Një shekull nga lufta e Çanakkalasë

20/03/2015 Lini një koment

Qemal STAFA

 

NJË SHEKULL NGA LUFTA E ÇANAKKALESË

Qemal Stafa

Qemal Stafa

Një histori që harrohet përsëritet!, ishte kjo këshillë e gjyshit që e përsëriste herë pas here, e cila vlen të shënohet me gërma të arta. I tillë është edhe fati i dhjetëra popujve sot anë e kënd botës, të cilët duke harruar ndodhitë e të parëve, ndëshkohen nga historia që të vuajnë përsëri të njejtat gjëra!

Nëqoftëse do ta përshkruanim kalifatin otoman me një fjali të vetme, Çanakkale, mesiguri do të ishte kryefjala e saj, e cila qëndron në piadestal si, simbol i qëndresës, unitetit dhe triumfit. Në shenjë të kësaj dite, sot në mbarë botën organizohen mijëra simpoziume shkencore, tribuna e organizime të ndryshme. Por, çfarë ndodhi në realitet?

Në kohën kur kalifati otoman, u dobësua dukshëm, saqë morri edhe nofkën ”i sëmuri i Bosforit”, ai u rrikthye pikërisht në betejën e Çanakkalasë, për të i’a dëshmuar botës, se ishte një fuqi e mbështetur në unitet, mbi parimet bindëse fetare.

Historinë, shpesh e shënojnë triumfuesit, por qëndrimi më i mirë, është të shikuarit nga këndi, i zhveshur nga ideologjitë dhe ndenjat, duke vënë kështu në piadestal parimin shkencor dhe faktet që shënuan historianët e vërtetë.

Plani për pushtimin e tokave otomane, hartohej me vite me rradhë nga vendet perëndimore. Mbledhje të veçanta, mbaheshin në Angli, kryesisht mes viteve 1904-1911, ndërsa zbatimi i tyre filloi më 3 nëntorë 1914 me bombardimet e focarvce të Antantës ndaj pozicioneve të fortfikuara të Dardaneleve, ndërsa pikë-synimi ishte tkurrja e trojeve otomane. I kjartë ishte hidhërimi i Vinston Çerçilit, ku gjatë këtyre betejave të njëpasnjëshme me otomanët tha: ”Muslimanët nuk janë njerëz, prandaj duhet t’i zhdukni”, ishte ky urdhër i prerë që inicioi sulmet edhe me helme kimike, por kjo nuk e trembi fare kalifin sulltan AbdulHamidin II, i cili refuzoi të shpërngulet nga Stambolli. Si pikë strategjike për mbrojtje, otomanët zgjodhën Çanakkalanë.

Duke vështruar me vëmendje kronologjinë e fakteve, vërejmë se beteja filloi që nga gushti i vitit 1914, me kontrollin që vunë forcat e Antantës, mbi hyrjet dhe daljet në Dardanele. Ofenziva e vërtetëfilloi pikërisht sot para një shekulli, ku forcat e Antantës, me  disa anije luftarake, përfshi këtu edhe 12 anije të koracuara, sulmuan kalifatin otoman.

Gjeneralë të lartë gjerman, erdhën si vullnetarë, zbarkuan në limane duke shfaqur flamurin otoman, si shenjë të përkrahjes. Mirëpo, kjo në realitet ishte një komplot që u’a kishin përgaditur atyre. Fregata luftarake, shihet kjartë, kur pikërisht këta gjeneralë, futen në Detin e Zi, dhe sulmojnë brigjet e Krimesë, ku dhe fusin në luftë Rusinë me kalifatin otoman. Tradhitë dhe dinakëritë e tyre, i shohim edhe në tërhjeqjen e ushtarëve otoman, që udhëhiqeshin nga gjeneralët gjerman. Ato u zhvendosën nga prej skajeve të Geribollusë në brendi të gadishullit, me pretekst të zgjatjes së luftës me Anzakët, që gjermanët në frontin europian të dobësojnë sulmet e Aleancës në favorin e tyre.

Në anën tjetër Anzakët sulmonin egërsisht otomanët, duke synuar kalimin e gjirt të Çanakkalasë që të u dilnin në ndihmë rusëve, që u mungonte drithi në fushë beteja, dhe e gjithë kjo të bëhej peshqesh për ditëlindje, mbretereshës së tyre, më 18 qershor, mirëpo plani u shkoi huq.

Rusia cariste, gjatë luftës, përgatiste plane ”Nihiliste (hiqin)”, reformatorë mësimorë, që të implementonte mësimet e bazuara tek mendja e jo feja, dijetarët dhe librat fetarë Islam dhe katolik. Mirëpo, plani i tyre dështoi pas revolucionit bolshevik që shpërtheu në Rusi, i inicuar nga cionistët çifut, të cilët dërgonin valixhe të mbushura me para Trockit dhe Leninit për këtë luftë që zhvillohej atje.

Ndërkaq lufta në Çanakkale ishte gjithnjë e më e përgjakshme, saqë luftonin gjoks më gjoks në distancë prej 8 metrash. Kufomat detyroheshin t’i varrosnin disa herë, nga bombat që vinin nga ajri, ndërsa ushtarët e vdekur i zëvendësonin çdo 3 minuta ushtarët tjerë, që shkonin drejtë vdekjes së sigurtë.

Në anën e otomanëve luftonin musliman, të mbledhur nga e gjithë bota, kryesisht nga vendet ku shtrihej kalifati otoman, turq shqiptar, rom, torbesh, arab etj. Hoxhallarët gjatë hutbeve, këtë luftë e cilësuan si xhihad, madje pjesmarjen e konsideruan si fardh ajn. Shqiptarët, si pjesmarës në anën e otomanëve vinin nga të gjitha vilajetet e qytetet shqiptare, duke filluar që nga Shkupi, Manastiri, Kumanova, Ohri, Elbasani, Vlora, Presheva, Gjakova, Prizreni etj, ndërsa emrat e tyre sot qëndrojnë në muzeun e Çanakkalasë.

Lufta në anën e otomanëve, shihej si shenjtë, madje Çaushi Mehmed urdhëroi të mos luftohet pa abdest, të kryhen të gjitha ritualet fetare, njëashtu topat të mbusheshin me ezanin e Profetit Muhammed a.s. dhe gjatë zjarrit të thuhej me zë të lartë tekbiri, njëashtu të lexohej Kur’ani Famëlartë vazhdimisht.

Kjo betejë ishte e përgjakshme. Raportet nga statistikat perëndimore, thonë se këtu humbën jetën rreth 560 000 të krishterë dhe 253 000 ushtarë otoman.

Fundi i kësja lufte, dhe tkurrja e trojeve të kalifatit otoman solli ndryshime mbarë botën. Pas zhvendosjes së saj, në trojet e Turqisë së sotshme, bota mbarë u përfshi nga luftërat dhe gjaku.

Me hyrrjen e aleatëve anglo-francez, në Lindjen e Mesme nën udhëheqjen e gjeneralit Britanik Lanby, u arrit triumfi i kryqëzatave, që ishte zhvilluar ndër shekuj, nën petkun e ideologjive të ndryshme, të cilat janë prezente edhe sot e kësaj dite. Si triumfues, mes tjerash, gjenerali tha:”Sot përfunduan luftërat e kryqëzatave”.

 

Burimi: http://lajmpress.com/opinion/51349-nje-shekull-nga-lufta-e-canakkalase.html

Hasan Prishtina vlerë sublime e kombit

19/03/2015 Lini një koment

Prof. Dr. Muhamet PIRRAKU

 

HASAN PRISHTINA VLERË SUBLIME E KOMBIT

Hasan Prishtina

Hasan Prishtina

Kolosi i Kombit Hasan Prishtina

E parapëlqeva që këtë fjalë ta nisja me këshillën e Hasan Prishtinës – amanet për brezat shiqiptar: “Dhe, para së gjithash, ruhuni nga mallkimi i historisë dhe mos e harroni atë kur të jepni mendimin tuaj!”
Një sentencë që na vjen nga Bibla përmes Kuranit tek ne, saktëson:
“Luftëtari me jetë,
dijetari me penë,
i pasuri me pasuri, ‑ qëndrojnë roje kujdestare në mbrojtje të lirisë së Atdheut…!”
Me kompetencë shkencore mund të konstatoj se në Hasan Prishtinën kemi trinomin e mësipërm: të Luftëtarit, të dijetarit dhe të të pasurit në shërbim të mbrojtjes së tërësisë e të lirisë së atdheut Shqipëri deri atje ku bukës i thuhet “bukë” e ujit “ujë”!
Emil Zola i famshëm shkroi: ”Vetëm fatosat vdesin të pagjunjëzuar dhe pa hequr dorë nga e kaluara!”, kurse i madhi ynë, Hasan Prishtina, pesë vjet para martirizimit do të saktësoj: “Unë kam një rrugë të caktuar para mejet, atë kam shkelë dhe atë do të shkelë deri në vdekje, rrugën e indipendencës ma të plotë të tan Shqipnisë!”
Fatosi i kombit, Hasani, krenohej me prejardhjen drenicase dhe Drenicën stërgyshore e kishte bastion për luftën e tij politike e luftarake për lirinë e kombit. Mësimet e para, Hasani i mori në vendlindje (Vushtrri), ku e kreu edhe gjimnazin. Meqë dilte nga një familje intelektuale tregtare që dha kryetarin e Degës së Lidhjes Shqiptare të Prizrenit për Vushtrri dhe dy pashallarë, Shkollimin e lartë e mbaroi në Selanik e në Stamboll, në gjuhën frënge.
Hasan Prishtina me fatin e luftës për çlirimin e kombit u lidh nga fillimi i shekullit XX, por në Dritën e historisë politike doli pas fitorës së Revolucionit Xhonturk të vitit 1908, i cili për fortesë i pati viset shqiptare.
Rilindësi ynë, Sami Frashëri, shkroi: “Njeriun e bëjnë të përjetshëm veprat e tij!”, ndaj të ecim nëpër veprën e Hasanit, por vetëm sikur të kalonim mbi gurët e një vau të rrembyeshën, nisur nga zgjedhja e tij deputet i Parlamentin Osman për Prefekturën e Prishtinës në nëntor të vitit 1908.
Meqë xhonturqit e etnisë turke abuzuan me fitorën e revolucionit demokratik, deputët shqiptarë dhe intelegjencia rilindëse preferuan kryengritjen e armatosur për të fituar autonominë e Shqipërisë, e cila do të përfshinte katër vilajetet me shumicë shqiptare: të Kosovës, të Shkodrës, të Manastirit dhe të Janinës, me një sipërfa qe të përgjithshme prej 90.100 km2. Këto kërkesa ishin palca e programit politik të Kryengritjeve të vitit 1909 – 1910, 1911 dhe 1912, të cilat për kala i patën viset shqiptare që edhe sot janë jashtë Shqipërisë Londineze.
Realisht, Hasan Prishtina shenjat e para të mospajtimit me xhonturqit i shfaqi pas Kongresit të Alfabetit të Shqipes në Manastir, i cili morri një vendim soloman, të dëmshëm për të ardhmen e kombit shqiptar, ndaj sapo filloi Kryen gri tja e vitit 1910 në Kosovë, Hasani e inicoi thirrjen e Kongresit të Dytë të Manastirit, i cili, realisht, u drejtua nga personalitetet ndjekës besnikë të Hasan Prishtinës. Ky kongres e vendosi fatin e alfabetit të kombit tonë.
Në vijim, Hasan Prishtina, i përkrahur nga udhëheqësia e klubit arsimor “Bashkimi” të Shkupit i dërgoi në Normalen e Elabasanit 38 nxënës nga Kosova, shumicën me financim të tij. Së këndejmi, rilindësi Josif Bageri, duke shkruar për kontributin e Hasan Prishtinës për shkollën shqipe dhe lirinë e Shqipërisë, do të konstatojë: ”Ky trim, biri i Shqipnis ështe shembull me veprat e tij kaq shumë shqiptarëve” kurse Mustafa Asim Kruja, bashkëveprimtar e biografi i parë i Hasanit, do të saktësoj: “Fjala e tij, penda e tij si dhe kuleta e tij janë në dispozicion të çështjes kombëtare. Në tribunën e parlamentit ai është Jupiteri që gjëmon dhe ua kthen të tjerëve vetimat nga qielli mbi kokën e armiqve të popullit shqiptar!”
Dija dhe guximi i Hasan Prishtinës është në Themelet e “Shqypnis” së Hafëz Ymerit – “sa ni Hanë…!” Hasani për mëvetësinë e Shqipërisë Etnike ishte i lidhur me çarqet ushtarake vjeneze që nga Viti 1904, dhe një javë para se ta shpallte kustrimin për Revolucionin Shqiptar Çlirimtar në Parlamentin Turk, kërkoi përkrahjen diplomatike të Vjenës e më vonë edhe të Anglisë e të fuqive të tjera evropiane për shkëputjen e Shqipërisë nga Perandoria Osmane.
Një ditë pas fjalimit historik të Hasan Prishtinës në Parlamentin Turk (më 11 janar 1912), me iniciativën e Ismail Qemalit u thirrë “Kuvendi i Taksimit”, ku u dha betimi për organizimin e Kryengritjes gjithëshqiptare për autonominë e gjithë Shqipërisë.
Hasan Prishtina pa vonuar do të kthehet në Kryeselinë historike të Kosovës, në Shkup, vuri kontakte me përfaqësuesit e VMRO’së bullgare për luftën çlirimtre të përbashkët, kurse nga Anglia kërkoi ta përkrahte kauzën kombëtare shqiptare të lirisë. Më 5 maj 1912 Hasan Prishtina doli në kështjellën e Shqipërisë, në Drenicë dhe e lëshoj kushtrimin e Kryengritjes së Përgjithshme!
Kushtrimi bëri jehonë në mbarë vilajetin e Kosovës, kurse sukseset në front Hasanit ia hapën “Portat” e Pritshinës. Më 24 korrik 1912 Këshilli i ministrave i Turqisë e formoi komisionin për të biseduar për të ardhmen e Shqipërisë në kornizat perandorake osmane. Bisedimet vazhduan deri më 9 gusht 1912.
Kërkesat kryesore që i mbrojti Hasan Prishtina mund të sublimohen në këto pika: “Të njifen zyrtarisht kufijtë e Shqipërisë; autoritetet civile e ushtarake të kenë kombësi shqiptare; ushtria shqiptare të shërbejë në Shqipëri e të jetë komanda prej oficerëve shqiptarë; veprimet zyrtare në Shqipëri të bëhen në gjuhën shqipe”.
Këto kërkesa do të detajizohen në “14 pikat historike të Hasan Prishtinës” me të cilat sigurohej Autonomia e Shqipërisë. Fatkeqësisht viset e tjera të Shqipërisë nuk u ngritën në përmasat që kërkonte momenti historik, e në anën tjetër qeveria serbe ndërhyri me para ndër personalitetet që komandonin pjesën më të madhe të forcave kryengritëse, që bëri të mos vendosej fati i Shqipërisë sipas “Betimit të Taksimit”.
Kjo “punë shqiptarçe” e tregtare Vlerën e kombit, Hasanin, të bënte të pamundurën që të shpëtonte diçka nga fitorja me pushkë, ndaj më 17 gusht 1912, e informoi “Shtabin Kryesor të Kryengritjes” dhe opinionin botëror se: “kërkesat e pranuara nga qeveria janë ato të propo zuara nga e gjithë Shqipëria”, e më 18 gusht urdhëroj të shpërndaheshin kryengritësit!
Për krajatat dhe fatin e kryengritjes së Kosovës të 5 majit – 18 gushtit 1912, Hasan Prishtina shkroi në broshurën “Nji shkurtim kujtimesh për Kryengritjen shqiptare të vjetit 1912”.
Burri i madh, Hasan Prishtina, përmes bashëpunëtorëve më besnikë: Bedri be Pejanit ,Salih Gjukë Dukagjinit e Rexhep Mitrovicës kontribuoi edhe për organizimin e “Kuvendit Gjithëshqiptar të Vlorës. Këtu e vlen të saktësojmë faktin se në ditën e shpalljes së pavarësisë së Shqipërisë, më 28 nëntor Hasan Prishtina foli në seancën e Parlamentit Osman në Stamboll dhe kërkoi nga Kabineti qeveritar veprime ushtarake të shpejta për ta shpëtuar Shqipërinë nga okupimi dhe masakrat gjenocidiale të ushtrive të “Aleancës Ballkanike”, të përkrahura nga pesë fuqitë e mëdha, kasap të Shqipë risë: Rusia, Anglia, Franca, Italia dhe Austro- Hungaria.
Gjatë rrugës së kthimit nga Stambolli në atdhe, Hasan Prishtina do të kapet nga ushtria serbe dhe do të dërgohet në burgun e “Kalemegdanit”, ku ishin sjellë edhe disa krerë të kapur në Shkup e gjetkë në Kosovë, midis të cilëve edhe shërbëtorë besnikë të Serbisë, të cilët më vonë do të shpërblehen me pensione të përjetshme.
Filozofi i shquar, Emerson, shkroi se: “Njerëzit me karakter janë ndërgjegje e popullit të cilit i përkasin”. Kësaj lagjeje i përkiste edhe Fatosi i kombit tonë, Hasan Prishtina, i cili pas lirimit nga internimi në pranverë të vitit 1913, përmes Vjenës e Triestës arriti në Vlorë për të dhënë kontributin e nevojshëm në ngritjen e shtetit Shqipëri. Këtë rrugë e ndoqi besnikërisht edhe gjatë Luftës së Parë botërore në Kosovë, si edhe në Shqipërinë Londineze nga fillimvitet e ’20-ta. Nevoja e jetës së kombit Hasan Prishtinën e solli në postin e Kryeministrit të Shqinërisë më 8 dhjetor 1921, por për ta evituar luftën civile, dha dorëheqje më 11 dhjetor. Për shumicën e personaliteteve të veshur me pushtete krahinore Shqipëria Londineze ishte e mjaftueshme!?!
Hasan Prishtina punoi i pa gjunjëzuar për ta ngritur shtetin shqiptar në piemont të kombit e të copëtur mizorisht, por hasi në pengesa të pakapër cye shme të një pjesë e personaliteteve të veshur me pushtet, sa që u detyrua të kalonte “kaçakë” e në emigrim të përjetshëm së bashku me gruan fisnike, Igballen.
Hasan Prishtina kurrë nuk pushoi së vepruari për ribashkimin e kombit të copëtuar, deri në minutat kur e përjetoi martirizimin (më 14 gusht 1933), nga dora e zgjatur e Ahmet Zogut, edhe për interesa të albanofobisë Serbe shekullore.
Rëndësin e veprës patriotike shembullore të Hasan Prishinës për kombin shqiptar e ka përmbledhur në një sentencë dëshmori i Shqipërisë Etnike nga Nëntori i Përgjakur 1944, Stak Mark Mirdita: ‘’Në jetë je i detyruar të shkelësh shumë rrugë, por nga njëra nuk guxon të largohesh, kurrë! Ajo është rruga e shqiptarisë që na vie nga Skënderbeu te Hasan Prishtina…!”
Amanet i pashkelshëm për brezat pas nesh!

Sa për kujtesë kancelares së nderuar, zonjës Angela Merkel

18/03/2015 Lini një koment

Prof. dr. Eshref YMERI

 

SA PËR KUJTESË KANCELARES SË NDERUAR, ZONJËS ANGELA MERKEL

Eshref Ymeri

Eshref Ymeri

Dje, më 28 shkurt 2015, lexova në internet analizën mjaft mbresëlënëse të atdhetarit të nderuar shqiptar Cenë Pushkolli, me titull “Vështrim. Po flitet se…”. Në këtë analizë, më lanë përshtypje të jashtëzakonshme fjalët e mëposhtme të këtij shqiptari me formim të shkëlqyer nacionalist:

“… shqiptari denbabaden ka qenë bukëdhënës, po, po, ka qenë dhe është bukëdhënës, si në kohëra të luftës, po ashtu edhe në paqe”.

Këto fjalë të arta, më kthyen prapa në kohë dhe më sollën në kujtesë një letërkëmbim elektronik që kam pasur para më shumë se një viti me një mikun tim shqiptar, dr. Raif Eminin që banon në Kanada. Në njërin nga ato letërkëmbime, dr. Raifi më shkruante:

“Me një fqinjin tim në Prishtinë, para luftës së Kosovës, rrinim së bashku dhe kishim kohë për të biseduar, sepse ishim edhe shumë të shqetësuar për shkak se në çdo moment mund të hynin serbët për të na vrarë e therur tërë familjen. Njëherë, në bisedë e sipër, fqinji im, që quhet Ismet Mujeci, më rrëfeu për një kushëri të vetin, një plak, i cili, gjatë Luftës së Dytë Botërore, kishte qenë në Frontin e Sremit, në Vojvodinë. Atje ishin me mijëra shqiptarë të tjerë, të cilët serbët i kishin grumbulluar me dhunë, duke i detyruar të braktisnin shtëpitë e veta. Serbët kishin si qëllim kryesor ekzekutimin e tyre, ashtu siç kishin vepruar me të tjerë shqiptarë në masakrën e Tivarit, në mënyrë që Kosova të zbrazej nga popullsia shqiptare dhe të kolonizohej me sa më shumë serbë dhe malazezë, ashtu si gjatë një shekulli.

Në vendgrumbullimin e shqiptarëve, serbët kishin sjellë edhe disa mijëra ushtarë gjermanë, të cilët, pas kapitullimit të nazizmit, ishin dorëzuar te forcat partizane serbe. Por partizanët serbë nuk u jepnin ushtarëve gjermanë asnjë gram bukë, kurse shqiptarëve u jepnin vetëm një copë bukë një herë në 24 orë. Pas disa ditësh, ushtarët gjermanë filluan të vdisnin nga uria. Kjo u ra menjëherë në sy shqiptarëve të Kosovës. Njëri prej shqiptarëve që konsiderohej si përgjegjësi i tyre, iu drejtua të gjithë bashkatdhetarëve të vet dhe u tha:

“Dëgjoni, vëllezër! Ushtarët gjermanë po vdesin nga uria se serbët me yll në ballë nuk po u japin asnjë grimcë bukë. A jeni dakord që racionin tonë ta ndajmë në mes dhe gjysmën t’ua japim ushtarëve gjermanë që të mos vdesin nga uria?”.

Të gjithë shqiptarët nga Kosova pranuan njëzëri ta ndanin racionin në mes me ushtarët gjermanë. Kjo situatë vazhdoi dy javë. Pastaj Gjermania u mor vesh me Titon dhe u vendos që ushtarët gjermanë të liroheshin nga kampi ku i kishin grumbulluar serbët. Por para se të largoheshin nga kampi, një gjeneral i ushtrisë gjermane që ndodhej bashkë me ushtarët në kamp, kërkoi të takonte përgjegjësin e shqiptarëve të Kosovës, i cili dinte pak gjermanisht. Në atë takim, gjenerali e pyeti:

“Çfarë kombi jeni dhe nga jeni?”.

Përgjegjësi i shqiptarëve i përgjigjet:

“Jemi shqiptarë muhamedanë nga Kosova”.

Gjenerali gjerman i thotë:

“Sikur të më tregonte dikush se një popull i tërë është kaq bujar, unë nuk do ta besoja, por këtu, së bashku me njerëzit e mi, e përjetova bujarinë që treguat të gjithë ju”.

Gjeneralit i rrokulliseshin lotët faqeve dhe i binin në tokë. Ai i drejtohet përsëri përgjegjësit të shqiptarëve dhe i thotë:

“Popull më bujar nuk kam parë në jetë dhe nuk kam dëgjuar që një popull i tërë, pa mëdyshjen më të vogël, të vërë veten në rrezik për të ndihmuar të tjerët. Ne e humbën luftën, por ne jemi komb i madh dhe prapë do të ngrihemi më këmbë. Dhe juve nuk kemi për t’ju harruar, sepse ne do ta njoftojmë kombin tonë për ju dhe për bujarinë tuaj. Prandaj do të vijë dita kur do të na e shikoni hairin”.

Kjo letër e dr. Raif Eminit më pati prekur thellë. Mendova të reagoja menjëherë në faqet e internetit, por pastaj i dhashë karar të lë për më vonë dhe këtë letër të dr. Raifit, hëpërhë, e mbylla në “sirtarin” e kujtesës. Por analiza e lartpërmendur e atdhetarit të mirënjohur Cenë Pushkolli, ndikoi mbi mua që ta hap “sirtarin” e kujtesës. Këtu nuk do të them ndonjë gjë të re, sepse fisnikëria dhe mikpritja e kombit shqiptar është e njohur tashmë se ajo është e përmasave proverbiale.

Ushtarët italianë, më 07 prill 1939, erdhën si agresorë në Shqipëri, ku vranë, prenë dhe dogjën sa deshën. Por, pas kapitullimit të Italisë fashiste më 08 shtator 1943, u katandisën në ditë të kiametit për një kothere bukë. Megjithatë, populli fisnik shqiptar, deri në fshatrat më të thella të vendit tonë, i strehoi në shtëpitë e tij, i ngrohu pranë vatrave të tij të zjarrit në acarin e dimrit, ndau me ta kafshatën e gojës dhe nuk i la të vdisnin nga uria apo të bëheshin pre e sëmundjeve ngjitëse, siç ndodh në raste të tilla të ngjashme, paçka se ata kishin ardhur me zjarr e me hekur për ta robëruar. Pas luftës, të gjithë ata u kthyen në atdheun e tyre shëndoshë e mirë.

Le të bëjmë një krahasim të vogël mes fatit të robërve italianë në Shqipëri dhe të robërve gjermanë në Bashkimin Sovjetik. Studiuesi austriak  Stefan Karner, ka botuar një libër me titull   “Arkipelagu GUPVI” (Arkipelagu i Drejtorisë Qendrore për Çështjet e Robërve të Luftës dhe të të Internuarve), në analogji me titullin e librit të Solzhenjicinit “Arkipelagu GULAG” (Arkipelagu i Drejtorisë Qendrore të Kampeve), i përgatitur në bashkëpunim me Institutin e Vjenës për Studimin e Pasojave të Luftës dhe me Universitetin Shtetëror Humanitar Rus. Libri është botuar në Moskë në vitin 2003.

Në atë libër, Stefan Karner tregon se robërit gjermanë detyroheshin nga ushtarët sovjetikë të përshkonin 200 deri 300 km më këmbë. Shumë prej tyre vdisnin rrugës nga të ftohtët e dimrit rus dhe nga uria. Nga 95 mijë robër që ranë në duart e rusëve në betejën e Stalingradit, në Gjermani, pas shumë vjetësh, arritën të kthehen vetëm 2500 prej tyre. Të tjerëve nuk u dihet as nami as nishani.

Në Shtetet e Bashkuara të Amerikës është botuar një album me titull:“BESA. Muslims who saved jews in World War II” (BESA. Myslimanët që shpëtuan hebrenj në Luftën e Dytë Botërore). Syracuse Unicersity Press. New York 2008”. Autor i këtij albumi interesant është hebreoamerikani Norman H. Gershman, me profesion fotograf. Punimet e tij në artin e fotografisë janë paraqitur në mjaft muze në mbarë botën. Fotografitë e tij kanë qenë të ekspozuara në Izrael dhe në Organizatën e Kombeve të Bashkuara në Nju Jork. Fotografitë që ai ka bërë në Kosovë dhe në Shqipëri, kanë shërbyer si subjekt për përgatitjen e një dokumentari me titull “God’s House” (Shtëpia e Zotit).

Nga ai album (që autori edhe në anglisht titullin ia ka lënë “BESA”, me qëllim që të nxjerr në pah faktin se hebrenjtë shpëtuan nga vdekja në Shqipër për forcë të institucionit të besës që karakterizon shqiptarët) mësova se kanë qenë 58 familje shqiptare që kanë pas strehuar hebrenj gjatë viteve të Luftës së Dytë Botërore. Ato familje vunë veten në rrezik dhe bënë të mundur që të mos binte në duart e nazistëve hitlerianë as edhe një hebre i vetëm. Nuk besoj se mund të gjendet në botë dëshmi më kuptimplote për mikpritjen dhe për besën e një kombi, si kombi shqiptar, sidomos po të krahasojmë qëndrimin që mbajtën ndaj hebrenjve shtete të tilla, si Franca dhe sidomos Greqia etj. Qëndrimi ndaj robërve të luftës dhe ndaj hebrenjve në vitet e Luftës së Dytë Botërore vërteton faktin se ç’vlera të larta morale e karakterizojnë kombin shqiptar, se ç‘dimensione befasuese përfton institucioni i besës në formimin psikologjik të kombit shqiptar.

Më 14 maj 2014, pata lexuar në internet shkrimin mjaft interesant të publicistes së talentuar, zonjës Elida Buçpapaj, me titull:

“Takim me zonjën Johanna Neumann, e cila i tregoi botës se moralin e Evropës e shpëtuan shqiptarët”.

Në atë shkrim fort prekës dhe me një domethënie mjaft të thellë, flitet për zonjën 84-vjeçare  hebreoamerikane Johanna Neumann, e cila mundi të shpëtonte nga zhdukja fizike prej nazizmit gjerman, falë humanizmit dhe besës proverbiale të popullit shqiptar.

Por Evropa është treguar shpërfillëse ndaj këtyre vlerave të larta morale të kombit shqiptar. Ajo jo vetëm e ka nëpërkëmbur kombin shqiptar, por ka kryer edhe akte të rënda kundër interesave të tij jetike.

Kur Lidhja Shqiptare e Prizrenit, më 10 qershor të vitit 1878, shtroi platformën për bashkimin e katër vilajeteve shqiptare në një shtet të vetëm kombëtar, Evropa, një muaj më pas, organizoi Kongresin e Berlinit. Kongresi në fjalë nuk e mori parasysh platformën e Lidhjes Shqiptare të Prizrenit. Edhe pse në Berlin luhej fati i popullit shqiptar, Fuqitë e Mëdha e injoruan qenien e tij. Madje, delegacioni shqiptar, i ngarkuar nga Lidhja e Prizrenit, i cili shkoi në Berlin me nismën e vet për t’i parashtruar Kongresit të drejtat e Shqipërisë, nuk u përkrah nga askush. Abdyl Frashëri, kryetari i delegacionit, u përpoq ta bindte kryetarin e Kongresit, kancelarin Bismark, në një takim që pati me të, që ta përfshinte në rendin e ditës së një seance edhe çështjen e kombit shqiptar. Por kancelari gjerman nuk pranoi, duke u shprehur brutalisht se “nuk ka një komb shqiptar”!!!

Interesante! Të mos e dinte vallë kancelari Bismark se kush i popullonte katër vilajetet shqiptare që shtrihen që nga Tivari, Nishi, Shkupi, Manastiri, Janina e deri në Artë e në Prevezë? Sigurisht që e dinte, por atij i interesonte mbrojtja e interesave të shovinizmit rusomadh, i cili ishte mburoja e fuqishme e shovinizmit grekosllav në Gadishullin Ilirik dhe armiku i betuar i kombit shqiptar. Me qëndrimin e vet shpërfillës ndaj kombit shqiptar, kancelari Bismark, si Kryetar i Kongresit të Berlinit, u bë nismëtari i copëtimit të parë të trojeve etnike shqiptare për interesat e sllavizmit. Ky është një borxh i madh politik që Gjermania ia ka kombit shqiptar, të cilin ia ka shlyer pjesërisht me qëndrimin shumë dashamirës që mbajti ndaj pavarësimit të Kosovës, për çka mbarë kombi shqiptar i është shumë mirënjohës.

Me copëtimin e dytë, edhe shumë më të rëndë të trojeve etnike shqiptare në Konferencën e Londrës të vitit 1913, kryetar i së cilës ishte Eduard Grei (Edward Grey), ministër i jashtëm anglez, Britania e Madhe, po ashtu, hyri në një borxh të madh politik me kombin shqiptar, të cilin, ashtu si edhe Gjermania, ia ka shlyer pjesërisht me qëndrimin burrëror që kryeministri Toni Bler (Tony Blair) mbajti ndaj pavarësimit të Kosovës, duke u rreshtuar vendosmërisht përkrah Shteteve të Bashkuara të Amerikës, për çka kombi shqiptar, gjithashtu, i është shumë mirënjohës.

Sot troje të tjera etnike shqiptare vazhdojnë të mbahen të pushtuara nga shovinizmi grekosllav. A e mendon politika zyrtare e Berlinit dhe e Londrës, si dy kryeqytetet ku u morën vendime të gjëmshme kundër kombit shqiptar, se Çështja Kombëtare Shqiptare vazhdon të mbetet e pazgjidhur ende dhe se duhet organizuar një tjetër konferencë ndërkombëtare për ribashkimin e trojeve etnike shqiptare në një shtet të vetëm, me një stemë dhe me një flamur? Sepse pa u realizuar ky ribashkim, në Evropën Juglindore nuk do të ketë kurrë qetësi.

 

Santa Barbara, Kaliforni

01 mars 2015

Për Nënën time (Poezi arabe)

17/03/2015 Lini një koment

Mahmud DERVISH

 

PËR NËNËN TIME

(Poezi arabe)

Mahmud Dervish

Digjem nga malli për bukën e nënës sime
Për kafenë e nënës sime
Për përkëdheljen e saj…
Edhe kujtimet e fëmijërisë, rriten
Ditë pas dite
E dua jetën time, sepse
Nëse vdes,
Më vjen turp për lotët e nënës sime!
Më bëj mua, nëse një ditë kthehem,
Shall për qerpikët e tu
E eshtrat e mia, me barë mi mbulo
Që të bekohen nga gjurmët tuaja të pastra
Lidhmë fort…
Me një tufë të flokëve tuaj..
Me një fije që ndjek fundin e rrobës tënde..
E ndoshta do të bëhem i pavdekshëm.
I pavdekshëm bëhem…
Nëse do të prek thellësinë e zemrës tënde!
Më lër, nëse unë do të kthehem
Të bëhem dru për zjarrin tënd…
Të jem litar i rrobave mbi çatinë e shtëpisë
Sepse unë nuk mund të qëndroj në këmbë
Pa bekimin dhe lutjet tuaja,
Unë jam i vjetër
Mi kthe yjet e fëmijërisë
Që t`ju bëj shoqëri, të vegjëlve të dallëndysheve
Në rrugën e kthimit… drejt folesë tënde të pritjes!

 

/Orientalizmi Shqiptar/

 

Marrë nga libri me poezi “I dashuruar nga Palestina” – عاشق من فلسطين – (Poezi 1966)

 

Përktheu nga gjuha arabe: Roland VISHKURTI

Kategori: Poezi arabe Etiketa: ,

Fshati Monasteri, afër Sevilles, me kulturë të lashtë islame

16/03/2015 Lini një koment

FSHATI MONASTERI, AFËR SEVILLES, ME KULTURË TË LASHTË ISLAME

10481950_10153081864972698_2382927737638953444_n

Fshati Monasteri, ndodhet mes një vargmali rreth 120 km larg qytetit Seville. Ajo që e bën këtë fshat spanjoll të veçantë, është xhamia e tij, e cila konsiderohet si xhamia më e vjetër në kontinentin e Evropës. Në xhami vazhdojnë të falen namazet nga vizitorët myslimanë, sakaq nga banorët e fshatit asnjëri nuk është mysliman. Banorët e ruajnë xhaminë me fanatizëm dhe e konsiderojnë atë si simbolin e tyre kulturor.
Huan Flores, një shtatëdhjetë e gjashtë vjeçar është nga banorët e fshatit dhe tregon se për shkak të afërsisë së shtëpisë me xhaminë, herë pas here dëgjonte ezanin e sabahut. Atëherë, imagjinata ime shkonte larg, me qindra vite në histori. Kjo xhami i ka qëndruar rrebeshëve të historisë për një mijë vite dhe kjo falë bereqetit të saj (fjalën bereqet, ai e shqipton siç është në arabisht bereke).

11006466_10153081864987698_4916503799965506386_n
Nga mesi i shekullit të nëntëmbëdhjetë, xhamia që shnderruar në një spital të vogël, fale klimës të shëndetshme. Por me pas u hoq dorë nga kjo ide, për arsye të distancës dhe rrugëve të këqia.
Çdo vit, në fshat organizohet Festivali i Kulturës Islame. Ai gëlon nga fshatarët dhe vizitorët e shumtë dhe qendra e festimeve është xhamia. Banderolat që njoftojnë për zhvillimin e festivalit, kanë si moto: “Njerëzit lindin të lirë dhe të barabartë” shprehje kjo e frymëzuar nga thënia e kalifit Umer ibnul Hattab.
Sidomos gjatë ditëve të festivalit, shumë myslimanë kryejnë ritet e faljes në xhami dhe thirrin ezanin, gjë e cila u pëlqen banorëve vendas pasi u kujton të kaluarën e tyre të largët.

 

Burimi: http://www.shprehja.com/fshati-monasteri-afer-sevilles-kulture-te-lashte-islame/

Demistifikimi i programit të Lidhjes Shqiptare të Prizrenit nga Prof.dr. Iljaz Rexha

15/03/2015 Lini një koment

Agron ISLAMI

 

DEMISTIFIKIMI I PROGRAMIT TË LIDHJES SHQIPTARE TË PRIZRENIT NGA PROF. DR. ILJAZ REXHA

Vështrim mbi librin “Lidhja Shqiptare e Prizrenit dhe Porta e Lartë”, i dalë nga shtypi këto ditë

Lidhja Shqiptare e Prizrenit dhe Porta e Lartë

Lidhja Shqiptare e Prizrenit dhe Porta e Lartë

Para disa ditësh doli nga botimi libri më i ri i prof. Dr. Iljaz Rexha, me titull: “Lidhja Shqiptare e Prizrenit dhe Porta e Lartë” (1878-1881). Mirëpo para se ta prezantojmë veprën e tij, do të doja ti them disa fjalë të shkurtra për këtë autorë të zellshëm dhe me punime shumë shumë të rëndësishme për historiografinë shqiptare. Iljaz Rexha, është një punëtor shkencor që punon në heshtje, ngase nuk lakmon të reklamohet. Autori në fjalë për shkaqe shëndetësore ka një kohë të gjatë që gjendet jashtë Kosovës, përkatësisht në Holandë. Prof. Dr. İljaz Rexha është njëri ndër studiuesit dhe specialistët e rrallë jo vetëm në hapësirën etnogjeografike shqiptare, por edhe më gjerë, që në mënyrë sistematike merret me  hulumtimin dhe studimin e dokumenteve të proveniencës osmane dhe kohëve të fundit edhe me burimet mesjetare sllave dhe evropiane. Burime këto që kan të bëjnë me periudhën e mesjetës së vonshme dhe me periudhën osmane, të cilat ndriçojnë shumë çështje historike, onomastike dhe demografike të shqiptarëve në arealin e Dardanisë-Kosovës dhe Maqedonisë Veriperëndimore. Për periudhën në fjalë profesori ka botuar një sër studimesh, por ne do ti përmendim vetëm disa nga to të cilat kanë një rëndësi të veçantë dhe vlerë të lartë shkencore, madje edhe kombëtare: “Onomastika Protoshqiptare ne Arealin e Dardanisë (2005); Regjistrimi i vendbanimeve dhe popullsisë së Kazasë së Novobërdës-Artanës sipas Defterit të fundshekullit XV, Vjetari-AK, Prishtinë, 2002; Sllavizmi i onomastikës së vendbanimeve mesjetare në arealin e Dukagjinit (sipas defterëve osmanë), Vjetari-AK, Prishtinë, 2001; Vendbanimet dhe Popullsia Albane gjatë mesjetës në hapësirën e Maqedonisë se sotme. Gjurmime albanologjike- Seria e Shkencave Historike, Prishtinë, 2012 etj.

Ndërsa libri për të cilin do të mundohemi të bëjmë një vështrim të shkurtër mbi të dhënat që na sjell kjo vepër vëllimore, deri më tani pak të njohura ose thënë më mirë krejtësisht të panjohura për lexuesin dhe studiuesin shqiptar, përveç parathënies dhe Hyrjes përmban 10 kapituj me 460 faqe dhe pothuajse çdo kapitull është temë në vete, por që kanë një lidhshmëri organike, kronologjike dhe përmbajtesore. Autori duke u bazuar në një dokument osman konstaton se Komiteti Shqiptar i Stambollit ishte formuar në fillim të janarit 1877, e që deri më tani është pohuar se formimi i këti komiteti në mënyrë ilegale ishte formuar në vjeshtë të vitit 1878. Përveç kësaj autori na sjell edhe versionin e programit të parë si një paraprojekt që ekzistonte në dorëshkrim, qysh nga muaji janar, e që më vonë ishte përpunuar nga antarët e rregullt të komitetit: Sami Frashëri, Hoxha Hasan Tahsini, Pashko Vasa dhe Jani Vreto, sikur edhe antarët sekret të komitetit, e që ishin deputetet shqiptar në  parlamentin osman; Abdyl Frashëri, Haxhi Ymer Prizreni, Mehmet Ali Vironi, Ahmet efendi Korenica, Jusuf efendi Sokoli, Daut efendi Boriqi, Mihal efendi Hariti, Filip Doda etj.

Me 10 qershor 1878 Sami Frashëri në emër të Lidhjes Shqiptare të Prizrenit në gazetën e tij Tercuman-i Shark, botoi velëm dy nga pikat e programit të lidhjes Shqiptare, ku kërkohej nga Porta e Lartë bashkimi i gjitha vilajeteve të banuara nga shqiptarët në një vilajet te vetëm nën emrin Vilajeti autonom i Shqipërisë (Arnavudluk Vilayeti) në kuadër të Perandorisë Osmane, ndërsa në pikën e dytë kërkohej arsimimi i shqiptarëve në gjuhën shqipe. Ndërsa 4 pikat tjera të programit u mbajten sekret me qëllim të konsolidimit dhe forcimit të Lidhjes Shqiptare ne aspektin organizativ dhe ushtarak. Këto 4 pika u publikuan vetëm pas vrasjes së Mareshalit osman në Gjakovë Mehmet Ali Pashai me nofkën Maxharri, më 15 shtator 1878 në gazetën Tercuman-i Shark.

Sipas autorit versioni i programit të parë i është dërguar të gjitha komiteteve vendore dhe ndërkrahinore për aprovim para se të mbahej kuvendi Themelues i Prizrenit. Ndërsa për versionin e dyt të cilin e kishte përmendur studiuesi turk Sylejman Kylçe, e që për herë të parë për opinionin shqiptar e bëri të njohur historiani G. Shpuza, autori konsideron se ky program i miratuar me 15 qershor në mbledhjen e Kuvendit të Lidhjes së Prizrenit është programi i dytë i lidhjes i cili ishte reduktuar nga 7 ne 5 nene dhe ishte i formuluar në mënyrë të përgjithësuar në të cilin nuk determinohej se cilat vilajete do të bashkohen dhe nuk emërtohej me emrin Vilajeti Autonom i Shqipërisë (siç ishte paraparë në programin e parë), por përdorej nocioni Vilajete të Unisuara (Tevhid-i vilayat) qe aludonte ne vilajetet shqiptare.

E që sipas kësaj del se në versionin e programit të parë kemi të bëjmë me kërkesën e qartë për bashkimin e vilajeteve shqiptare dhe autonominë e Shqipërisë, ndërsa në versionin e dytë kërkohej një autonomi e përgjithësuar e vilajeteve shqiptare. Megjithatë edhe pse versioni i parë ishte miratuar nga komiteti i Stambollit, autori nuk ka gjetur të dhëna për miratimin e tij në ndonjë mbledhje të kuvendit të Lidhjes, ndërsa siç është e njohur versioni i dytë sipas S. Kylçe dhe G. Shpuzës ishte miratuar në mbledhjen e Kuvendit të lidhjes më 15 qershor 1878. Sipas autorit, para miratimit të karanames-aktvendimit në mbledhjen e Kuvendit të Lidhjes më 17 qershor si pasojë e presionit të Mytesarrifit të Prizrenit dhe përkrahësve te tij, edhe versioni i programit të parë edhe versioni i dytë u anashkaluan duke u lënë anash çështja e autonomisë së Shqipërisë territoriale-administrative edhe çështja e mësimit dhe përdorimit të gjuhës shqipe në institucionet arsimore dhe administrative. Gjë që për shkak të anashkalimit të 3 neneve kryesore të versionit të parë kararnameja nuk u nënshkrua nga Haxhi Ymer Prizreni, Abdyl Frashëri e asn nga përfaqësuesit e komunitetit katolik. Në të njëjten kohë sipas tij (autorit) Kararnameja nuk paraqiste kurfar programi politik, madje edhe Talimati i 2 korrikut te vitit 1878, më tepër paraqisnin aktvendime ligjore për formimin dhe mobilizimin e njësive të armatosura vullnetare për mbrojtjen e territoreve në kuadër të Vilajetit të Kosovës ku administrativisht bënin pjesë edhe sanxhaku i Novi Pazarit dhe ai Tashllëxhes.

Ndërsa sa i përket karakterit ideo-politik të lidhjes autori nënvizon se pavarësisht se në kararname thuhet se Lidhja kërkon që territoret e saja do të mbrohen nën sovranitetin e Sulltanit, kundër pretendimeve të shteteve ortodokse ballkanik,e nuk mundë të konsiderohet se Lidhja kishte karakter fetar. Përkundrazi një etiketim i tillë me qëllim shantazhi ishte bërë nga konsujt Grek, Rus dhe Austriak të cilët gjendeshin në Shkodër dhe ushqenin pretendime ekspansioniste ndaj Ballkanit e sidomos ndaj Shqipërisë e cila me pozitën e saj gjeostrategjike ishte portë e përshtatshme për dalje në Adriatik. Dhe krejt në fund autori konkludon se, për shkak të një politike dhe diplomacie të verbët të Portës së Larte e cila sipas sugjerimeve të Fuqive të Mëdha, e sidomos të Rusisë, ajo pas tre viteve arriti ta shuaj Lidhjen dhe luftën e saj për autonomi.

Në fund mund të thuhet se vepra e Prof. dr. Iljaz Rexhës, e pasuruar me referenca nga burimet e kohës Osmane dhe Evropiane, është punuar dhe trajtuar në mënyrë sintetike dhe analitike. Andaj si e tillë padyshim që është edhe një kontribut me vlerë për opinion shkencor dhe e pasuron historiografinë shqiptare.

 

Autori është doktorant i Historisë Osmane në Universitetin e Stambollit

 

Burimi: http://www.zeri.info/kultura/18158/demistifikimi-i-programit-te-lidhjes-shqiptare-te-prizrenit-nga-prof-dr-iljaz-rexha/

Muçaj: Shqiptarët në Turqi, pronarë kompanish të fuqishme, të investojnë në atdhe

14/03/2015 Lini një koment

Esiona KONOMI

 

MUÇAJ: SHQIPTARËT NË TURQI, PRONARË KOMPANISH TË FUQISHME, TË INVESTOJNË NË ATDHE

(Intervistë)

Genci Muçaj

Genci Muçaj

A ka ambasada që ju drejtoni të dhëna të sakta apo të përafërta mbi numrin e minoritetit shqiptar në Turqi?

 

Jo, Ambasada nuk ka të dhëna të sakta mbi numrin e shqiptarëve në Turqi, po sigurisht ka filluar një komunikim intensiv në mediet e komunikimin publik të arrijë këtë pjesë të shoqërisë e cila ka interes të madh të dijë për zhvillimet në Shqipëri dhe botën shqiptare. Kemi ndërtuar një faqe interneti dhe kemi një e-mail listë mbi 20 mijë suresh e cila shtohet çdo ditë dhe dërgojmë informacione të vazhdueshme për zhvillimet në Shqipëri. Shumica e shqiptarëve të ardhur në Turqi prej fillimit të shekullit 19 deri në vitin 1964 pas marrëveshjes famëkeqe të Lozanës, kryesisht shqiptarë nga trevat shqiptare të cilët kanë humbur lidhjet me shtetin mëmë dhe janë adoptuar dhe integruar në shoqërinë turke, pjesa më e madhe ka humbur dhe gjuhën shqipe. Në çdo rrethanë, çdo shqiptar që kam takuar kanë mbajtur thellësisht të ngulitur ndjenjën dhe dashurinë për atdheun e të parëve të tyre dhe krenarinë e të qenit shqiptar. Për hir të së vërtetës, Turqia është vendi ku shqiptarët ndjehen të respektuar dhe aspak të margjinalizuar nga shoqëria turke, dhe ashtu sikurse më parë edhe në kohët moderne, Shqiptarët kanë mbajtur pozicione të larta dhe të respektuara në shoqërinë turke.

 

Si e ndihmon ambasada shqiptare në Turqi këtë komunitet në jetën sociale dhe ekonomike?

 

Kjo është një pyetje e mirë. Në ambasadë vijnë shumë telefonata, e-maile, mesazhe në facebook dhe twitter por dhe letra për çështje të ndryshme nga më të larmishmet dhe 100% marrin përgjigje në kohë, ndonëse fatkeqësisht jo të gjithë shqetësimet marrin zgjidhje për arsye se jo gjithçka varet nga ne.

 

A funksionojnë shqiptarët e atyshëm në komunitete të organizuara?

 

Po, por jo aq sa do të ishte e nevojshme. Një nga shoqatat më të vjetra dhe më të mëdha shqiptare në Turqi është “Vëllazëria Shqiptare” e cila ka qendrën në Stamboll, të cilët kanë një aktivitet të larmishëm në Turqi për ruajtjen e traditës dhe vlerave kulturore shqiptare, por që për fatin e keq nuk ka të njëjtën dinamizëm edhe në qytete të tjera të Turqisë, ndonëse numri i shqiptarëve është i madh, bile ka fshatra ku akoma flitet tërësisht shqip dhe rrugët kanë emrat e vendeve nga ku kanë ardhur. Dashuria për atdheun është dashuria më e madhe njerëzore që mund të ketë një njeri, dhe këtë e kupton vetëm kur dëgjon dëshmitë e këtyre njerëzve të cilët janë pjesë e rëndësishme e kombit. Edhe shkurrja e vogël, por dhe hahu i madh, qëndron në këmbë prej rrënjëve, ashtu dhe kombi rron nga rrënjët ngulur thellë në ndërgjegjen kombëtare, legjendat, këngët, zakonet, vajet, gëzimet, gjuha, dashuria për familjen dhe nderimin për mikun. Shqiptarët dallohen për këtë edhe këtu në Turqi.

 

A i kanë ruajtur ata vlerat kulturore, zakonet dhe si është bërë përshtatja fetare aty?

 

Po, sigurisht po. Por duhet kuptuar se fakti që jetojnë prej vitesh në Turqi e vështirëson emetimin e kulluar të kulturës për shkak se Turqia është vend shumë i madh dhe është vështirë të mbahen gjallë pa prekur elementët e mësipërm.  Çelja e Qendrave të Kulturës Shqiptare është një veprim shumë i vonuar e cila do të ndihmonte komunitetin shqiptar jo vetëm të mblidhen bashkë, por do të promovonin kulturën shqiptare në Turqi e do të krijonte një bazë të mirë për një diplomaci ekonomike, kulturore dhe publike. Ka mijëra turq me origjinë shqiptare të cilët janë pronarë të kompanive të fuqishme, dhe së bashku me politikat promovuese të shtetit shqiptar, do të mundësohej thithja e investimeve nga kjo kategori biznesmenësh në Shqipëri. Lajmi i mirë është se pas një përpjekje prej gati një viti, Ambasada jonë në bashkëpunim me atë të Kosovës, do të çelin Qendrën e Parë të Kulturës në Ankara në historinë e Shqipërisë. Jam shumë i lumtur për këtë dhe i jemi mirënjohës Bashkisë Altindag në Ankara që dhuroi falas përgjithmonë një objekt me 9 dhoma për Qendrën e Kulturës Shqiptare. Jam vërtet i lumtur për këtë. Besoj në Qershor të 2014 qendra do të jetë gati funksionale dhe shpresojmë ta inaugurojmë gjatë vizitave të funksionarëve të shtetit shqiptar në Turqi. Pas kësaj, do të çelim edhe një qendër tjetër në Izmir, Bursa dhe Stamboll ku përqendrimi i shqiptarëve është i madh. Ministria e Kulturës së Shqipërisë me një letër dërguar MPJ Bushati, ka premtuar angazhim të plotë për të mbështetur këto qendra! Dëshiroj të besoj se bashkë me Ambasadorin e Kosovës në Ankara, po çelim një trend të ri të zhvillimit të diasporës shqiptare në botë, e cila duhet të fillojë nga Turqia. Ka ardhur koha që Qeveria e Kosovës dhe ajo e Shqipërisë të vendosin që të hapin së bashku Qendrat Kulturore Shqiptare kudo në botë. Kultura ka lidhje me Kombin jo me Shtetin.

 

Komuniteti shqiptar aty, edhe pse i madh në numër nuk ka shkolla që fëmijët e tyre të mësojnë shqip. Ky përbën një rrezik për humbjen e vlerave gjuhësore. Është menduar një zgjidhje për këtë?

 

Është shumë e rëndësishme që shteti shqiptar të bëjë më shumë në hapjen e shkollave shqip e cila është e mundur dhe nuk pengohet nga shteti turk. Në Turqi prej vitesh ekzistojnë shkolla Amerikane, Britanike, Franceze, Pakistaneze, Libiane e kështu me radhë, por nuk ka një të tillë shqiptare!? Lidhur me përshtatjen fetare, kjo është një çështje tërësisht personale por shqiptarët nuk dallohen për harmoninë fetare edhe në këtë pjesë të botës.

 

Ç’mund të thoni për thithjen e investimeve turke për në Shqipëri? A po luan ambasada që ju përfaqësoni rolin e një ure lidhëse aty?

 

E preka dhe më lart këtë temë: Diplomacia Ekonomike është një nga elementët kryesorë të punës tonë pas përfaqësimit diplomatik të misionit tonë në Turqi. Prej vitit 1994 investimet direkte publike dhe jo publike nga Turqia në Shqipëri arrin rreth 1 miliard USD si dhe kemi rreth 160 marrëveshje të firmosura në të gjitha fushat. Vazhdojnë përpjekjet për të nxitur investimet Turke në Shqipëri dhe janë planifikuar disa aktivitete për këtë vit vetëm që do të synojnë këtë trend zhvillimi.

 

A mund të na përmendni disa figura të shquara në jetën publike të Turqisë, që duhen nga të gjithë turqit, edhe pse janë shqiptarë, por që kanë bërë diçka që ai popull i do pavarësisht origjinës?

 

Janë të shumta figurat shqiptare, për të cilët turqit dhe shqiptarët janë krenarë, por unë do të përmend vetëm disa: Mehmet Akif Ersoj, poeti shqiptar i cili ka shkruar vargjet e himit kombëtare Turk, Shemsedi Sami (Sami Frasheri), i cili shkroi fjalorin e parë enciklopedik në gjuhën turke, Profesor/Hoxha Hasan Tasim, Rektori i parë i Universitetit të Stambollit dhe deri tek Ahmet Prishtina, kryetari i Bashkisë së Izmirit figurë e nderuar, nëna e të cilit nuk fliste asnjë fjalë turqisht! Dhe shumë të tjerë.

Ndiqe

Merreni çdo postim të ri drejt e te email-et tuaja.

Bashkojuni 77 ndjekësve të tjerë

Këtë e pëlqejnë %d blogues: