhe trajtimi i tij duhet të jetë korrekt dhe të vlerësohet objektivisht dhe pa subjektivizëm qoftë fetar apo kombëtar.

Arti islam dhe perandoria osmane

Objektet e ndërtuara të artit islam të Kosovës gjatë periudhës osmane janë të llojllojshme, dominues është xhamia, por janë ndërtuar edhe tyrbet, teqe, medresetë, bibliotekat, hamamet, komplekset e çarshive, karvan sarajet, mullinjtë, qeshmet, kullat e sahatit, arkitektura e banimit e fshatit dhe e qytetit etj. Duhet cekur se ndërtimet osmane qysh në fillim të tyre i kanë ndërtuar donatorët shqiptar, pushtetar të islamizuar shqiptar, të cilët nën vasalitetin e sulltanit kishin arritur pozita të larta shtetërore, ndërsa në rrafshin ekonomikë kishin vënë pasuri të mjaftueshme për të financuar kësi lloj ndërtimesh.

Objektet e para të ndërtuara në Kosovë nga donatorë shqiptar janë Hamami i Vushtrrisë dhe Xhamia e Gazi Ali Beut (1410).(4)

Pas kësaj periudhe, Sulltan Mehmeti II dhe Murati i II ndërtojnë disa objekte, të cilat edhe paraqesin monumentet e vetme islame të cilat i kanë ndërtuar donatorët e huaj në Kosovë.(5)

Sido qoftë fuqia më e madhe politike dhe ekonomike e vasalëve shqiptar kishte arritur atëherë kur ishte zhvilluar më tepër edhe vetë Perandoria dhe ndërtimet më madhështore të arkitekturës islam të Kosovës gjatë Periudhës osmane ndodhin në fundshekullin XV dhe gjatë shekullit të XVI, por edhe gjatë shek. XVII.

Objektet më reprezentative të kësaj periudhe, që në fakt paraqesin edhe objektet më përfaqësuese të tërë arkitekturës islame të Kosovës janë:

– Xhamia e Çarshisë,

– Xhamia e Llapit në Prishtinë,

– Xhamia e Mehmet Pashës,

– Xhamia e Saraqhanës (Kuklibeut) në Prizren,

– Xhamia e Koxha Sinan Pashës në Kaçanik,

– Xhamia e Hadumit në Gjakovë,

– Xhamia e Sinan Pashës në Prizren (1615) etj.

Xhamitë e kësaj periudhe i karakterizon skema kompozicionale e ndërtuar nga një sallë unike, në të cilën janë të prezantuara elementet për falje: mihrabi dhe mimberi, sallës zakonisht i paraprinë hajati,në këtë hajat zakonisht arrihet pas një oborri të gjelbëruar dhe me fontana për abdes. Sistemi konstruktiv i tyre është i karakterizuar nga masiviteti, ndërsa kupola është dominuese, përcjellja vertikale e forcave më tutje kryhet nga pandantifët dhe trompet, dy elemente mjaftë të prezantuara në arkitekturën e kësaj kohe.

Objektet tjera po ashtu mirë të prezantuara gjatë kësaj periudhe janë hamamet, të tillë si Hamami i Madh në Prishtinë, Hamami i Haxhi Beut në Pejë, Hamami i Isa beut në Vushtrri, i Gazi Ali Beut në Prizren etj. Edhe çarshitë si komplekse arkitektonike janë mjaftë të prezantuara në hapësirat e Kosovës, ato në fakt janë ndërtuar në vendet e tregjeve paraosmane, dhe me strukturën arkitektonike dhe shtrirjen e tyre urbane paraqesin ndërtime unike, kjo ishte karakteristikë e veçantë e qyteteve shqiptare.(6)

Edhe objektet tjera si tyrbet, teqetë, urat etj paraqesin monumente të cila si për nevoja fetare e po ashtu edhe nevoja tjera publike dhe private janë ndërtuar në numër të madhe të tyre në qytetet ekzistuese të asaj kohe dhe në qytezat të cila filluan të lulëzonin si rezultat i zhvillimit të madh ekonomikë të rajonit në fundshekullin e XV dhe shek. e XVI.

_________________________

(1) Për këtë shih: ‘Restaurimi i Xhamisë së Hadumit’ CHWB

Kosovo Office, report series No. 10/2007, f. 15 – 25

(2) Për këtë shih ‘Rrenimi i kullës shqiptare’ F. Drançolli, f. 44- 59

(3) Për këtë shih ‘Arkitektura e xhamive të Shqipërisë’, A. Meksi,

Uegen Tiranë 2007, f. 148 – 156

(4) ‘Monumentet e Kosovës’ IMMK, Prishtinë 2004, (shkrim i I. Rexhës ) f. 78

(5) Po aty… f. 77 (6) “Rrënimi i kullës shqiptare”, F. Drançolli, f. 53

Ndiqe

Merreni çdo postim të ri drejt e te email-et tuaja.

Bashkojuni 75 ndjekësve të tjerë

Këtë e pëlqejnë %d blogues: